Buzz
Sẽ luôn có thời điểm bạn phát ngôn không chính xác, mất tập trung hoặc nhầm lẫn. Tất cả có thể bắt nguồn từ các hiện tượng tâm lý mặc định của não bộ.
Bạn có thể đã nghe về việc con người chỉ sử dụng 10% bộ não của họ, nhưng điều này thực sự là một 'huyền thoại' không có căn cứ. Phần lớn bộ não của chúng ta luôn hoạt động, ngay cả khi chúng ta đang ngủ. Nhưng nó vẫn thường 'đánh lừa' chúng ta với các hiện tượng tâm lý sau:
1. Hiệu ứng Barnum
Hiện tượng tâm lý đầu tiên được gọi là hiệu ứng Barnum, hay còn được biết đến với tên gọi khác là hiệu ứng Forer. Đây là lý do mà con người tin vào tử vi, các bài kiểm tra tính cách trực tuyến hoặc bánh quy may mắn. Mọi người tin vào các mô tả tính cách hoặc thông điệp chung chung có thể áp dụng cho hầu hết mọi người, nhưng vì chúng ta cũng thuộc vào số đông đó, nên tưởng rằng đó là mô tả cụ thể dành riêng cho bản thân.
2. Ảo tưởng về sự tiết lộ
Khi chúng ta trải qua những cảm xúc mạnh mẽ như hồi hộp, lo lắng, chúng ta thường nghĩ rằng người khác cũng có thể cảm nhận được. Sự khác biệt giữa cảm nhận của chúng ta và cảm nhận của người khác được gọi là ảo tưởng về sự tiết lộ. Ảo tưởng này có thể khiến nhiều người cảm thấy bất an khi phát biểu trước đám đông, cho rằng mọi người đều cảm nhận được sự căng thẳng của mình, nhưng thực tế không nhất thiết vậy.
3. Hiện tượng nói lời sai
Bạn đã từng nói một điều gì đó nhưng lại nói một điều hoàn toàn khác? Điều này thường xảy ra khi bạn đang nói chuyện, nhưng cũng có thể xảy ra khi bạn viết. Đây được gọi là hiện tượng trượt lưỡi Freud (Freudian slip), hay còn gọi là parapraxis, chỉ những hành động nói lời sai hoặc nói nhầm.
Theo nhà tâm lý học nổi tiếng và là người sáng lập ra phân tâm học Sigmund Freud, các khu vực tâm trí tiềm thức đôi khi chuyển sang các hành động có ý thức và điều này khiến bạn nói những điều mà bạn không nhất thiết có ý định nói từ trước trong tâm trí.
Ví dụ, một đứa trẻ gọi nhầm giáo viên là bố hoặc một người phụ nữ có thể muốn nói với bạn rằng cô ấy yêu Daniel, nhưng thay vì nói Daniel, cô ấy có thể nói nhầm tên bạn trai cũ của mình. Với hiện tượng này, người nghe sau đó có thể nghĩ rằng cô ấy vẫn còn yêu bạn trai cũ mặc dù thực tế chỉ là lỡ lời.
4. Thiên vị lựa chọn có sẵn
Thiên vị các lựa chọn sẵn có (Availability heuristic) chỉ là hiện tượng khi não bộ muốn tạo ra con đường ngắn nhất để phân tích một chủ đề, bằng cách đưa ra những ví dụ nhanh chóng và có sẵn trước mắt. Ví dụ, sau khi xem một số bản tin về trộm cắp xe, bạn có thể kết luận rằng ở khu vực của mình, vấn đề trộm cắp xe rất phổ biến và nghiêm trọng hơn nhiều so với thực tế.
5. Trí nhớ không chính xác
Trí nhớ của chúng ta mỏng manh và dễ bị ảnh hưởng hơn chúng ta nghĩ. Nó không phải là một bản ghi chính xác về điều gì đã xảy ra trong quá khứ. Những điều chúng ta nhớ có thể thay đổi tùy thuộc vào cách chúng ta nhớ và thời điểm chúng ta nhớ. Những 'kí ức giả' thường xuyên xảy ra. Kí ức giả có vẻ thực sự với bạn, nhưng thực ra chúng chỉ được tạo ra bởi tâm trí của bạn. Ví dụ, bạn có thể tin rằng bạn đã bật máy rửa bát trước khi rời nhà, nhưng khi bạn trở về, bạn không thấy máy bật. Bạn có thể nghĩ máy bị hỏng hoặc có kẻ lạ vào nhà, nhưng thực ra chỉ đơn giản là bạn nhớ sai.
6. Lý thuyết trớ trêu của quá trình
Hầu hết chúng ta đều không muốn nhớ lại những trải nghiệm không may hoặc những khoảnh khắc xấu hổ của mình. Nhưng càng cố gắng kìm nén những ký ức đó, chúng càng hiện ra trong tâm trí. Càng muốn quên điều gì và 'nói' với não rằng đừng nghĩ về nó, bạn sẽ càng nghĩ nhiều hơn.
7. Sự chú ý dư thừa
Bạn có cảm thấy mình rất khó tập trung không? Có lẽ đơn giản chỉ là bạn đang bị mắc kẹt trong hiện tượng 'chú ý dư thừa'. Thực tế, điều này xảy ra khi sự tập trung của chúng ta giảm dần qua mỗi ngày sau khi liên tục chuyển từ nhiệm vụ này sang nhiệm vụ khác mà không thực sự hoàn thành bất kỳ công việc nào trong số đó. Kết quả là, rất khó để tập trung hoàn toàn vào bất kỳ việc gì. Để đối phó với tình trạng này, hãy cố gắng lập lịch và quản lý thời gian cho các nhiệm vụ của bạn.
Nguồn: Phong Cách Sống Sáng Tạo
