Dịch bệnh Covid-19 đang lan rộng, và mỗi quốc gia đều áp dụng biện pháp riêng của mình. Dù cách thức thực hiện khác nhau, mục tiêu cuối cùng vẫn là giảm thiểu lây nhiễm, đảm bảo an toàn cho tất cả người dân.

Những hình ảnh ấn tượng về Ấn Độ xuất hiện trên mạng: từ cách thức nghiêm ngặt như đòn roi để giữ người dân ở nhà đến dòng người dài vô tận trong các phương tiện giao thông đã đình chỉ. Đây là kết quả của nỗ lực ngăn chặn sự lan truyền của dịch Covid-19, bắt đầu từ khi áp đặt lệnh 'giãn cách xã hội' vào ngày 22 tháng Ba.
Tất cả hoạt động quảng cáo, công nghiệp, tôn giáo và văn hóa đều tạm dừng. Chính phủ khuyến khích mọi người ở nhà. Nhiều người đã mất việc, không có tiền để mua thực phẩm hoặc trả tiền thuê nhà, buộc phải trở về quê hương. Tình trạng hỗn loạn lan rộng.
Đây là biện pháp giãn cách xã hội nghiêm ngặt nhất thế giới, ảnh hưởng đến nhiều tầng lớp nhất. Ấn Độ không dựa vào ý thức của người dân, mà thực hiện biện pháp phòng chống dịch bệnh mạnh mẽ. Đến thời điểm viết bài, số ca nhiễm Covid-19 tại Ấn Độ là 1590, trong đó có 148 ca hồi phục và 45 ca tử vong.

So với Ấn Độ, biện pháp ứng phó với dịch ở nơi bùng phát ban đầu là gì?
Ý tưởng về việc phong tỏa thành phố được Trung Quốc đưa ra đầu tiên khi dịch bệnh bắt đầu. Kể từ cuối tháng Một, Trung Quốc đã phong tỏa Vũ Hán - ổ dịch của thế giới và dần dần mở rộng phạm vi phong tỏa. Tổ chức Y tế Thế giới mô tả nỗ lực của Trung Quốc là “đầy tham vọng, nhanh nhạy và mạnh mẽ nhất trong lịch sử”.

Tuy vậy, biện pháp cách ly ở Trung Quốc vẫn chưa bằng những gì Ấn Độ đang thực hiện. Theo The New York Times, Trung Quốc thực hiện “chiến dịch quản lý xã hội lớn nhất trong lịch sử” bằng cách cách ly 760 triệu người, hơn nửa dân số nước họ. Trong khi đó, Ấn Độ đặt mục tiêu cao hơn, cách ly 1,3 tỷ người dân trong ba tuần, gần gấp đôi số người ở yên trong nhà ở Trung Quốc trong những tháng cách ly căng thẳng.
Việc đóng cửa các thành phố lớn ở Ấn Độ nghiêm ngặt hơn so với Trung Quốc, chính phủ Ấn Độ áp dụng một chính sách duy nhất trên toàn quốc, trong khi Trung Quốc phân cấp đóng cửa ranh giới và biên giới. Phương tiện công cộng ở Trung Quốc vẫn hoạt động trong giai đoạn căng thẳng của dịch Covid-19, như xe buýt và taxi công nghệ, thậm chí các chuyến tàu và chuyến bay chỉ bị hạn chế ở một số tỉnh thành, không phải cấm di chuyển trên toàn quốc.
Biện pháp kiểm soát ổ dịch ở Ý
Một quốc gia khác gặp phải số ca nhiễm Covid-19 cao là Ý. Châu Âu này cũng học theo Trung Quốc, đóng cửa nhiều thành phố lớn, nhưng không nghiêm ngặt như Ấn Độ. Chính phủ Ý chia việc đóng cửa thành phố ra từng giai đoạn; cho đến ngày 3 tháng Chín vừa qua, họ mới áp dụng phong tỏa toàn quốc.
Ở Ý, các phương tiện công cộng vẫn hoạt động, người dân có thể ra đường nếu có giấy tờ chứng nhận hợp lệ. Ý không thực hiện các biện pháp an ninh mạnh mẽ như Ấn Độ, mặc dù đã ghi nhận số ca nhiễm và tử vong vì Covid-19 cao kỷ lục.

Giấy tờ 'xin ra đường' của người Ý.
Tình hình kiểm soát dịch ở các quốc gia Nam Á khác ngoài Ấn Độ
Có chuyên gia cho rằng Ấn Độ làm như vậy vì hệ thống chăm sóc sức khỏe dân số ở Ấn Độ không mạnh mẽ như ở Ý và Trung Quốc, nhưng nhận xét này không đúng khi so sánh với Bangladesh. Trình độ y tế của hai nước không khác biệt nhiều, nhưng tình hình kiểm soát dịch ở Bangladesh không nghiêm ngặt như Ấn Độ, có thể do mật độ dân số của hai nước khác nhau.

Một điểm khác biệt trong cách đối phó của Bangladesh là chính phủ chỉ định một khoảng thời gian cho người dân di chuyển về quê trước khi đóng các tuyến đường chính. Chính phủ Bangladesh từ chối sử dụng những từ mạnh như “đóng cửa thành phố” hay “phong tỏa”, họ sợ người dân hoảng loạn. Họ gọi đây là “kỳ nghỉ”, sau đó áp đặt giờ giới nghiêm.
Chính phủ Sri Lanka cố gắng tránh tình trạng dòng người di cư hỗn loạn như ở Ấn Độ, mở ra các chuyến xe buýt và tàu đặc biệt để hỗ trợ người dân trở về quê. Họ làm được điều này một phần nhờ dân số của đất nước không quá đông đúc.
Tình hình ở Việt Nam hiện tại
Hiện nay, Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh là hai nơi ghi nhận số ca bệnh nhiều nhất tại Việt Nam với số ca lần lượt là 89 và 49. Từ 0h ngày 1/4/2020, Thủ tướng đã ra chỉ đạo về “cách ly xã hội”, khuyến khích người dân ở nhà. Các nhà máy vẫn hoạt động nhưng phải tuân thủ các biện pháp đảm bảo an toàn cho người lao động.
Ông Mai Tiến Dũng, Bộ trưởng, chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, khẳng định đây không phải là lệnh phong tỏa thành phố, chỉ là khuyến cáo của Chính phủ. Tuy nhiên, ông cũng nói rằng “sẽ có các biện pháp nghiêm ngặt hơn” nếu tình hình dịch có biến động xấu.
Hoạt động vận chuyển công cộng đã “cơ bản dừng”, nhằm hạn chế di chuyển giữa các khu vực. Những người nhập cảnh vào Việt Nam từ ngày 8/3 mà chưa được cách ly sẽ được theo dõi và cách ly phù hợp nếu cần. Chính phủ đã lập kế hoạch ứng phó với dịch và các biện pháp khẩn cấp.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc.
Thủ đô Hà Nội đang mở thêm các trạm xét nghiệm nhanh để đảm bảo xét nghiệm diễn ra “nhanh và nhiều” mà không tập trung quá đông người, từ đó tránh nguy cơ lây nhiễm. Trong thời gian sắp tới, sẽ có thêm các trạm xét nghiệm xuất hiện ở các khu vực đông dân cư.
