9 Kỹ năng quan trọng để dạy trẻ có ý thức trách nhiệm từ khi còn nhỏ

Một trong những kỹ năng hữu ích để nâng cao hiệu quả trong việc giáo dục trẻ là lắng nghe và chấp nhận sự hỗ trợ từ chúng. Bạn nên vui vẻ nhận sự giúp đỡ khi con bạn đề nghị, dù rằng bạn có thể làm việc đó tốt hơn một mình. Tuy nhiên, việc đồng ý này sẽ giúp trẻ cảm thấy hài lòng khi được đóng góp và hỗ trợ người khác. Đây cũng là cách hay để phụ huynh gắn kết và hiểu con cái hơn.

Việc công nhận và đánh giá cao những nỗ lực của trẻ là rất quan trọng khi chúng đạt được thành tích. Đặc biệt, ngay cả khi trẻ không hoàn thành nhiệm vụ, bạn vẫn nên ghi nhận sự cố gắng của chúng và khuyến khích chúng làm tốt hơn trong lần sau. Khi được khen ngợi bởi cha mẹ, trẻ sẽ cảm thấy vui vẻ và có thêm động lực để hoàn thành công việc một cách xuất sắc hơn.

Trẻ em sẽ cảm thấy hứng thú và tích cực hơn trong việc sống và làm việc có trách nhiệm nếu những yêu cầu từ người lớn phù hợp, không khiến trẻ cảm thấy quá sức hay chán nản. Do đó, khi giao nhiệm vụ cho trẻ, cần lưu ý không giao những việc vượt quá khả năng của chúng. Nếu cần thiết, phụ huynh có thể chia nhỏ những nhiệm vụ lớn thành các phần nhỏ hơn và hướng dẫn trẻ cách thực hiện từng bước cụ thể.

Trẻ sẽ không nhận thức được trách nhiệm là gì và những hệ lụy nếu sống thiếu trách nhiệm ra sao. Vì vậy, trước khi mong muốn trẻ sống có trách nhiệm, bạn cần giải thích cho trẻ hiểu rõ trách nhiệm là gì, sống có trách nhiệm mang lại lợi ích gì và ngược lại. Khi trẻ nhận thức được giá trị của trách nhiệm, chúng sẽ dễ dàng tự nguyện thực hiện.

Nói dối có thể trở thành một vấn đề nghiêm trọng, đặc biệt khi nó trở thành thói quen. Nếu bạn phát hiện trẻ nói dối, hãy giữ bình tĩnh và cho chúng biết rằng bạn luôn quan tâm đến chúng.

Bạn nên tạo ra một không gian an toàn và tin cậy để trẻ có thể nói ra sự thật với bạn hoặc thảo luận về những vấn đề nghiêm trọng mà chúng đang gặp phải.

Trẻ em luôn quan sát những gì bạn làm và chúng thường bắt chước hành động của bạn. Nếu chúng thấy bạn thường xuyên làm một điều gì đó, khả năng cao là chúng sẽ hình thành thói quen đó. Do đó, cha mẹ đóng vai trò rất quan trọng trong việc giáo dục trẻ, hãy trở thành hình mẫu tích cực để trẻ biết sống có trách nhiệm khi ở bên bạn.

Khi trẻ còn nhỏ, bạn có thể hỗ trợ con dọn dẹp đồ của mình cho đến khi trẻ có thể tự làm điều đó. Trẻ sẽ học nhanh hơn nếu bạn dạy trẻ với tâm trạng vui vẻ và không la mắng khi trẻ vô tình làm đổ hoặc bể đồ. Nếu con bạn làm đổ sữa, hãy xem đó là cơ hội để dạy trẻ về trách nhiệm. Nhắc nhở trẻ rằng không sao cả miễn là chúng biết tự dọn dẹp. Hãy đưa cho trẻ một tấm khăn giấy và chỉ cho chúng cách làm thay vì tức giận.

Bạn dạy cho trẻ những điều này để chúng có thể sống độc lập. Nếu bạn dạy bằng cách nhẹ nhàng và tích cực, trẻ sẽ không phản kháng hay kêu ca. Khi trẻ nghe bạn nói với những từ ngữ nhẹ nhàng như: “Chúng ta cần dọn dẹp đồ đạc” hay “Đừng lo, bố sẽ giúp con” thì trẻ sẽ thấy hứng thú hơn với những công việc này!

Trẻ mới biết đi có thể bắt đầu học cách cất giữ đồ chơi sau khi chơi xong. Đến khi 5 tuổi, trẻ có thể tự dọn giường. Khi bắt đầu vào tiểu học, trẻ nên biết làm các công việc nhà như quét sàn và dọn bàn ăn. Nhờ đó, trẻ sẽ hình thành thói quen làm việc nhà một cách vui vẻ và nhiệt tình. Cha mẹ nên chú ý đến thái độ và khả năng làm việc của trẻ, luôn khuyến khích và đồng hành cùng trẻ vượt qua mọi khó khăn.

Nhà tâm lý học Kate Roberts, Ph.D. cho biết, nhiều trẻ em không nhận ra rằng mọi người đều có thể sai lầm. Hãy chờ đến khi bạn hoặc trẻ bình tĩnh lại trước khi thảo luận về lỗi lầm của trẻ. Đồng thời, đừng vội vàng chỉ trích hay phạt trẻ khi chưa nghe câu chuyện của chúng. Khi bạn lắng nghe và hiểu rõ vấn đề, trẻ sẽ tôn trọng bạn hơn và dễ dàng lắng nghe bạn hơn.