Buzz
Dạo gần đây, mình đọc tin về việc AI sắp được giảng dạy cho học sinh tại Trường Trung học Phổ thông chuyên Lê Hồng Phong (nơi mình từng học), thấy rất vui. Nhưng đi dạo quanh, có vẻ nhiều bạn vẫn nghĩ AI là thứ rất cao siêu và chỉ có các công ty khổng lồ như Facebook, Apple, Google... mới làm được. Thực tế, AI gần gũi, chỉ là chữ này đang được thổi phồng lên thôi, mọi người hãy bình tĩnh.Ban đầu, AI chẳng qua là toán thôi chứ không phải cái gì quá xa lạ. Nếu anh em nào từng học xác suất thống kê, giải tích, toán cao cấp, làm toán với ma trận... thì đang làm việc với nền tảng của AI rồi. AI không mới, từ xưa đã có AI cho game (người chơi với máy). Machine learning là một nhánh của AI, là một thuật ngữ người ta thường sử dụng nhiều.
Mục tiêu cuối cùng của AI là tự động hóa chính xác hoặc gần chính xác những công việc mà con người thường phải làm lặp đi lặp lại, hoặc khám phá những nguyên tắc mà con người không thể làm nếu không có sự giúp đỡ của máy tính (do khối lượng công việc quá lớn).
Chắc chắn mọi người đều quen với hàm cực kỳ đơn giản y = ax + b này. Được trang bị một tập dữ liệu với các điểm màu xanh, nhiệm vụ của bạn là tìm ra đường màu đỏ để biểu diễn mối quan hệ giữa x và y. Chỉ vậy thôi, khi bạn tìm ra hàm số biểu diễn đường đỏ, đó chính là bạn đã thực hiện thành công một thuật toán AI rồi 😁. Khi có một điểm dữ liệu mới xuất hiện và giá trị x được biết, ta sử dụng hàm để tính toán giá trị y, được gọi là dự đoán. Đây là một trong những bài toán cơ bản nhất của AI.
Ngày xưa, việc thực hiện AI thực sự là một thách thức lớn, bởi vì bạn phải xây dựng mọi thứ từ đầu. Từ việc tìm ra thuật toán, viết mã cho thuật toán để máy có thể chạy, tìm kiếm và xử lý dữ liệu, đưa vào quá trình huấn luyện mô hình, đến việc thực hiện dự đoán... Đây là công việc đòi hỏi sức mạnh, trí tuệ và thời gian lớn cùng với nguồn kinh phí đáng kể.
Một số thư viện phổ biến sử dụng trong lĩnh vực AI, machine learning. Đối với người mới, thư viện scikit learn rất dễ học, Tensorflow của Google có sức mạnh đáng kể, và không thể không kể đến Torch của Facebook đang thu hút sự quan tâm từ cộng đồng.Tất nhiên, nếu bạn có kiến thức sâu về AI và sử dụng công cụ một cách thông thạo, bạn sẽ vượt trội hơn những người chỉ biết dùng công cụ mà không hiểu về AI. Điều này là lý do tại sao các chuyên viên khoa học dữ liệu đang nhận mức lương cao. Giống như việc sửa máy tính, ai cũng có thể làm, nhưng khi đụng đến bên trong máy với mainboard, chip này kia, đó mới là lúc cần chuyên gia xử lý.
Những ứng dụng này thực sự tạo ra giá trị. Có công ty sử dụng AI để dự đoán phản hồi của khách hàng và phản hồi ngay lập tức, tăng cường hài lòng khách hàng. Các đơn vị khác sử dụng AI để đơn giản hóa trải nghiệm mua sắm trực tuyến, hoặc dự đoán nơi họ nên đầu tư để có lợi nhuận... Ứng dụng của AI rất đa dạng và tùy thuộc vào từng doanh nghiệp sẽ tạo ra giá trị khác nhau. Một số công ty tồn tại nhờ hoàn toàn vào AI, trong khi AI giúp một số khác tăng cường giá trị và trải nghiệm...
Và AI không phải là thần thánh, không giải quyết được mọi vấn đề. Con người vẫn đóng một vai trò quan trọng. Nếu không có con người, nơi có dữ liệu để máy học, và nếu không có con người, ai áp dụng kết quả của AI vào kinh doanh, vận hành... Đưa ra thuật toán AI chưa đủ, triển khai và tạo ra giá trị mới từ nó mới là điều thách thức.
Quay trở lại với việc giảng dạy AI cho học sinh cấp 3, thực tế không quá khó khăn, đặc biệt với các trường chuyên như Lê Hồng Phong. Chương trình toán sẽ bổ sung thêm những kiến thức cần thiết cho AI, giải thích cách áp dụng phép toán vào AI, và hướng dẫn học sinh viết mã thuật toán AI đơn giản... Ứng dụng lớn trong doanh nghiệp là một thách thức khác, nhưng sẽ đến từ từ. Đầu tiên, hãy dạy cơ bản, vì đó chỉ là toán thôi mà.
Và đừng nói về các bạn nhỏ, họ giỏi lắm. Mấy ông già như chúng ta không thể sánh kịp. Team của mình toàn những bạn sinh năm 1997 trở đi, đã tạo ra những thành tựu đáng kinh ngạc. Họ nhanh nhẹn, có tư duy tốt, chăm chỉ tìm hiểu, và nhiều bạn có cả điều kiện và giỏi nữa chứ. Điều này giúp họ phát triển mạnh mẽ hơn... Nếu chưa thấy, thì đời luôn có những người giỏi và không giỏi, tuổi nào cũng thế thôi.
Việc giảng dạy AI cho học sinh cấp 3 là hoàn toàn khả thi, với điều quan trọng là phải có chương trình phù hợp và giảng dạy đúng những người hứng thú với nó.
Không liên quan, nhưng trong ảnh đầu bài là hai em gái đang làm việc với AI tại Mytour.vn, tạo ra hệ thống dự đoán tag và chuyên mục cho tính năng đăng bài của Mytour, cũng như thuật toán trong trang. Mình thì chủ yếu làm về data engineering hơn :D
