
“Chúng ta bắt đầu hành trình cuộc đời với một túi dày talent. Chúng ta làm gì với nó là tùy thuộc vào chúng ta.”
Thẻ của tôi đã xong, tôi có thể sử dụng thẻ này để đi vào tòa nhà của khoa và phòng thí nghiệm, nó cũng sẽ là thẻ thư viện của tôi luôn đấy! – Felix đưa tôi chiếc thẻ UBC sau một thời gian làm thủ tục giấy tờ.
– Cảm ơn anh nhiều ạ! Nhưng anh ơi, tại sao thẻ của em lại có chữ “unclassified”?'
– Bởi vì em là visiting scholar ngắn hạn nên thẻ của em sẽ có từ đó. Có một số hạn chế cho thẻ của em, ví dụ như những tiện ích chỉ dành cho sinh viên của trường – Felix giải thích.
– Ồ vậy à, em cứ tưởng là hệ thống có vấn đề gì. Vậy là em có lý do để quay lại UBC làm sinh viên rồi – tôi nói với nụ cười nửa đùa nửa thật.
– Ai ngờ anh sẽ gặp em vào mùa thu tới, ở đây, với một chiếc thẻ mới như vậy? Em không nghĩ rằng UBC là một lựa chọn tuyệt vời sao?
Câu hỏi đặt ra bởi Felix làm tôi ngạc nhiên một chút vài giây. Tôi lại một lần nữa cảm ơn Felix, chào tạm biệt, rồi bước vào văn phòng nghiên cứu, trong lòng đầy những suy tư và cảm xúc.
Đó là ngày đầu tiên tôi bắt đầu thực tập tại UBC Forestry. Gió mát của mùa hè cùng với hương thơm của hoa oải hương lấp đầy khắp nẻo đường. Chiếc áo len mỏng duy nhất mang từ Hà Nội giúp tôi không cảm thấy lạnh giữa mùa hè ở Canada. Tôi cảm thấy nhỏ bé giữa ngôi trường rộng lớn như một thành phố nhỏ này. Trường có 7 thư viện chính, 3 bảo tàng lớn ở Vancouver, hệ thống xe buýt, bệnh viện, siêu thị và trường học cho trẻ em. Vì vậy, với tôi, một người hay lạc đường nhưng đang thực tập tại đây, đã bị lạc trôi bao nhiêu lần trong tuần đầu tiên.
Năm đó, tôi chuẩn bị tốt nghiệp Đại Học ở Việt Nam, chỉ tới UBC ba tháng, rồi sẽ trở về – vào thời điểm đó, tôi không biết liệu có quay lại được UBC sau khi kết thúc kỳ thực tập không. Cuộc sống của một visiting scholar là một trải nghiệm quý báu, nhưng tôi nhận ra rằng, tôi không phải là một phần của trường này, hay thành phố này, tôi chỉ là một khách ghé thăm.
Dự án nghiên cứu về cháy rừng tôi tham gia cùng với một sinh viên cao học và một nghiên cứu sinh tiến sĩ khác. Cả tuần, tôi làm việc 8 tiếng tại trường, buổi tối thì ngồi viết luận văn tốt nghiệp, đó là mùa hè cuối cùng trong đời sinh viên của tôi. Cuối tuần, tôi tranh thủ đi khám phá với nhóm bạn thực tập, Nath, Ruth, Diana, Aish và Josh, mỗi người từ một quốc gia khác nhau. Chúng tôi có một danh sách gọi là “bucket list” – những điều chắc chắn sẽ thực hiện trong 3 tháng ở Vancouver.
Ruth nói: chúng ta không biết có ai quay lại Vancouver lần hai trong đời không, vì vậy, hãy sống hết mình đi!!! Ruth là người “đạo diễn” tất cả các hoạt động cuối tuần, và mỗi khi cô ấy nói như vậy, mọi người sẽ đồng thanh kết thúc bằng câu “oh yeah, Mitacs sẽ lo cho chúng ta!!!” rồi cười vang – đó là trò đùa quen thuộc của nhóm tôi, vì Mitacs là tổ chức trả lương cho chúng tôi hàng tháng. 90 ngày đó giống như một giấc mơ mùa hè, chứa đựng những kỷ niệm đẹp nhất của năm cuối Đại học, và cũng là những kỷ niệm đầu tiên của tôi với Canada.
Mỗi ngày, trên đường tới phòng thí nghiệm, tôi luôn đi qua một lớp học của sinh viên UBC Forestry. Một ngày nọ, tôi chỉ đứng đó, mơ mộng: “giá như một ngày nào đó, tôi cũng có thể ngồi trong giảng đường của UBC Forestry, trở thành sinh viên ở đây, viết ra ý tưởng nghiên cứu của riêng mình và thực hiện nó”. Và từ đó, tôi có một lý do để bắt đầu – tôi mơ ước được học hỏi.
Tôi đã dồn hết can đảm để đề nghị giáo sư hướng dẫn thực tập tại UBC. Tuy nhiên, tôi không thành công ngay lần đầu. Tôi hiểu rõ rằng hướng nghiên cứu của giáo sư không hoàn toàn khớp với mong muốn của mình. Bà ấy nói: “I don’t want to make you work on something that doesn’t make you happy. If you can find a co-supervisor, it will work out perfectly” – tôi cần tìm thêm một giáo sư đồng ý làm đồng hướng dẫn cho nghiên cứu về nhận thức cộng đồng. Lý do là vì tôi muốn kết hợp cả phương pháp định tính và định lượng, trong khi giáo sư hiện tại chỉ chuyên về các phương pháp và mô hình thống kê trong lâm nghiệp.
Thời gian đó, tôi suy nghĩ rất nhiều về lý do thực sự khiến tôi muốn quay lại học lên thạc sĩ, tại sao lại chọn Canada? Nếu không có một lý do đủ mạnh mẽ và đúng với mong muốn của mình, có lẽ tôi sẽ không thể kiên trì với hành trình này. Người ta nói cần có động lực để làm bất cứ điều gì, nhưng tôi nghĩ rằng cần có một lý do vững chắc. Vì vậy, bây giờ nếu có ai hỏi về việc du học, câu đầu tiên tôi sẽ hỏi lại họ là: “Tại sao bạn muốn đi du học?”.
Tôi nhận ra rằng, lý do là yếu tố quyết định cách tôi tạo ra trải nghiệm cho bản thân: cách tôi hòa nhập với thế giới, vượt qua khó khăn, nhìn nhận và học hỏi từ những sự kiện trong cuộc sống. Cuối cùng, tất cả những điều đó sẽ hình thành con người tôi trong tương lai. Mùa hè năm đó, tôi quyết tâm soạn email, chuẩn bị CV và viết thư bày tỏ nguyện vọng để liên hệ với những giáo sư phù hợp. Khi ấy, tôi còn rất lúng túng trong việc soạn email: bắt đầu thế nào? nội dung chính là gì? làm sao để một giáo sư bận rộn mở email của một sinh viên xa lạ? Kate, Grace – hai người bạn cùng lab và giáo sư của tôi đã chỉ dạy rất nhiều, từ việc chuẩn bị CV, viết thư bày tỏ nguyện vọng, đến cách soạn email và thời điểm gửi. Có lẽ nhờ nhận được sự giúp đỡ vô tư từ họ mà bây giờ, tôi luôn sẵn lòng giúp đỡ người khác trong khả năng của mình.
Trong vô số email gửi đi, tôi nhận được bốn phản hồi. Một phản hồi đơn giản: “Thanks for your interests in my lab. I like the questions you raised, and I’d encourage you to apply to the RMES Master’s program at UBC.” – tôi hiểu đó là một lời từ chối lịch sự. Ba phản hồi còn lại là lời mời đến gặp trực tiếp tại văn phòng các giáo sư. Cuối cùng, tôi nhận được sự đồng ý từ một giáo sư – người sau đó trở thành đồng hướng dẫn của tôi trong hai năm học thạc sĩ tại UBC Forestry...
