8 lí do phổ biến dẫn đến việc tăng men gan cần biết

1. Hiểu rõ về men gan tăng là gì?

Men gan, hay còn được biết đến với tên gọi khoa học là enzym - chất xúc tác quan trọng trong quá trình chuyển hóa của cơ thể.

Chỉ số men gan là biểu hiện rõ nét về trạng thái sức khỏe của gan

Men gan bao gồm 4 loại chính:

• Phosphatase kiềm, viết tắt là ALP, bình thường dao động từ 30 - 115 U/L cho cả nam và nữ.

• Aspartate transaminase, viết tắt là AST, bình thường dưới 40 U/L.

• Gamma - glutamyl transpeptidase, viết tắt là GGT, bình thường dưới 60 U/L ở nam và 7 - 32 U/L ở nữ.

• Alanine transaminase, viết tắt là ALT, bình thường dưới 37 U/L ở nữ và dưới 40 U/L ở nam.

Các loại men gan này đều đóng vai trò quan trọng trong hoạt động của tế bào gan và sức khỏe của cơ thể. Khi tế bào gan bị tổn thương, nồng độ men gan thường tăng cao. Nếu nồng độ men gan vượt quá mức bình thường, nó cũng có thể gây tổn thương cho tế bào gan.

Vì vậy, men gan cao là dấu hiệu cho thấy gan đang bị tổn thương. Tình trạng này có thể chỉ là tổn thương cấp tính, nhưng nếu không được can thiệp, nó có thể phát triển thành các bệnh gan nguy hiểm như viêm gan, xơ gan, ung thư gan,...

Men gan cao có thể dẫn đến cảm giác ngứa da nhẹ, dễ bị nhầm lẫn

Thường không có dấu hiệu rõ ràng, men gan cao phụ thuộc vào mức độ cao cũng như nguyên nhân gây ra. Một số bệnh nhân có thể có các triệu chứng như rối loạn tiêu hóa, chán ăn, ngứa da,... nhưng không rõ ràng và dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý khác. Do đó, khi phát hiện men gan cao, cần phải tiến hành chẩn đoán thêm để xác định nguyên nhân.

2. Nguyên nhân phổ biến nhất gây men gan cao

Các bệnh lý và tổn thương gan thường phát triển một cách âm thầm và có triệu chứng ít, chỉ được nhận biết khi bệnh đã ở giai đoạn nặng. Men gan cao không chỉ là một dấu hiệu mà còn là một nguyên nhân gây ra tổn thương gan.

Dưới đây là 8 nguyên nhân phổ biến dẫn đến men gan cao:

2.1. Nhiễm mỡ gan

Nguyên nhân phổ biến nhất là do rượu. Tuy nhiên, nhiễm mỡ gan có thể xuất hiện ở những người không hoặc ít tiêu thụ đồ uống có cồn như những người mắc bệnh tiểu đường type 2, béo phì,...

Ngoài ra, có thể là do tác dụng phụ của một số loại thuốc như Aspirin, Steroids, Tamoxifen hoặc Tetracycline.

Tác dụng phụ của thuốc mới có thể gây men gan cao

2.2. Tác dụng phụ của thuốc

Men gan cao thường gặp ở những bệnh nhân phải sử dụng liên tục các loại thuốc mới trong một thời gian dài. Đặc biệt là nhóm thuốc mới có tác dụng giảm triệu chứng nhanh như: kháng sinh, thuốc giảm đau, giảm viêm,... Sử dụng thuốc càng nhiều, lượng độc tố trong gan càng tích tụ nhiều, gây tổn thương và làm tăng men gan.

Vì vậy, bệnh nhân cần tuân thủ chặt chẽ liệu trình và liều lượng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ. Khi phát hiện men gan cao, cần thảo luận với bác sĩ để có phương pháp thay thế thuốc hoặc kiểm soát men gan tốt hơn, tránh gây tổn thương cho gan.

2.3. Nhiễm virus viêm gan

Dựa vào loại virus gây bệnh, viêm gan siêu vi được phân loại thành 3 loại: viêm gan A, viêm gan B và viêm gan C. Tất cả những loại viêm gan này đều làm men gan tăng cao. Khi virus xâm nhập vào tế bào gan, chúng sẽ nhân lên và phá hủy tế bào gan. Mức độ phá hủy tế bào gan càng nhiều, lượng men gan giải phóng ra càng cao.

Viêm gan virus hiện nay khá khó điều trị vì khó tiêu diệt hoàn toàn tác nhân gây bệnh. Do đó, gần như chỉ được điều trị các triệu chứng.

Bệnh nhân viêm gan virus cần thường xuyên kiểm tra chỉ số men gan để đánh giá tình trạng bệnh và phòng tránh các biến chứng nghiêm trọng có thể xảy ra.

2.4. Bệnh lý gan do việc sử dụng rượu bia

Việc uống nhiều rượu bia và thức uống có cồn là nguyên nhân hàng đầu gây ra các bệnh lý về gan như nhiễm mỡ gan, viêm gan, xơ gan, ung thư gan,... Lạm dụng rượu bia trong thời gian dài gây tổn thương và suy giảm chức năng gan, dẫn đến tăng men gan theo thời gian.

Do đó, việc phối hợp điều trị tổn thương gan cùng với kiểm soát lượng cồn tiêu biểu cho sự quan trọng đối với người mắc bệnh gan từ rượu.

2.5. Bệnh gan tự miễn

Viêm gan tự miễn bắt nguồn từ sự bất thường trong hoạt động của hệ miễn dịch, khi mà tế bào gan được xác định là yếu tố lạ bị tấn công. Viêm gan tự miễn có thể xuất hiện độc lập hoặc đi kèm với các rối loạn miễn dịch khác như bệnh celiac, viêm khớp dạng thấp,...

Điều trị viêm gan tự miễn đòi hỏi sự kiên nhẫn, kết hợp với việc điều trị các triệu chứng để giảm tổn thương gan, tăng tốc độ phục hồi và duy trì chỉ số men gan ổn định.

2.6. Nhiễm trùng Cytomegalo

Cytomegalo là một loại virus nguy hiểm, thường xâm nhập mạnh mẽ vào nhiều cơ quan trong cơ thể, đặc biệt là gan, ở những người có hệ miễn dịch suy yếu. Điều đáng chú ý là virus này gây bệnh lặng lẽ, triệu chứng khó phát hiện cho đến khi gây ra tổn thương nghiêm trọng.

Không kiểm soát tốt lượng và độc lực của virus Cytomegalo là nguyên nhân dẫn đến tình trạng chỉ số men gan tăng.

2.7. Rối loạn sắt

Những bệnh nhân thiếu máu hoặc phụ nữ mang thai sử dụng chế phẩm sắt bổ sung trong thời gian dài có thể gặp phải hội chứng rối loạn Hemochromatosis. Người bệnh cũng gặp tình trạng chỉ số men gan tăng không bình thường, đặc biệt là 2 chỉ số men gan ALT và AST.

Rối loạn chất sắt cũng gây ra tăng men gan

2.8. Bệnh Wilson

Wilson là một bệnh do rối loạn chuyển hóa chất đồng, dù không phổ biến nhưng rất nguy hiểm đến tính mạng. Bệnh Wilson có thể dẫn đến nhiều biến chứng khác ngoài tình trạng men gan cao như xơ gan, ung thư gan, suy gan,...

2.9. Bệnh về đường mật

Mắc các bệnh lý về đường mật như sỏi mật, nhiễm trùng đường mật, viêm túi mật,... cũng có thể dẫn đến tình trạng men gan tăng cao.

Có nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng men gan cao, nhưng phổ biến nhất vẫn là các bệnh lý liên quan đến gan và tác dụng phụ của các loại thuốc điều trị. Nếu gặp phải vấn đề này, nên đi kiểm tra ngay tại bệnh viện để xác định nguyên nhân, các biện pháp điều trị sẽ giúp kiểm soát chỉ số men gan, hạn chế tổn thương cho gan.