Buzz
Với mức giá của A. Lange & Söhne, mọi nhận định về những chiếc đồng hồ này dường như chỉ có thể đánh giá qua cảm nhận và giá trị tinh thần, thay vì những tiêu chí định lượng như trong phân khúc đồng hồ phổ thông. Grand Saxonia Automatic, Reference 307.033 với bộ máy lên cót tự động Sax-O-Mat là một ví dụ điển hình cho những kiệt tác cơ khí mà các nghệ nhân tại ngôi làng Glashütte tạo ra. So với các mẫu như Lange 1, Zeitwerk, 1815 hay Richard Lange, Saxonia có thể coi là mẫu đơn giản nhất, cổ điển nhất và đôi khi là lựa chọn ít tốn kém nhất. Tuy nhiên, với vỏ vàng hồng 18K và bộ máy hoàn thiện tỉ mỉ từ đôi tay nghệ nhân, Grand Saxonia, dù chỉ có ba kim và thiếu các tính năng phức tạp, lại có mức giá gần 20 nghìn USD, tương đương với nửa tỷ đồng.
Ở mức giá này, chúng ta đang bước vào thế giới của những người thượng lưu. Cũng giống như các món đồ xa xỉ khác như xe sang, du thuyền, tác phẩm nghệ thuật hay ẩm thực cao cấp, đồng hồ thuộc phân khúc "high-end" của những thương hiệu như Lange hay Patek luôn là những món đồ mà công chúng nhìn nhận với cả sự ngưỡng mộ lẫn hoài nghi. Một mặt, những chiếc đồng hồ trị giá hàng trăm triệu đồng là giấc mơ của hàng triệu người, nhưng không phải ai cũng có điều kiện để sở hữu chúng. Chính ước mơ này, mặc dù tươi đẹp trong mắt những tín đồ yêu thích chế tác, lại đôi khi bị vướng phải những câu hỏi tiêu cực về những gì mà giới nhà giàu phải làm để đạt được những khối tài sản khổng lồ phục vụ cho những thú vui xa xỉ đó.
Thật công bằng khi ta nói về chính Glashütte và thương hiệu nổi tiếng của ngài Ferdinand Adolph Lange, người sáng lập vào năm 1845.Glashütte I/SA
Câu chuyện về ngành công nghiệp đồng hồ của Đức có thể được tóm gọn trong một từ: Glashütte. Dù không phải là nơi duy nhất sản xuất đồng hồ ở Đức, và những người hâm mộ Sinn hay Junghans có thể sẽ có ý kiến trái chiều, nhưng tại Glashütte, tinh thần Đức và lịch sử đồng hồ được thể hiện rõ nét nhất. Sự mạnh mẽ của cái tên Glashütte khiến không ít người nhầm tưởng đây là một thương hiệu lâu đời. Những tín đồ yêu thích đồng hồ đều công nhận rằng Glashütte giống như một thương hiệu danh tiếng của riêng người Đức, với các hãng đồng hồ tự hào khắc tên Glashütte trên mặt số của mình.
Những người đam mê đồng hồ chắc hẳn đã nghe đến các thương hiệu danh tiếng có trụ sở tại đây, như A. Lange & Söhne, Nomos, Glashütte Original, hay Moritz Grossmann...
Nếu có dịp đến Dresden, các bạn hãy ghé thăm bảo tàng Mathematisch-Physikalischer Salon trong cung điện Zwinger, nơi lưu giữ những chi tiết về lịch sử phát triển của cung điện này, và cách nó trở thành trung tâm nghiên cứu của các nhà thiên văn học. Những nhà khoa học này cần công cụ đo đạc chính xác, trong đó có cả đồng hồ đo thời gian. Ban đầu, người Đức phải sử dụng các thiết bị sản xuất từ Anh, nhưng nghệ nhân Johann Heinrich Seyffert (1751 - 1817) lại nghĩ rằng người Đức hoàn toàn có thể tự sản xuất những công cụ như vậy.
Tiến xa hơn trong lịch sử, Seyffert là thầy dạy của Johann Christian Friedrich Gutkaes, và chính Gutkaes là người đã truyền lại kỹ thuật chế tạo đồng hồ cho Ferdinand Adolph Lange (1815 - 1875). Các nghệ nhân này đã áp dụng những kiến thức thu được để chế tạo chiếc đồng hồ Funf Minuten Uhr, được trưng bày tại trung tâm của nhà hát Opera Dresden. Cơ chế hoạt động nhảy số của chiếc đồng hồ này đến nay vẫn là một phần ảnh hưởng lớn trong ngôn ngữ thiết kế của A. Lange & Söhne. Đặc biệt, vào thời kỳ đầu, các hãng đồng hồ ở Glashütte không in tên ngôi làng lên mặt số, mà thay vào đó là tên Dresden, vì Adolph Lange là người con của thành phố này.Ferdinand Adolph Lange
Ferdinand chính là cái tên quan trọng nhất trong việc khôi phục và phát triển các thương hiệu đồng hồ có trụ sở tại Glashütte. Không giống như các bảo tàng đồng hồ ở Thụy Sĩ, bảo tàng đồng hồ tại Glashütte lại là một cuộc triển lãm quy mô lớn với sự góp mặt của mọi thương hiệu. Các hướng dẫn viên ở đây đôi khi phải vất vả khi phải nhắc đến tất cả các thương hiệu cùng một lúc.
Glashütte, ngôi làng nhỏ nằm trong vùng núi Ore, từng nổi tiếng với những mỏ quặng. Tuy nhiên, sang đến thế kỷ 19, khi tài nguyên dần cạn kiệt, nền kinh tế của vùng này cũng lâm vào khó khăn. Để giúp đỡ người dân vùng Muglitz, chính quyền địa phương bắt đầu triển khai chương trình đào tạo thợ mỏ chuyển sang nghề chế tạo đồng hồ. Chính Ferdinand Lange là người đã lên kế hoạch này và trình bày với hoàng gia xứ Saxon sau khi trở về từ Thụy Sĩ. Ông nhận thấy mô hình này hoạt động rất hiệu quả ở Thụy Sĩ và muốn áp dụng nó tại Saxony. Hoàng gia đồng ý và kế hoạch này được triển khai.
Ferdinand Lange cùng các học trò của ông, bao gồm Moritz Grossmann, Julius Assmann và Adolf Schneider, đã bắt đầu chế tác những chiếc đồng hồ quả quýt mang thương hiệu Dresden. Một chi tiết thú vị là vào thời điểm đó, nước Đức chưa được thống nhất, phải đến năm 1871, Saxony mới gia nhập đế chế Đức, và tiếp đó là Cộng hòa Weimar vào năm 1918.
Theo ghi chép lịch sử, vào năm 1851, Ferdinand Lange đã mang chiếc đồng hồ của mình đến tham gia Đại Hội Chợ ở Anh, đánh dấu sự xuất hiện của đồng hồ Glashütte trên trường quốc tế. Đến đầu thế kỷ 20, Glashütte đã có hơn 100 xưởng chế tác đồng hồ. Các nhà cung cấp linh kiện và các doanh nghiệp phụ trợ cũng bắt đầu dần chuyển tới vùng Muglitz để phát triển ngành. Đây chính là cái nôi của ngành công nghiệp đồng hồ Đức.
Tuy nhiên, kẻ thù lớn nhất của ngành công nghiệp đồng hồ Glashütte lại không phải những kẻ làm hàng nhái, mà chính là kẻ thù truyền kiếp của nhiều ngành công nghiệp khác, điều mà người Thụy Sĩ hầu như không bị ảnh hưởng: Hai cuộc thế chiến. Sau khi Thế chiến thứ II kết thúc, Glashütte trở thành một phần của Cộng hòa Dân chủ Đức, và ngành đồng hồ tại đây gần như đình trệ. Người Nga đã ném bom làng này và, nhân dịp đó, thu giữ những cỗ máy chế tác đồng hồ tinh xảo mà các nghệ nhân cần để sản xuất những bánh răng nhỏ đến mức chỉ bằng đầu ngón tay nhưng cực kỳ chính xác.Grand Saxonia Automatic
Sau khi bức tường Berlin sụp đổ và chiến tranh lạnh kết thúc, người dân Glashütte phải đối mặt với một thách thức lớn. Ngành công nghiệp đồng hồ chỉ còn khoảng 70 người lao động, nhưng giữa muôn vàn khó khăn, tinh thần kiên cường của người Đức vẫn được giữ vững. Thời kỳ phục hồi của Glashütte bắt đầu từ năm 1990, khi Walter Lange, chắt của Ferdinand Lange và là truyền nhân đời thứ tư của thương hiệu A. Lange & Söhne, cùng giám đốc nổi tiếng Gunter Blumlein, đã hợp tác với các đối tác như IWC và Jaeger-LeCoultre để tái khởi động công ty đồng hồ. Họ quyết định lấy lại tên gọi cũ, A. Lange & Söhne, và chọn ngày thành lập lại đúng vào dịp kỷ niệm 145 năm thương hiệu.
Saxonia là một trong những mẫu đồng hồ đầu tiên được A. Lange & Söhne ra mắt vào năm 1994 sau khi tái lập. Ngay từ những ngày đầu, Walter Lange đã xác định rõ hướng đi cho thương hiệu gia đình. Thay vì tạo ra những chiếc đồng hồ dễ tiếp cận, cạnh tranh với cơn bão đồng hồ quartz đã làm lung lay ngành công nghiệp đồng hồ Thụy Sĩ cách đây 20 năm, các nghệ nhân của Lange vẫn kiên định với mục tiêu chế tạo những kiệt tác cơ khí tinh xảo, được hoàn thiện tỉ mỉ bởi đôi bàn tay tài hoa của họ, và được bao bọc trong các bộ vỏ kim loại quý, hướng tới phân khúc khách hàng thượng lưu.
Chỉ cần ngắm nhìn chiếc Grand Saxonia Automatic, chúng ta có thể dễ dàng nhận ra thế nào là “tốt nhất”. Một điểm thu hút không thể bỏ qua chính là bộ máy lên cót tự động Sax-O-Mat, với chiếc búa lên cót dạng micro rotor được đặt gọn gàng ở một góc, thay vì chiếm trọn bề mặt đáy đồng hồ. Các nghệ nhân không chỉ dùng miếng vàng đặc 21K để chế tạo búa lên cót, mà còn sáng tạo ra viền platinum, với mật độ nặng hơn vàng, để cải thiện hiệu suất hoạt động của bộ phận này.
Đương nhiên, một chi tiết như chiếc búa lên cót bằng vàng cũng xứng đáng được chăm chút tỉ mỉ, từ khắc tên thương hiệu đến tên bộ máy lên cót tự động. Với khả năng trữ cót lên đến 46 giờ liên tục, tất cả đều thể hiện sự kỳ công và đẳng cấp của A. Lange & Söhne.
Chất liệu bạc Đức, hợp kim giữa đồng, kẽm và nickel, được phát minh hơn 200 năm trước, vẫn giữ được sự quyến rũ độc đáo. Màu kim loại hơi ngả vàng nhưng không bị ố, tạo nên sự hài hòa với sắc vàng sáng của búa lên cót. Nhờ vào chất liệu này, các nghệ nhân tự tin thể hiện tài năng chế tác của mình, tạo ra những vạch kẻ tinh xảo để hoàn thiện bề mặt kim loại, khiến hoa văn trên bộ máy cơ như đang nhảy múa dưới ánh sáng. Và không thể không nhắc đến sự bền bỉ của “bạc Đức”, hay còn gọi là Mayso (mallechort), một cái tên mà nhiều người, đặc biệt là thế hệ trước, rất quen thuộc. Những dòng chữ khắc chìm với sơn vàng cũng tạo nên sự tương phản nổi bật cho bộ máy.
Mỗi chi tiết trong bộ máy Sax-O-Mat của A. Lange & Söhne đều được hoàn thiện thủ công, với kỹ thuật riêng biệt cho từng bộ phận. Cầu nối giữ bộ thoát được khảm hoa văn tinh xảo. Lớp khung dưới của bộ máy được mài perlage, tạo ra những vân tròn như vây cá. Búa lên cót được chạm khắc tỉ mỉ để làm nổi bật ký tự. Plate giữ máy được mài ribbing, tạo ra những đường vân xéo đều đặn. Các bánh răng bên trong được mài tròn, tạo thành các vân đồng tâm. Tất cả các chi tiết đều được mài góc cẩn thận, như dễ nhận thấy nhất ở hai tấm plate cố định máy, cạnh được mài tròn thay vì sắc nhọn. Sau đó, mỗi chi tiết được xử lý thêm qua một quy trình black polishing, kéo dài vài ngày. Những chi tiết kim loại được mài trên đĩa thiếc, tạo ra hiệu ứng ánh sáng đen huyền bí, không hề thô ráp như kim loại thông thường.
Khác với các mẫu đồng hồ nổi bật như 1815, Richard Lange, Lange 1 hay Zeitwerk, nơi mà mọi ánh nhìn đều đổ dồn vào mặt số đầy chi tiết hấp dẫn, Saxonia lại là một chiếc dress watch thực thụ, với sự đơn giản tinh tế trên mặt số làm trọng tâm. Vì vậy, khi sở hữu một chiếc Saxonia, điều đầu tiên luôn là lật mặt đáy để chiêm ngưỡng vẻ đẹp của bộ máy cơ khí bên trong. Một điểm đặc biệt của Saxonia là tính năng Second Reset: Khi rút núm chỉnh giờ, kim giây sẽ tự động quay về vạch 12h. Chỉ cần chỉnh đúng giờ, ấn núm về vị trí ban đầu, đồng hồ sẽ bắt đầu đếm lại từ phút đó.
Khi nói đến bộ máy Sax-O-Mat, không có nghĩa là mặt số của Grand Saxonia Automatic thiếu ấn tượng. Sự kết hợp giữa ba kim và các cọc số vàng hồng, lấp lánh dưới ánh sáng mặt trời, nằm trên nền mặt số xám khói, cùng những chi tiết nổi bật như vạch chỉ phút và dòng chữ logo của thương hiệu, tất cả tạo nên một chiếc dress watch hoàn hảo, tiêu biểu cho sự thanh lịch và tinh tế.
Tổng kết lại, những gì có mặt bên trong lớp vỏ vàng hồng 40.5mm của Grand Saxonia Automatic không chỉ là sự xuất sắc về mặt kỹ thuật. Nó là một tác phẩm nghệ thuật hoàn hảo, một sự kết hợp giữa truyền thống và đẳng cấp, mà qua đó, A. Lange & Söhne chứng minh rằng họ hoàn toàn xứng đáng với vị trí đứng đầu trong ngành chế tác đồng hồ cao cấp.
Tóm lại, khi cầm trên tay chiếc Grand Saxonia Automatic, sau khi đã trôi qua những cảm xúc ban đầu, sự háo hức và ấn tượng về chất lượng hoàn thiện tuyệt vời mà các nghệ nhân Đức mang lại, tôi không khỏi suy nghĩ về giá trị thực sự của những sản phẩm này. Giá trị của một tác phẩm nghệ thuật, hay mỹ thuật, là thứ mà con người tự đặt ra và đồng thuận ở mỗi thời kỳ. Đồng hồ xa xỉ cũng vậy. A. Lange & Söhne có thể yêu cầu mức giá từ vài chục nghìn đến hàng trăm nghìn USD chỉ cho một chiếc đồng hồ, và vẫn có rất nhiều người sẵn sàng sở hữu, thậm chí tôn vinh cái tên này. Điều này có lẽ vì họ đã thành công trong việc thuyết phục công chúng rằng mức giá đó hoàn toàn xứng đáng với công sức, tài năng và thời gian mà các nghệ nhân của Lange đã bỏ ra.
Và cũng không thể không nhắc đến giá trị thương hiệu. A. Lange & Söhne không phải ngẫu nhiên mà được xếp vào hàng ultra-luxury trong thế giới đồng hồ. Thương hiệu này mang trong mình một lịch sử vĩ đại, và chất lượng của những chiếc đồng hồ đã được kiểm chứng qua hàng thập kỷ. Ít nhất là trong suốt 30 năm qua, A. Lange & Söhne đã khẳng định được vị thế của mình. Thương hiệu này kết hợp hoàn hảo giữa di sản và danh tiếng, và quan trọng hơn, nếu xét về mặt chế tác và hoàn thiện sản phẩm, các nghệ nhân của A. Lange & Söhne không hề thua kém bất kỳ ai đến từ Thụy Sĩ.
