Ai là người đầu tiên sáng chế ra máy rửa bát?

Vào cuối thế kỷ 19, Josephine Garis Cochran đã thay đổi hoàn toàn cách thức rửa bát đĩa khi sáng tạo ra chiếc máy rửa bát đầu tiên với công nghệ áp lực nước. Phát minh của bà vượt trội so với những thiết bị trước đó, mở ra một kỷ nguyên mới cho ngành thiết bị gia dụng, mang lại hiệu quả làm sạch cao hơn nhiều lần.

Josephine Garis Cochran có thể không phải là một cái tên quá quen thuộc, nhưng phát minh của bà vào những năm 1880 đã làm thay đổi hoàn toàn cách thức rửa bát và mở ra thời kỳ phát triển cho ngành công nghiệp thiết bị gia dụng. Bên cạnh tài năng sáng tạo, Cochran còn là một nữ doanh nhân xuất sắc, giúp bà vượt qua nhiều khó khăn và tạo dựng một di sản bền vững.

Josephine Garis Cochran sinh ra khoảng giữa những năm 1839-1841 tại hạt Ashtabula, Ohio, trong một gia đình có truyền thống kỹ thuật. Cha bà là một kỹ sư xây dựng, chuyên làm việc với các máy móc phức tạp, có lẽ nền tảng này đã ảnh hưởng sâu sắc đến Cochran, dù bà không được đào tạo chính thức về cơ khí.

Bà kết hôn với William Apperson Cochran vào năm 1858, cùng nhau xây dựng một gia đình ở Shelbyville, Illinois. Tuy nhiên, sau cái chết bất ngờ của chồng vào năm 1883, bà phải đối mặt với một khoản nợ lớn. Để giải quyết khó khăn tài chính và duy trì cuộc sống, Cochran đã bắt đầu nghĩ đến việc chế tạo một chiếc máy giúp giảm bớt gánh nặng công việc gia đình – chiếc máy rửa chén bát.

Khi đó, việc rửa bát đĩa là một công việc rất vất vả, đặc biệt là đối với những gia đình giàu có sở hữu nhiều bộ đồ ăn bằng sứ cao cấp. Cochran nhận thấy các máy rửa bát trước đó đều sử dụng bàn chải để chà rửa, khiến việc làm sạch không thực sự hiệu quả. Ý tưởng của bà khác biệt: thay vì dùng bàn chải, bà muốn chế tạo một chiếc máy sử dụng áp lực nước mạnh để loại bỏ mọi vết bẩn.

Mặc dù không có nền tảng học thuật vững về kỹ thuật, Cochran đã tìm được sự hỗ trợ từ George Butters, một thợ cơ khí. Cả hai đã cùng nhau tạo ra chiếc máy rửa bát đầu tiên, một thiết bị đơn giản làm bằng đồng nhưng hoạt động rất hiệu quả. Bà còn thiết kế những giá đỡ riêng biệt để tránh va đập và làm hư hỏng bát đĩa. Năm 1886, Cochran chính thức nhận bằng sáng chế cho phát minh của mình, đánh dấu sự ra đời của máy rửa bát đầu tiên trên thế giới.

Sau khi nhận được bằng sáng chế, Cochran bắt đầu sản xuất và tiếp thị chiếc máy rửa bát. Tuy nhiên, do sản phẩm còn mới lạ và có giá cao (lên đến vài trăm đô la vào thời điểm đó), nó không dễ dàng tiếp cận với nhiều gia đình. Hầu hết các gia đình bình dân không có hệ thống nước nóng, điều kiện thiết yếu để máy rửa bát hoạt động hiệu quả. Đối với các gia đình giàu có, chiếc máy này chỉ được xem là món đồ xa xỉ. Vì vậy, Cochran đã tập trung vào việc bán cho các doanh nghiệp như khách sạn và nhà hàng, nơi nhu cầu tiết kiệm thời gian trong việc dọn dẹp rất lớn.

Để đảm bảo chất lượng và không phụ thuộc vào nhà sản xuất bên ngoài, Cochran quyết định tự mở một nhà máy sản xuất, với George Butters làm quản đốc. Tại đây, bà phải đối mặt với rất nhiều thử thách kỹ thuật và sự thiếu tôn trọng từ nhân viên nam giới. Trong một cuộc phỏng vấn năm 1912 với tờ Chicago Record-Herald, bà chia sẻ rằng các nhân viên thường không làm theo chỉ dẫn của bà vì họ cho rằng bà không có kiến thức về cơ khí. Sau nhiều khó khăn, Cochran cuối cùng đã chứng minh được tính đúng đắn của thiết kế và phương pháp của mình, giúp chiếc máy hoạt động hiệu quả hơn.

Không chỉ là một nhà phát minh, Cochran còn là một nhà tiếp thị rất tài ba. Trong các cuộc phỏng vấn, bà thường mô tả mình là một phụ nữ giàu có, sáng chế ra máy rửa bát vì mệt mỏi với việc nhiều người hầu làm hư hỏng đồ sứ quý. Tuy nhiên, hồ sơ dân số cho thấy bà không có nhiều người hầu, và câu chuyện về gia đình giàu có có thể chỉ là một chiến lược marketing. Bà còn khuyến khích báo chí tin rằng mình là cháu gái của John Fitch, người sáng chế tàu hơi nước, mặc dù điều này không chính xác, nhưng nó giúp bà gây được sự chú ý và xây dựng uy tín.

Dù có những câu chuyện thêu dệt trong chiến dịch tiếp thị, Cochran vẫn là một người phụ nữ đầy tài năng và kiên trì. Bà không chỉ dừng lại ở việc phát minh mà còn tham gia trực tiếp vào sản xuất, bán hàng và giám sát quá trình lắp đặt. Bà không ngừng cải tiến thiết kế và chức năng của máy rửa bát, liên tục đăng ký sáng chế cho các cải tiến, nâng cao hiệu quả và chất lượng sản phẩm.

Năm 1890, Cochran chuyển đến Chicago và giới thiệu máy rửa bát tại Triển lãm Thế giới Columbian vào năm 1893. Sự kiện này đã giúp bà giành được giải thưởng cho phát minh của mình. Cochran tiếp tục quảng bá và trưng bày máy rửa bát tại các hội chợ lớn ở Massachusetts, New York và Missouri, nơi sản phẩm của bà thu hút sự chú ý từ giới doanh nhân và công chúng.

Sau khi Cochran qua đời vào năm 1913 tại Chicago, công ty của bà được chuyển giao và sau đó hợp nhất với thương hiệu KitchenAid, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong sự phát triển của máy rửa bát. Cho đến những năm 1950 và 1960, khi hệ thống nước nóng trở nên phổ biến, máy rửa bát mới thực sự trở thành thiết bị gia dụng thông dụng trong các hộ gia đình.