Buzz
Acetylcystein: Ứng dụng và tác dụng chính
Được viết bởi Dược sĩ Nguyễn Thu Giang - Khoa Dược, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour Times City.
Acetylcystein là một lựa chọn phổ biến trong điều trị ho có đờm, dễ dàng mua tại nhà thuốc mà không cần đơn thuốc. Sản phẩm này có nhiều dạng và phù hợp với mọi lứa tuổi. Tuy nhiên, việc sử dụng cần tuân thủ liều lượng đúng để tránh lạm dụng.
1. Công dụng
Acetylcystein được khuyến cáo sử dụng trong trường hợp tiêu đờm nhầy ở một số bệnh lý đường hô hấp. Thuốc giúp làm giảm độ quánh của chất nhầy, giúp chúng ta loại bỏ dễ dàng hơn thông qua các phương tiện như hoặc dẫn lưu tư thế. Ngoài ra, acetylcystein còn có tác dụng giải độc khi quá liều paracetamol và giảm độc tính trên thận của các thuốc cản quang.
2. Dạng bào chế
Thuốc có nhiều dạng bào chế khác nhau phù hợp với mục đích sử dụng:
- Có dạng viên nén 200mg, gói thuốc bột 100mg, 200mg để dùng qua đường uống thông thường
- Dung dịch hít qua miệng và uống có nồng độ 100mg/mL, 200mg/mL
- Dung dịch tiêm đậm đặc: 200mg/mL để pha dịch truyền.
Ở Việt Nam, người ta thường sử dụng acetylcystein dưới dạng viên nén hoặc gói thuốc bột để giảm ho có đờm.
3. Liều lượng sử dụng
Theo Dược thư Quốc Gia Việt Nam 2015, liều lượng dành cho việc điều trị ho có đờm như sau:
- Người lớn và trẻ em từ 7 tuổi trở lên: 200mg/ lần x 3 lần/ ngày. Liều tối đa không vượt quá 600mg/ ngày
- Trẻ em từ 2-7 tuổi: 200mg/ lần x 2 lần/ ngày.
- Trẻ em dưới 2 tuổi: 50mg/lần x 2-3 lần/ ngày.
Tuy nhiên, với trẻ dưới 2 tuổi, việc sử dụng cần thận trọng vì chúng thường khó loại bỏ đờm tự nhiên, có nguy cơ phản ứng không mong muốn cao, đặc biệt là rủi ro suy hô hấp. Do đó, hầu hết các nhà sản xuất khuyến cáo không sử dụng sản phẩm này cho trẻ dưới 2 tuổi.
4. Tác dụng phụ
Các tác dụng phụ có thể xuất hiện khi sử dụng sản phẩm bao gồm:
- Phổ biến với tỷ lệ cao hơn 1%: buồn nôn, nôn, đỏ mặt, phù, nhịp tim tăng
- Ít phổ biến với tỷ lệ từ 0,1% - 1%: buồn ngủ, đau đầu, ù tai, viêm miệng, chảy nước mũi, sổ mũi, phát ban, ngứa da
- Hiếm gặp nhưng nghiêm trọng bao gồm co thắt phế quản gây khó thở, suy hô hấp, phản ứng dị ứng toàn thân, sốt, run rẩy.
5. Điều lưu ý khi sử dụng
Khi sử dụng acetylcystein, hãy chú ý đến những điều sau:
- Để giảm khả năng nôn, bạn có thể pha loãng thuốc nếu dùng dạng bột hoặc uống nhiều nước nếu là viên.
- Tránh sử dụng đồng thời với các loại thuốc ho khác hoặc bất kỳ thuốc nào làm giảm tiết đờm.
- Nếu bạn có tiền sử hen suyễn, hãy thông báo cho bác sĩ hoặc dược sĩ để được theo dõi cận lặng.
- Nếu trước khi sử dụng thuốc bạn có vấn đề về việc hoặc cảm thấy khó khăn khi ho, sau khi sử dụng thuốc, có thể bạn sẽ cần hỗ trợ hút đờm.
- Hãy đọc kỹ thành phần (bao gồm cả phần tá dược) vì một số sản phẩm chứa sorbitol, đặc biệt cẩn trọng nếu bạn không dung được đường.
Nguồn: Dược Thư Quốc Gia Việt Nam 2015, Medicines.org.uk
