Buzz
27 tháng 10 có thể là ngày mà Intel giới thiệu dòng vi xử lý mới Alder Lake - dòng chip đầu tiên dành cho máy tính để bàn, sản xuất trên công nghệ tiến tiến 10nm SuperFIN và có thiết kế độc đáo big.LITTLE đầu tiên của Intel. Điều đặc biệt, đây cũng là dòng vi xử lý đầu tiên trên thế giới hỗ trợ cả PCIe 5.0 và DDR5 RAM. Dưới đây là tổng quan về Alder Lake-S.Thiết kế nhân to nhân nhỏ big.LITTLE, một tính năng xuất sắc trên smartphone, giờ đây đã có mặt trên vi xử lý desktop và laptop. Hiệu suất trên những thiết bị này dự kiến sẽ mang lại trải nghiệm độc đáo khi số lõi và số luồng không còn theo tỉ lệ truyền thống.
16 lõi 24 luồng, 10 lõi 16 luồng...
Chẳng hạn, đối với siêu phẩm Core i9-12900K, nó sẽ sở hữu 8 nhân mạnh mẽ và 8 nhân linh hoạt. Những nhân mạnh này sử dụng công nghệ Golden Cove và hỗ trợ siêu phân luồng, tạo ra tổng cộng 16 luồng. Ngược lại, những nhân linh hoạt sử dụng kiến trúc Gracemont của Atom, nhẹ nhàng và tiết kiệm năng lượng mà không hỗ trợ siêu phân luồng. Điều này làm cho Core i9-12900K sở hữu 16 nhân và 24 luồng.
Các nhân hiệu năng cao của Core i9-12900K (P-Core với kiến trúc Golden Cove) có thể đạt xung nhịp tối đa 5,3 GHz đơn/đôi nhân và 5 GHz với 8 nhân. Trong khi đó, những nhân tiết kiệm điện (E-Core với kiến trúc Gracemont) chạy ở xung tối đa 3,9 GHz đơn nhân và 3,7 GHz với 8 nhân đều tải. Core i9-12900K sở hữu bộ đệm L3 lên đến 30 MB và TDP tương đương Core i9-11900K với 125 W (PL1) và 228 W (PL2). Hiệu năng của Alder Lake-S
Thông tin từ nguồn leaker nổi tiếng OneRaichu trên Twitter cho biết Core i9-12900K có hiệu năng vượt trội, cao hơn 25% ở chế độ đơn nhân và 11% ở chế độ đa nhân so với dòng Ryzen 5000 trong bài kiểm tra Cinebench R20. Kết quả này từ con chip mẫu QS vẫn chưa phản ánh đầy đủ hiệu năng cuối cùng. Firmware, hệ điều hành (Windows 11 hỗ trợ tốt hơn cho kiến trúc big.LITTLE) và phần mềm Cinebench R20 chưa được tối ưu hóa cho Alder Lake. Tản nhiệt sử dụng là tản nhiệt nước AIO thông thường.
Core i9-12900K đạt 810 điểm ở chế độ đơn nhân, vượt trội so với Ryzen 9 5950X và Core i9-11900K của dòng Rocket Lake. Ở chế độ đa nhân, Core i9-12900K đạt 11600 điểm, vượt trội so với Ryzen 9 5950X, Ryzen 9 5900X và Core i9-11900K. Các mẫu Core i9-12900K đã xuất hiện trên thị trường Trung Quốc với giá khoảng 1250 đô, tuy nên chờ đến khi Alder Lake-S hoàn thiện với bo mạch chủ mới. Những chip chưa hoàn thiện này được bán kèm bo mạch chủ B660 với giá lên đến 1150 đô, một mức giá không tưởng đối với sản phẩm chưa hoàn thiện và ít giá trị sử dụng.
Những con chip mẫu Core i9-12900K đã bị rao bán tại Trung Quốc với giá khoảng 1250 đô. Tuy nhiên, không nên mua trong thời điểm hiện tại vì Alder Lake-S đòi hỏi bo mạch chủ mới với socket LGA 1700 thay vì LGA 1200 như Rocket Lake. Những chip chưa hoàn thiện này cũng được bán kèm bo mạch chủ B660 với giá lên đến 1150 đô, một mức giá không tưởng đối với sản phẩm chưa hoàn thiện và ít giá trị sử dụng.Socket 1700
Alder Lake-S và Raptor Lake-S sẽ sử dụng socket LGA1700 và vì thế sẽ không tương thích với các bo mạch chủ hiện tại sử dụng socket LGA1200. Việc thay đổi CPU cũng đồng nghĩa với việc cần phải thay đổi bo mạch chủ. Liệu cần phải thay cả hệ thống tản nhiệt?
Phân tích của Igor'sLABPCIe 5.0 và DDR5
Alder Lake đánh dấu sự xuất hiện đồng loạt của hai công nghệ tiên tiến là PCIe 5.0 và bộ nhớ DDR5. Nếu AMD đã đưa ra tiêu chuẩn PCIe 4.0 trước đó, thì Intel lần này chính thức mở đầu với PCIe 5.0 và DDR5.
PCIe 5.0 là thế hệ thứ 5 của chuẩn kết nối PCIe, đã được hiệp hội PCI-SIG hoàn thiện từ năm 2019. Với mỗi lane, băng thông tăng gấp đôi so với PCIe 3.0, cung cấp 4 GB/s. Khe PCIe x16 hỗ trợ PCIe 5.0 sẽ mang lại băng thông lên đến 64 GB/s. Tuy nhiên, với hiện tại, nhiều card đồ họa và SSD vẫn sử dụng PCIe 3.0 hoặc 4.0, và sự chênh lệch hiệu năng trong game giữa các thế hệ này không đáng kể.
Trong lĩnh vực SSD, hiện nay các công ty đều đang tích cực phát triển SSD sử dụng chuẩn kết nối PCIe 5.0. Marvell vừa ra mắt bộ điều khiển NVMe hỗ trợ PCIe 5.0 đầu tiên của mình vào tháng 5 với tên gọi Bravera SC5, hỗ trợ 8 hoặc 16 kênh NAND và bộ đệm DRAM DDR4-3200 hoặc LPDDR4-4266, với tốc độ đọc lên đến 14 GB/s và ghi lên đến 9 GB/s. Ngoài ra, tốc độ truy xuất ngẫu nhiên cũng đạt đến 2 triệu IOPS.
Trong khi đó, Samsung cũng vừa tiết lộ dòng SSD PCIe 5.0 đầu tiên của mình, nhưng dành cho doanh nghiệp với tốc độ đọc lên đến 15,7 GB/s. Đây là dòng SSD PM1743, kích thước ổ E3.S 1T với kết nối U.2 dành cho rack máy chủ. Nó sử dụng bộ điều khiển riêng của Samsung cùng với chip nhớ TLC V-NAND thế hệ 6, độ bền đạt 1 DWPD. Dòng ổ này hướng đến các nền tảng máy chủ sử dụng vi xử lý AMD EPYC Genoa hoặc Sapphire Rapids của Intel, dự kiến sẽ ra mắt vào đầu năm tới, đều hỗ trợ PCIe 5.0.
Alder Lake cũng sẽ hỗ trợ cả DDR4 và DDR5. Kết nối vật lý của DDR5 và DDR4 không thay đổi, vẫn là 288 chân, nên bo mạch chủ dòng 600 cho Alder Lake/Raptor Lake sẽ hỗ trợ cả hai công nghệ RAM DDR4 và DDR5. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng DDR5 sẽ không hoạt động trên bo mạch chủ dòng 500 series trở về trước, bởi vi xử lý không hỗ trợ.
Tính từ năm ngoái, các hãng sản xuất chip RAM lớn như SK Hynix, Micron, Samsung đã tung ra thị trường các IC và module DDR5 với tốc độ cực kỳ ấn tượng. Theo tiêu chuẩn của JEDEC, DDR5 sẽ có tốc độ và dung lượng gấp đôi so với DDR4. Mật độ tối đa của mỗi chip sẽ là 64 Gb, tăng 4 lần so với DDR4, giúp thanh RAM UDIMM tiêu chuẩn đạt dung lượng tối đa 128 GB thay vì 64 GB như trước. Tốc độ tối đa theo chuẩn JEDEC là 6400 MHz, gấp đôi so với 3200 MHz của DDR4. Điều đặc biệt là mỗi thanh RAM sẽ hỗ trợ 2 kênh độc lập thay vì chỉ 1 kênh như DDR4 trước đây, với độ rộng bus là 32-bit mỗi kênh hoặc 40-bit với RAM ECC. Điện áp của RAM DDR5 cũng giảm xuống còn 1,1 V từ 1,2 V của DDR4.
SK Hynix đã giới thiệu module RAM DDR5-4800 64 GB từ năm 2018 và đang hướng tới DDR5-8400. Micron cũng bắt đầu sản xuất chip mẫu DDR5 cho các đối tác máy chủ từ năm ngoái với thông số tiêu chuẩn DDR5-6400 của JEDEC. Samsung đã ra mắt chip RAM DDR5/LPDDR5 16 Gb trong năm nay. Các hãng OEM cũng đang tích cực sử dụng thanh RAM 16 GB.
Chipset dòng 600
Đồng thời với việc giới thiệu phiên bản Alder Lake-S mới, thông tin về dòng chipset 600 series cũng đã rò rỉ. Theo leaker PJ_Lab_UH, Z690 sẽ ra mắt vào Q4 2021, thay thế cho Z590 hiện tại. B660 và H610 sẽ xuất hiện vào Q1 2022, thay thế cho B560 và H510 hiện tại. Tất cả các bo mạch chủ dòng 600 series sẽ sử dụng socket LGA 1700 cho cả Alder Lake và Raptor Lake (thế hệ 13).
Tuy nhiên, leaker Hassan Mujtaba cho biết Z690 chỉ hỗ trợ tối đa 4 lane PCIe 4.0 trong khi CPU dòng Alder Lake hỗ trợ PCIe 5.0 với 20 lane PCIe 5.0, trong đó có 16 lane dành cho GPU và 4 lane cho SSD. Chipset Z690 được cho là giới hạn ở PCIe 4.0 x4, tức chỉ hỗ trợ 4 lane PCIe 4.0 hoặc 8 lane PCIe 3.0 mà không hỗ trợ PCIe 5.0.
Điều này là khá hợp lý, vì PCIe 4.0 và 5.0 hiện nay ít có giá trị đối với người dùng desktop thông thường. Card đồ họa hiện tại vẫn chưa thể tận dụng hết băng thông của PCIe 4.0, SSD PCIe 4.0 cũng chưa phổ biến. Việc chipset chỉ hỗ trợ 4 lane PCIe 4.0 là khả năng chấp nhận được, người dùng có thể kết nối thêm 1 ổ M.2 PCIe 4.0 x4 bên cạnh các ổ M.2 PCIe 5.0 x4 hoặc 2 ổ M.2 PCIe 4.0 x4 lấy lane từ CPU. Khi PCIe 4.0 và 5.0 trở nên phổ biến hơn, Intel có thể tăng số lane PCIe từ chipset. Đây có lẽ là chiến lược của Intel khi tung ra Z690 trong năm nay hoặc đầu năm sau.
Các bo mạch chủ dòng 600 sẽ hỗ trợ cả RAM DDR4 và DDR5, giúp anh em yên tâm khi nâng cấp. Theo các thông tin rò rỉ, dường như chỉ có dòng Z690 mới sẽ hỗ trợ cả DDR5 và DDR4, trong khi các dòng B và H chỉ hỗ trợ DDR4. Điều này có nghĩa là để trải nghiệm những tính năng mới nhất, anh em nên chọn Z690, còn nếu muốn tiết kiệm chi phí, các dòng B660 và H610 cũng là lựa chọn không tồi.
