Ai chính là Charles Ponzi? Hồi ký về người sáng lập ra 'bánh vẽ' của thị trường tài chính

Vào những năm 20 của thế kỷ trước, truyền thông đã từng ca ngợi một cá nhân với những từ ngữ như trung thực, đạo đức và chính trực trong lĩnh vực kinh doanh. Ông trở nên phổ biến đến mức không chỉ ở cấp độ báo chí địa phương mà còn trên diện rộng. Tuy nhiên, mọi sự thật mới được phơi bày khi doanh nhân này thừa nhận rằng các hoạt động kinh doanh của mình là một hình thức gian lận và hoàn toàn không thực sự. Người đó không ai khác ngoài Charles Ponzi. Ông có thể đã là nguồn cảm hứng cho Do Kwon khi phát triển 'bánh vẽ' Luna của mình.

Ai là Charles Ponzi?

Theo bản năng của mình, Ponzi không chỉ dừng lại ở việc lừa đảo nhỏ lẻ, những năm đầu tiên của Charles Ponzi ở đất khách đã trôi qua trong những ngày tháng ngồi tù. Cụ thể, vào năm 1907, Charles bị chính phủ Canada kết án 3 năm tù vì làm giả séc ngân hàng. Sau thời gian ở nhà tù Quebec, ông quay trở lại Mỹ với kế hoạch 'mời' người đồng hương sang thăm Hoa Kỳ. Kết quả, Ponzi lại phải ngồi tù tại nhà tù Atlanta trong 2 năm sau đó vì cố tình nhập cư 5 người từ Italy vào Mỹ trái phép. Vậy là, chỉ trong hơn 8 năm ở Mỹ, Ponzi đã phải ngồi tù hơn 5 năm.

Từ những con tem đến sự nổi tiếng về vụ lừa đảo

Dù thất bại, nhưng may mắn vẫn mỉm cười với ông. Sau một thời gian ngắn, Ponzi nhận được một lời đề nghị hợp tác thông qua thư. Đối với người khác, họ sẽ tập trung vào nội dung thư, nhưng với Ponzi, ông lại chú ý đến con tem IRC quốc tế bên trong.

Một chút về bối cảnh lúc đó, sau Thế chiến I, ngoài USD của Mỹ, tất cả các loại tiền khác đều không thể giữ giá ổn định so với vàng do chi phí chiến tranh. Vì vậy, nếu một con tem IRC được mua ở nước ngoài với giá 10 USD, khi đến Mỹ, nó sẽ có giá 11 USD, tương đương với lợi nhuận 10%. Nhận thức được điều này, Ponzi thuê nhiều đại lý mua số lượng lớn tem ở nước ngoài và bán chúng ở Mỹ. Tóm lại, đây là một hình thức kinh doanh hoàn toàn hợp pháp và minh bạch.

Tuy nhiên, ở mức độ cá nhân, không một cá nhân nào có khả năng huy động số vốn lớn để mở rộng kinh doanh. Vì vậy, Ponzi đã thành lập một công ty mang tên Securities Exchange Company. Ban đầu, chỉ một vài người bạn của Charles cho vay tiền và được hứa lãi suất lên đến 50%, và sau đó họ thực sự nhận được mức lãi như đã cam kết. Tin đồn lan truyền nhanh chóng, chỉ trong 3 tháng đầu năm 1920, Ponzi đã tích luỹ được 30.000 USD, một con số khổng lồ vào thời điểm đó. Đến tháng 7 cùng năm, 15 triệu USD đã nằm trong tay của Charles và số lượng người tham gia vào mô hình Ponzi của ông cũng lên đến con số đáng kể.

Lúc này, số lượng tem IRC mà Ponzi có thể mua gần như không đủ để sinh lời. Vì vậy, thay vì đầu tư, Ponzi chỉ đơn giản là dùng tiền của những người sau trả cho những người trước. Mọi việc nhanh chóng sụp đổ vào cuối năm 1920 và Ponzi đã phải đối diện với nhiều tội danh khác nhau. Sau đó, vào năm 1949, tại một nghĩa trang dành cho người nghèo ở Brazil, một tấm bảng mang tên Charles Ponzi đã được dựng lên, kết thúc cuộc đời tội lỗi nhưng đầy nghị lực của 'siêu lừa'.

Nguồn cảm hứng cho Do Kwon

Mặc dù không có nhiều bằng chứng cụ thể, nhưng có khả năng Do Kwon đã 'tham khảo' câu chuyện của Ponzi trước khi hứa lãi suất 20% cho tiền gửi. Sự tương đồng giữa Anchor Protocol và Securities Exchange Company là rõ ràng. Trong khi Ponzi và Securities Exchange Company không thể trả lãi, hoa hồng cho nhà đầu tư do không có đủ tem IRC, Do Kwon và Anchor Protocol cũng gặp khó khăn trong việc tìm người vay để duy trì lãi suất 20% cho người gửi tiền.

Tuy nhiên, điểm khác biệt quan trọng giữa hai 'tài năng' có lẽ chỉ nằm ở số tiền lừa đảo. Trong khi Ponzi đã phải ngồi tù nhiều năm với số tiền lên đến 15 triệu USD, Do Kwon có thể đã lừa đảo được hàng tỷ USD. Khi bị bắt tại Montenegro, Do Kwon được cho là mang theo một ví lạnh và số tiền bên trong vẫn chưa được tiết lộ. Tuy nhiên, có thể nhiều gia đình sẽ bị ảnh hưởng. Tương lai của Do Kwon vẫn mơ hồ, nhưng việc ông phải thụ án là không thể tránh khỏi.

Tổng kết

Thông qua bài viết này, hy vọng Mytour đã giúp người đọc hiểu rõ hơn về cuộc đời của Ponzi cũng như mô hình lừa đảo cùng tên. Với thông tin này, người đọc có thể tự bảo vệ tài sản khi đầu tư một cách hiệu quả hơn.

Lưu ý: Mytour không chịu trách nhiệm về quyết định đầu tư của bạn. Chúc bạn thành công và có được lợi nhuận từ thị trường này.