Các đợt nắng nóng thường xuyên xảy ra ở Ấn Độ vào mùa xuân và đầu mùa hè, đặc biệt là vào tháng 5, thường là tháng nóng nhất.
Một đợt nắng nóng cực kỳ gay gắt vào cuối tháng 4 năm 2022 đã làm tăng nhiệt độ lên cao hơn bình thường từ 4,5 đến 8,5 độ C ở phía đông, miền trung và tây bắc Ấn Độ — chỉ vài tuần sau khi quốc gia này ghi nhận tháng 3 nóng nhất trong lịch sử từ khi bắt đầu ghi chép nhiệt độ từ hơn 120 năm trước.
Vào ngày 27 tháng 4 năm 2022, nhiệt độ cao nhất ở Ấn Độ đã đạt 45,9 độ C, được ghi nhận tại Prayagraj ở Uttar Pradesh. Một ngày trước đó, mức nhiệt độ cao nhất là 45,1 độ C đã được ghi nhận tại Barmer ở Tây Rajasthan ở phía tây bắc, theo Cục Khí tượng Ấn Độ. Nhiều địa phương khác cũng ghi nhận nhiệt độ từ 42 đến 44 độ C.

Bản đồ này cho thấy mô hình hóa nhiệt độ không khí vào ngày 27 tháng 4 năm 2022. Nó được tạo ra từ mô hình Hệ thống quan sát Trái đất Goddard (GEOS) và biểu thị nhiệt độ không khí ở độ cao 2 mét so với mặt đất.
Ảnh hưởng của đợt nắng nóng bao gồm các bệnh liên quan đến nhiệt đới, chất lượng không khí kém, lượng mưa ít và giảm năng suất cây trồng. Ngoài ra, nhu cầu điện tăng mạnh và lượng than trong kho giảm, dẫn đến tình trạng thiếu điện tồi tệ nhất trong hơn sáu năm. Trong khu vực phía bắc của Uttarakhand và Himachal Pradesh, tuyết trên núi đang tan chảy nhanh chóng. Ngoài ra, hơn 300 vụ cháy rừng lớn đã xảy ra khắp đất nước vào ngày 27 tháng 4, theo Cơ quan Khảo sát Rừng của Ấn Độ. Gần một phần ba trong số này xảy ra ở Uttarakhand.
Các đợt nắng nóng thường xuyên xảy ra ở Ấn Độ vào mùa xuân và đầu mùa hè, đặc biệt là vào tháng 5, tháng mà thường là nóng nhất. Tuy nhiên, chúng thường suy giảm khi mùa gió mùa bắt đầu từ cuối tháng năm đến tháng chín hàng năm. Theo Bộ Khoa học Trái đất của Ấn Độ, số lượng các đợt nắng nóng vào mùa xuân đang tăng lên khi 12 trong số 15 năm ấm nhất được ghi nhận ở nước này đã xảy ra kể từ năm 2006. Một đợt nắng nóng vào tháng 6 năm 2015 đã gây ra hơn 2.000 trường hợp tử vong.

Trong suốt tháng 3 vừa qua, Ấn Độ đã phải đối mặt với cơn nóng kỷ lục trong 122 năm qua, theo thông tin từ Cục Khí tượng Ấn Độ (IMD). Nhiệt độ cao nhất được ghi nhận tại trạm khí tượng Safdarjung ở khu vực New Delhi là 40,8 độ C vào ngày 26/4 và có thể đạt tới 46 độ C tại một số khu vực của Delhi từ ngày 28/4, khi một đợt nắng nóng mới bắt đầu. IMD đã cảnh báo mức độ vàng, mức cảnh báo cao nhất trong tháng 4, cho khu vực thủ đô Ấn Độ từ ngày 28/4. Nhiệt độ tại một số bang ở miền bắc và miền trung có thể lên tới 48,8 độ C trong tuần này, khiến các nhà quan sát quốc tế lo ngại về tác động lâu dài của đợt nắng nóng đối với Ấn Độ và thế giới. Tại nhiều địa phương, nắng nóng khiến trường học phải đóng cửa do học sinh không thể chịu được thời tiết khắc nghiệt. Nhiệt độ cao cũng gây thiệt hại cho cây trồng, khiến sản lượng lúa mì ở nhiều địa phương của Ấn Độ giảm tới 50%, gây ra nguy cơ thiếu hụt lương thực.

Vào năm 2016, Ấn Độ phải đối mặt với thời tiết nắng nóng khắc nghiệt, với nhiệt độ tại nhiều khu vực luôn vượt quá 40 độ C. Đặc biệt, vào ngày 19/5/2016, nhiệt độ tại thành phố Phalodi thuộc bang Rajasthan đã lên tới mức kỷ lục 51 độ C, con số cao nhất từng được ghi nhận trong lịch sử.

Vào đầu tháng 6 năm 2019, một đợt nắng nóng cực đoan đã hoành hành tại miền bắc Ấn Độ. Một số khu vực đã ghi nhận nhiệt độ vượt quá 45 độ C trong ba tuần liên tiếp. Vào ngày 10 tháng 6, Delhi đã ghi nhận ngày nóng nhất trong tháng với 48 độ C. Trong năm 2019, lượng mưa giảm trong thời kỳ trước mùa gió mùa, kèm theo việc gió mùa đến muộn, đã khiến cho cái nóng trở nên khó chịu hơn. Mùa gió mùa đã bắt đầu muộn khoảng một tuần so với thời gian bình thường khi đi qua Vịnh Bengal phía đông nam.

Thời tiết cực đoan cũng đã khiến nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh. Nhiều địa phương ở Ấn Độ phải đối mặt với tình trạng cắt điện kéo dài đến 8 giờ mỗi ngày, mặc dù chính quyền khuyến khích người dân ở trong nhà và uống đủ nước. Ấn Độ đã phải hủy bỏ 650 chuyến tàu chở khách từ nay đến hết tháng 5/2022 để dọn đường cho nhiều chuyến tàu chở hàng hơn, trong bối cảnh New Delhi đang nỗ lực tăng cường lượng than dự trữ tại các nhà máy nhiệt điện.

Quốc gia láng giềng của Ấn Độ, Pakistan, cũng đang chịu tác động tương tự. Dữ liệu từ Cục Khí tượng Pakistan (PMD) cho thấy các thành phố Jacobabad và Sibi ở tỉnh miền Đông Nam Sindh đã ghi nhận nhiệt độ cao nhất lần lượt là 47 độ C vào ngày 29/4. PMD xác nhận rằng đây là nhiệt độ cao nhất từng được ghi nhận ở bất kỳ thành phố nào ở Bắc Bán cầu trong ngày đó. 'Đây là lần đầu tiên trong nhiều thập kỷ, Pakistan trải qua một năm không có mùa xuân', Bộ trưởng Bộ Biến đổi Khí hậu Pakistan, Sherry Rehman, nhận xét. Dự báo thời tiết cho vùng Nam Á cho thấy sẽ có sự chuyển biến tích cực trong vài ngày tới. Ở vùng Tây Bắc Ấn Độ, nhiệt độ dự kiến sẽ giảm từ 3 đến 4 độ C; trong khi nhiệt độ trung bình tại Pakistan dự kiến sẽ duy trì ở mức 40 độ C.
