Buzz
Đã nói rồi, con đường đi luôn dài và xa. Hôm nay mở lòng vui vẻ, nhưng ngày mai liệu có còn vui vẻ được nữa không?
Có những nhóm khi mới lên xe đã tỏ ra vô cùng hào hứng, nhưng trên đường trở về, im lặng như mộng đêm.
Bây giờ, tôi kể một câu chuyện dài về một chuyến đi và một chuyến về như thế.
Trên chuyến tàu đó, ba chúng tôi từ New Delhi xuống Hyderabad ở miền Nam. Một chuyến đi kéo dài gần 1.600 cây số, mất hai mươi lăm tiếng. Ngay khi lên tàu, Paul đã bắt đầu gian trá. Theo số giường trên vé, giường của tôi ở trên cùng, của Sergio ở giữa, của Paul ở dưới. Mọi người đều biết giường dưới cùng là tệ nhất, thường bị người khác nằm nhờ.
Paul từ Scotland có tính ranh mãnh. Sergio từ Napoli cũng muốn giường của tôi. Hai người này tranh giường, tôi buộc phải ra giải pháp hòa bình, để họ chọn trước. Cuối cùng, Paul phải chịu thua: Thôi, tao nằm giường dưới.
Ở bên kia, ba chị em Ấn Độ đang ăn tối. Họ mời chúng tôi cùng ăn. Sergio từ chối vì ăn chay. Nhưng ba chị em nói họ cũng ăn chay. Paul lại nói: Sergio từ Ý, ở đây anh ấy ăn thịt, nhưng sang Ấn Độ đã hóa thành người ăn chay. Họ đùa với câu chuyện ấy và cho chúng tôi mỗi người hai cái bánh rán puri. Sergio nhìn tôi và nói: Người miền Nam thật tốt.
Ở Ý, Sergio là người miền Nam, Napoli là nơi của anh ấy. Chúng tôi thường trò chuyện với nhau ở ký túc xá và đến kết luận: người miền Bắc thường nhẹ nhàng lịch sự, người miền Nam thì thẳng thắn rộng lượng. Bắc và Nam nước Anh, Bắc và Nam Hàn, Bắc và Nam Ý, và còn nhiều nơi khác. Nhưng nếu người miền Nam keo kiệt, thì đó là một cao thủ, Sergio là một ví dụ điển hình.
Vẫn là câu chuyện về cái giường. Tại nhà nghỉ ở Hyderabad, căn phòng chúng tôi được chia thành hai, một nửa có giường và nửa còn lại có hai giường. Đêm thứ hai, Paul nói rằng anh nghĩ anh đã ở phòng có cửa sổ hở hơn, có nhiều muỗi hơn. Sergio tức giận: Xem gã Scotland miền Bắc kia, muốn chuyển sang phòng trong chỉ cần nói thẳng, không cần phải vòng vo. Nhưng tôi tự nguyện chuyển sang phòng ngoài cho Paul. Hai thằng kia sau này cũng chẳng chịu nhường nhịn gì.
Sau cuộc tranh cãi đó, Sergio vẫn không chịu chuyển sang phòng ngoài. Tôi phải tự nguyện chuyển chỗ cho Paul. Nhưng hai đứa ấy vẫn không chịu nhường nhịn nhau.
***
Kết thúc chuyện giường, bây giờ tôi kể chuyện về việc đi xe. Khi đến ga Hyderabad, hàng nghìn người đổ ra cửa ga nhưng chúng tôi không thấy ai của ban tổ chức đến đón. Chúng tôi quyết định tự tìm đến nhà nghỉ đã ghi trong giấy mời. Tôi nói chúng ta nên đi taxi. Nhưng hai đứa kia nói chỉ cần đi bộ, nhà nghỉ không xa đâu. Cuối cùng, chúng tôi phải đi bộ hỏi đường. Dù người Ấn không biết đường nhưng họ vẫn giúp đỡ. Cuối cùng, sau một hành trình dài và mệt mỏi, chúng tôi đến nơi nhưng phải trải qua một quãng đường dài bộ và mất gần ba tiếng giữa trời nắng.
May mắn thay, cuối cùng chúng tôi đã đến nơi, nhưng đã phải trải qua một cuộc đi bộ dài và mất gần ba tiếng giữa trời nắng để đến được.
Chuyện lại diễn ra khi chúng tôi rời Hyderabad đến Madras. Chúng tôi ra cửa ga và quyết định đi xe buýt mặc dù tôi đề xuất đi taxi. Đến bến xe buýt, không khác gì một cuộc biểu tình. Chúng tôi phải chờ đợi hơn một tiếng mới có xe buýt. Cuối cùng, hai thằng kia cũng đồng ý đi taxi. Tôi kéo họ đi ra xa bến xe rồi tìm được một chiếc taxi. Nhưng thằng Sergio cứ chần chừ khiến chiếc taxi bị cướp và đi mất.
Chỉ còn cách mở bản đồ và tự tìm đường. Xa lắm. Gần chục cây số. Phải đi dài như vậy. Hai thằng lại xách va li đến lệch cả vai đi qua những con đường đông đúc xe cộ nhưng không có một chiếc taxi nào dành cho chúng tôi.
Buổi tối, sau bữa tối, tôi nhắc nếu lần sau chúng mày muốn đi bộ, tôi sẽ tách ra và tự đi. Sức khỏe quan trọng hơn, không cần phải mệt mỏi vượt qua các phố xóm, đeo hành lý nặng để tiết kiệm mấy chục đồng rupee. Thằng Sergio bảo mấy thằng khác có tiền của gia đình và sứ quán, còn mình chỉ có một ít tiền nhỏ. Tôi nghĩ, mày lấy đâu ra 'một ít tiền nhỏ' đấy. Hồi ấy, cán bộ đi công tác nước ngoài được tiêu chuẩn phát cho hai mươi đô la Mỹ. Tôi cũng là cán bộ trẻ, nhưng chỉ có hai mươi đô mà cũng không được phát vì tôi có học bổng nước ngoài. Mà còn dám trèo lên máy bay và đi qua mấy sân bay quá cảnh khi trong túi không có một xu.
Lấy đâu ra một ít tiền nhỏ.
Lấy đâu ra một ít tiền nhỏ.
***
Bây giờ kể về chuyện tham quan. Ba đứa đi xuống Hyderabad để tham dự một đêm thơ quốc tế bằng tiếng Hindi. Trước đó, tôi đã dịch khoảng chục bài thơ Việt tôi thích sang Hindi và Anh, in trên tờ nội san của học viện. Sau đó, tôi đọc trước khán giả đông đúc. Xong việc với học viện, chúng tôi đi thăm một số thành phố ở phía Nam.
Khi đến thuê xe đạp, Paul không biết đi. Sau đó, Tibor biết, nhưng thắc mắc tại sao Paul lại không biết. Trong khi đạp xe thăm thành phố, tôi nhìn thấy Sergio đèo Paul đi và nghĩ rằng Paul làm vậy vì không biết đi xe đạp.
Ở ngôi đền Hồi giáo Mecca, một người đàn ông tự giới thiệu và giới thiệu ngôi đền. Tôi muốn đi ngắm nhìn một mình, nhưng người đàn ông tiếp tục giới thiệu cho Sergio. Cuối cùng, chỉ còn lại Paul với người đó. Paul nhận ra người đó không phải hướng dẫn viên. Sau một thời gian, người đó hỏi Paul muốn cho bao nhiêu tiền. Paul mới hiểu không có dịch vụ hướng dẫn miễn phí. Paul quay về nhập bọn với Sergio và tôi.
Nói chuyện mãi mà không dứt. Cuối cùng, người đó hỏi Paul muốn trả bao nhiêu tiền. Paul nhận ra không có dịch vụ miễn phí như ông nghĩ. Paul quay lại với chúng tôi. Sergio không muốn trả tiền. Paul nghĩ Sergio muốn chia tiền cùng nhau. Sergio không đồng ý.
Ông đó theo Paul đến chỗ để xe. Ba đứa lấy hai chiếc xe đạp và đi đi. Ông ta cũng lấy một chiếc và theo sau. Cuối cùng, Paul không chịu nổi nữa, phải đưa một số đồng rupee cho ông ta. Chuyện về thói keo kiệt của người Scotland đã trở thành lời cười của thế giới.
***
Khi đi du lịch, không thể không nói về ăn uống. Nhưng nếu ai cảm thấy vấn đề ăn uống nhạy cảm thì nên ngừng đọc ở đây.
Chúng tôi ngồi ăn cùng một bàn nhưng ai ăn món gì tự trả tiền món đó. Tôi gọi mì xào chow mein. Hai đứa kia ăn đồ Ấn. Chia tiền sau khi ăn xong.
Ở các quán trước, các món được chia đôi, nhưng ở quán này chỉ bê ra một đĩa gồm năm cái bánh. Hai đứa nhanh chóng nhận ra và tính toán phải trả thêm tiền nếu ăn thêm cái nào.
Hai người đánh nhanh chóng hết khẩu phần của mình. Cuối cùng chỉ còn lại một miếng trên đĩa, giống như một phần thưởng phụ bổ sung.
Sergio nói: Mày ăn đi. Paul đáp: Mày ăn đi.
Cả hai không nhìn nhau, không nhìn chiếc bánh, mà chỉ cầm cốc nước lên uống.
Sergio lại nói: Mày ăn đi.
Lần này Paul thú vị hơn, anh ta cầm chiếc bánh lên. Xé một phần, sau đó chấm vào bát xúp đậu xanh gọi là dal. Chấm.
Như thường lệ, Sergio chỉ một ngón tay hẹn gặp, mày ăn ba miếng nhé. Paul đành nhấp nhô bụng chịu đựng không biết phải làm sao. Chấp nhận. Chấp nhận trả tiền cho phần bánh thêm.
Tôi chỉ muốn chui đầu vào đâu đó để giảm bớt cảm giác ngượng. Dưới gầm bàn chẳng hạn.
Nhưng kết quả mới thực sự là bất ngờ. Năm chiếc bánh chỉ tính tiền như hai suất, không có phần thêm.
Đó là kết quả bi kịch đối với Sergio. Và là kết quả có ý nghĩa đối với Paul.
Ngày hôm sau, chúng tôi leo lên pháo đài Golkonda trên một ngọn núi. Lên đến không sao. Nhưng khi xuống, bị ong đốt. Tôi đang trên đường xuống thì thấy Sergio đằng trước đột ngột bật dậy. Nó giơ tay loạng choạng, đuổi ong xung quanh đầu. Một cặp phi công trẻ lái máy bay bà già người Âu vừa chạy vừa kêu lên: Ong, ong đấy. Tôi nhanh chóng rút cái khăn mùi xoa để che kín mặt, chỉ để mắt hở. Đồng thời, tôi kéo tay Sergio chạy xuống cho đến khi đàn ong tan ra và chúng bỏ đi, để lại chúng tôi sau lưng.
Vết đốt của ong phản ứng nhanh chóng. Môi trên của Sergio sưng to lên, nhô ra. Đôi môi sưng như miếng phồng tôm nổi lên từ dải râu kiểu ẩn sĩ Ấn Độ. Du khách nước ngoài đến Ấn Độ thường ham mê việc hóa trang theo phong cách Ấn Độ, mặc áo dài Ấn Độ, quấn tấm vải dhoti kiểu Ấn, để râu kiểu Ấn. Sao tổ ong kia không chọn đốt tôi và Paul mà lại chọn Sergio. Có lẽ lũ ong cũng không thích phong cách bản địa hóa của du khách nước ngoài.
Môi sưng nhưng thói nói nhiều của người Napoli vẫn không thay đổi. Nói và nói. Than thở. Rền rĩ. Nó tỏ ra tức giận bằng cách không đạp xe nữa mà đi bộ, khiến cho Paul phải tự đẩy xe về nhà. Buổi tối, nó rầu rĩ và sốt. Mặc dù nhiễm trùng do nọc ong không nhiều nhưng tình trạng thương thân thì lại nhiều hơn, có lẽ vậy.
Tôi đi xe đạp đến chợ mua mì sợi, trứng, cà chua, mùi và hành. Mượn nồi của nhà trọ và nấu trên bếp ga. Nấu một nồi mì nước kiểu Việt Nam, coi như là nấu cho người ốm. Ba đứa cùng nhau ăn. Môi sưng nhưng vẫn dễ nuốt khi ăn mì. Môi sưng còn khen: Mì Việt Nam ngon thật.
Điều này làm tôi nhớ lại câu nói của Sergio trên tàu: Người miền Nam thực sự tốt.
Sáng hôm sau, vết đốt từ ong đã giảm xuống như chưa từng có. Cơn sốt cũng tan biến. Có lẽ cơn sốt do sợ hơn là do bệnh.
***
Trên chuyến tàu trở về, hai thằng đối diện nhau. Paul quay lại tranh luận với Sergio, đẩy người ngồi đối diện. Thực ra không phải hội thảo mà là cãi nhau. Paul nói rằng ở Ý Sergio không ăn chay nhưng ở đây lại đi tìm quán chay. Sergio nói Paul không biết ngượng. Ba thằng ở chung một phòng. Paul tắm xong đi ra giữa nhà, Sergio bĩu môi, nói chuyện với thằng lớn chứ không cần nói với thằng bé. Trong ký túc xá, Paul vẫn duy trì chủ nghĩa khỏa thân. Sergio nhớ lại trên tàu, Paul giận Sergio vẫn im lặng.
Paul tức giận. Trên tàu về, Paul mua chuối nhưng Sergio không nhận. Paul nói Sergio giận quá. Sergio im lặng.
Hai thằng lặng im khi tàu đến ga. New Delhi đang mưa. Hai thằng xách va li tìm đường ra bến xe buýt.
Chúng lặng im khi tàu đến ga. New Delhi đang mưa. Hai thằng xách va li tìm đường ra bến xe buýt.
Ta bất đi cùng họ. Dẫu cùng hướng về ký túc xá, giờ đây ba ta đã rẽ đường mỗi người một phương. Ta bước lên chiếc xe xanh giữa dòng mưa trắng xoá, hai người kia dường như tan biến trong cảnh trời đất mờ mịt.
Bao phủ chúng ta là dải mưa bất tận.
- Trích từ phần 'Trong mưa vẫn có anh' trong tác phẩm 'Chờ đợi nơi mưa' của văn sĩ Hồ Anh Thái -
