Chuyên gia tư vấn: Thạc sĩ, Bác sĩ Đinh Thanh Hà - Chuyên gia Sản phụ khoa - Khoa Sản phụ khoa - Bệnh viện Quốc tế Mytour Nha Trang.

Chu kỳ kinh nguyệt bình thường giúp phụ nữ dự đoán ngày xuất hiện kinh nguyệt của mình. Tình trạng trễ kinh xảy ra khi nó xuất hiện muộn hơn dự đoán. Vậy nguyên nhân nào gây ra tình trạng này?

Kinh nguyệt là sự bong tróc của niêm mạc tử cung theo chu kỳ. Chu kỳ kinh nguyệt phản ánh sự thay đổi của hormone nội tiết như estrogen và progesterone. Mỗi chu kỳ, một hoặc hai quả trứng sẽ được phóng ra khỏi buồng trứng, và nếu quả trứng này gặp tinh trùng, phụ nữ sẽ mang thai.

Nếu không có tinh trùng, hormone sinh dục sẽ giảm, dẫn đến kích thích xuất hiện kinh nguyệt. Chu kỳ kinh nguyệt được tính từ ngày đầu tiên của chu kỳ này đến ngày đầu tiên của chu kỳ tiếp theo, và chu kỳ bình thường dao động từ 21 đến 35 ngày ở phụ nữ.

Như đã đề cập, chu kỳ kinh nguyệt bình thường thường kéo dài từ 21 đến 35 ngày. Thông thường, chu kỳ này diễn ra đều đặn và người phụ nữ có thể dự đoán được khi chu kỳ kinh nguyệt sẽ xuất hiện. Nếu kinh nguyệt trễ so với dự đoán, có thể là dấu hiệu của nhiều nguyên nhân, trong đó có thai.

Tuy nhiên, trễ kinh cũng có thể xuất phát từ nhiều lý do khác ngoài thai. Các nguyên nhân phổ biến có thể là do sự mất cân bằng hormone hoặc các tình trạng bệnh lý nghiêm trọng.

Đôi khi, trong quá trình lớn lên và khi bắt đầu mãn kinh, chu kỳ kinh nguyệt có thể trở nên không đều. Những giai đoạn chuyển đổi này có thể tạo ra sự bất thường trong chu kỳ của bạn.

Hầu hết phụ nữ trước mãn kinh thường có chu kỳ 28 ngày. Tuy nhiên, chu kỳ bình thường có thể biến động từ 21 đến 35 ngày. Nếu chu kỳ của bạn nằm ngoài khoảng này, có thể do một số lý do sau đây.

3.1. Áp lực tâm lý

Áp lực tâm lý có thể giảm hormone, thay đổi thói quen hàng ngày và ảnh hưởng đến vùng dưới đồi - phần của não điều chỉnh chu kỳ kinh nguyệt. Áp lực có thể dẫn đến các vấn đề khác nhau như thay đổi cân nặng đột ngột, tất cả đều có thể ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt của bạn.

Nếu áp lực làm thay đổi chu kỳ kinh nguyệt của bạn, thay đổi lối sống hoặc tập thể dục có thể giúp chu kỳ trở lại bình thường.

3.2. Trọng lượng cơ thể thấp

Phụ nữ có rối loạn ăn uống như chán ăn tâm thần hoặc ăn quá mức có thể trễ kinh. Cân nặng dưới 10% so với trọng lượng lý tưởng có thể thay đổi cách cơ thể hoạt động và ảnh hưởng đến quá trình rụng trứng. Điều trị rối loạn ăn uống và tăng cân một cách lành mạnh có thể làm cho chu kỳ trở lại bình thường. Phụ nữ tham gia các hoạt động như chạy marathon cũng có thể trễ kinh.

3.3. Béo phì

Giống như trọng lượng cơ thể thấp, thừa cân cũng có thể thay đổi nội tiết tố và gây ra trễ kinh. Bác sĩ có thể đề xuất chế độ ăn kiêng và tập thể dục để điều chỉnh chu kỳ kinh nguyệt nếu béo phì là nguyên nhân.

3.4. Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS)

Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) là một rối loạn nội tiết, nơi cơ thể sản xuất nhiều hormone nam androgen. Sự mất cân bằng này có thể tạo ra nhiều nang trứng trên buồng trứng, ảnh hưởng đến quá trình rụng trứng. Các hormone khác như insulin cũng có thể bị mất cân bằng, và cơ thể có thể chống lại insulin, gây ra PCOS. Điều trị tập trung vào giảm các triệu chứng và điều trị chu kỳ không đều. Bác sĩ có thể kê thuốc tránh thai hoặc khác để điều chỉnh chu kỳ của bạn.

3.5. Sử dụng biện pháp tránh thai

Người phụ nữ sử dụng biện pháp tránh thai có thể trải qua thay đổi trong chu kỳ kinh nguyệt. Thuốc tránh thai thường chứa estrogen và progestin, ức chế phóng thích trứng. Mất đến sáu tháng sau khi dừng thuốc để chu kỳ trở lại bình thường. Biện pháp tránh thai khác như que hoặc tiêm cũng có thể gây trễ kinh.

3.6. Các bệnh mãn tính

Một số bệnh mãn tính như đái tháo đường và bệnh celiac cũng có thể ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt. Sự thay đổi nồng độ đường huyết có liên quan đến thay đổi nội tiết tố, và bệnh đái tháo đường không kiểm soát có thể làm cho kinh nguyệt bất thường. Bệnh celiac có thể dẫn đến viêm, gây tổn thương ruột non và ngăn cản cơ thể hấp thụ chất dinh dưỡng quan trọng. Điều này có thể làm trễ kinh.

3.7. Tiền mãn kinh sớm

Hầu hết phụ nữ bắt đầu mãn kinh trong khoảng từ 45 đến 55 tuổi. Những người phụ nữ có các triệu chứng mãn kinh ở khoảng 40 tuổi hoặc trước đó được xem là có tiền mãn kinh sớm. Điều này có thể xuất phát từ suy giảm buồng trứng, dẫn đến việc trễ kinh và cuối cùng là mãn kinh.

3.8. Vấn đề tuyến giáp

Tuyến giáp hoạt động quá mức hoặc giảm hoạt động cũng có thể làm thay đổi chu kỳ kinh nguyệt. Hormone tuyến giáp ảnh hưởng đến sự trao đổi chất, làm thay đổi hormone sinh dục và có thể làm thay đổi chu kỳ kinh nguyệt. Vấn đề với tuyến giáp thường có thể được điều trị bằng thuốc. Sau khi được điều trị, kinh nguyệt thường trở lại bình thường.

Để xác định chính xác nguyên nhân khiến chu kỳ kinh trễ hoặc mất, bác sĩ có thể thực hiện chẩn đoán và đề xuất phương pháp điều trị phù hợp. Hãy theo dõi những biến động trong chu kỳ và sức khỏe của bạn để có chẩn đoán chính xác hơn.

Việc định kỳ kiểm tra sức khỏe với bác sĩ phụ sản có thể giải quyết nhiều vấn đề về chu kỳ kinh. Mặc dù trễ kinh có thể xảy ra trong 1-2 chu kỳ và không đáng lo ngại, nhưng có một số triệu chứng đòi hỏi sự thăm khám ngay lập tức. Các triệu chứng này bao gồm:

• Trễ kinh liên tiếp nhiều chu kỳ
• Thử thai có kết quả dương
• Có các triệu chứng của PCOS (đa nang buồng trứng, mụn, lông rậm, rụng tóc, béo phì)
• Tăng hoặc giảm cân đột ngột
• Cảm thấy căng thẳng quá mức

Gói kiểm tra và sàng lọc sức khỏe phụ nữ tại Mytour áp dụng cho những trường hợp có chu kỳ kinh không đều, vô kinh... Qua các bước kiểm tra, xét nghiệm và siêu âm, bác sĩ sẽ đưa ra kế hoạch điều trị khoa học, giảm nguy cơ bệnh lâu dài đối với sức khỏe sinh sản và tâm sinh lý của phụ nữ.

Nguồn tham khảo: healthline.com, nhs.uk

• Chỉ số Progesterone và ảnh hưởng đến khả năng thụ thai
• Hiểu rõ về chỉ số Progesterone cao
• Sau mổ thai ngoài tử cung chưa có kinh nguyệt, quan hệ có mang thai không?