Buzz
Đắm Chìm Trong Bức Tranh Hồi Hộp của Bút Kí 'Ai Đã Đặt Tên Cho Dòng Sông' của Hoàng Phủ Ngọc Tường
Tuyển Chọn Bài Văn Mẫu - Ấn Tượng Khi Đọc Bút Kí 'Ai Đã Đặt Tên Cho Dòng Sông' của Hoàng Phủ Ngọc Tường
Bài Viết
Người con sinh ra tại Huế, từng hít thở không khí của thành phố này, với sự hòa quyện của nước sông Hương trong từng bữa ăn hàng ngày, Hoàng Phủ Ngọc Tường nuôi dưỡng tình cảm sâu sắc đối với Huế.
* Sông Hương, hòa mình giữa vùng đất Trời Thừa Thiên.
- Khi sống giữa lòng Trường Sơn, sông Hương không chỉ là một dòng sông mà còn trở thành một phần của cuộc sống, như một cô gái Di-gan phỏng khoáng. Bắt nguồn từ ngôn ngữ nhân hóa, sự so sánh với hình ảnh sống động của cô gái Di-gan, sông Hương cuộn trào qua những ghềnh thác, cuốn xoáy như cơn lốc vào những đáy vực bí ẩn. Hình ảnh phần nào thể hiện sự hùng vĩ của sông Hương giữa rừng núi mạnh mẽ về phía tây tỉnh Thừa Thiên. 'Dịu dàng và say đắm giữa những dặm dài chói lọi màu đỏ của hoa đỗ quyên rừng'. Đẹp dại và hùng tráng được miêu tả một cách chọn lọc, tinh tế để gợi mở trí tưởng tượng của độc giả.
* Dọc theo cánh đồng Châu Hóa, nơi hoa dại nở rộ... khuôn mặt của sông Hương uốn lượn theo đường cong dịu dàng... ôm trọn chân đồi Thiên Mụ..., sắc nước trở nên biến đổi thành màu xanh thẫm và từ đó trôi đi giữa hai dãy đồi vững chãi như thành quách'. Hoạ sĩ mô phỏng nhiều bức tranh tuyệt vời về sông Hương trước khi nhập thành phố; bức tranh về dòng sông Hương nở hoa giữa những bờ cỏ hoa dại; bức tranh sơn thủy vẽ sông Hương giữa những dãy đồi... ở vùng trung du, nơi 'những đồi này tạo nên những bức tranh phản chiếu nhiều gam màu trên bầu trời phía tây nam thành phố', 'bình minh xanh, trưa vàng, chiều tím' như miêu tả của người Huế. Cái nhìn tinh tế của nhà văn và cả cộng đồng Huế đối với sông Hương.
+ 'Sông Hương hồn nhiên hòa mình giữa những bến bãi xanh tươi của vùng ngoại ô Kim Long'. Khi vượt qua cầu Bạch Hổ, 'sông Hương trải rộng bên trong trái tim thành phố mến yêu của mình'. Nhà văn đã so sánh vị trí và vẻ đẹp của sông với các dòng sông như Seine tại Paris (thủ đô Pháp), sông Danube giữa Budapest của Hungary. Sự so sánh này vừa làm đẹp lên sự hùng vĩ, vừa giới thiệu về lợi ích của giao thông đường thủy, thể hiện nét văn hóa sống của thành phố một thời, trước khi chảy vào biển cả.
* Sông không chỉ là sông của Thiên - Địa tự nhiên, mà khi bước chân con người bắt đầu xuất hiện, 'rõ ràng sông Hương đã trải qua nhiều thế kỷ vinh quang với nhiệm vụ lịch sử của nó... Trong tác phẩm địa lý của Nguyễn Trãi, nó được biết đến với tên gọi Linh Giang'.
+ Dòng Hương ngày xưa thuộc về vùng Lâm Ấp (Chiêm Thành). Năm 1301, Thượng Hoàng Trần Nhân Tôn (đã nhập môn tu pháp) tới Chiêm Thành, cảm nhận vẻ đẹp và quyết định dâng huyền Trân công chúa cho vua Chiêm là Chế Mân. Chế Mân tặng hai cháu Ô và Rí. Vua Anh Tông chấp nhận và đổi tên thành Thuận, cháu Vi Hóa châu, vào năm 1907 (theo Việt Nam sử lược - Trần Trọng Kim).
+ Linh Giang cùng thuyền chiến trong thời hậu Trần đối mặt với quân Chiêm. Năm 1470, Lê Thánh Tông xử trảm Trà Toàn vì dám đe dọa Hóa châu.
+ Trước khi ra đi, Nguyễn Hoàng truyền cho con thứ sáu, Nguyễn Phúc Nguyên, những lời dặn dò cuối cùng: 'Vùng đất Thuận, Quảng này ở phía bắc giữa núi Hoành Sơn và sông Linh Giang; phía nam có núi Hải Vân và Bi Sơn, đây là nơi lý tưởng để những anh hùng sử dụng võ nghệ. Chúng ta cần kính trọng nhân dân, rèn luyện quân sĩ để xây dựng cơ nghiệp vững bền qua các thế hệ' (Theo Việt Nam sử lược - Trần Trọng Kim - trang 239-294): Sông Linh Giang đóng vai trò chiến lược quan trọng ở đây.
+ Trong thế kỷ XIX, sông Linh Giang trở thành bước đón tiếp anh hùng Nguyễn Huệ hai lần ra Bắc, chiến thắng Phù Lê, đánh bại quân Trịnh và Thanh; sau đó, trở thành chứng kiến của những cuộc nổi dậy chống xâm lược. Trên dòng sông, giọng hò man mác lan tỏa:
Đò từ Đông Ba đò qua đập đá,
Chuyến đò từ Vỹ Dạ chạy thẳng đến ngã ba Sinh
Bóng trăng chênh chếch, lờ đờ nhấp nhô,
Tiếng hò xa vang như thông điệp tình yêu non sông
* Sự hình thành của đời sống văn hóa trải dài dưới bến thuyền.
+ Sông Hương chảy từ nguồn cao trên xuống, 'điều đó như tiếng chuông chim Thiên Mụ vang xa tận bờ, giữa xóm làng trung du với âm thanh của gà gáy..'; Điều này khắc sâu văn hóa tâm linh, hồi hương văn hóa chùa chiền của người Việt.
+ 'Niềm tự hào u tối từ những khu lăng tẩm lớn lan tỏa khắp vùng thượng lưu': Từ cung điện khi còn sống đến nơi yên nghỉ khi qua đời, lăng tẩm là biểu tượng vững chắc của văn hóa vật chất dân tộc.
+ Sông Hương trong tưởng tượng của tôi trở nên quý phái và yên bình... ánh đèn hoa lệ của nó có thể thấy rõ qua hàng nghìn bông hoa nổi bật vào những đêm hội tháng Bảy...'. Một bức tranh tâm linh đầy màu sắc, là sự mở rộng lòng nhân ái của triết lý sống từ bi theo đạo Phật đã châm ngòi cho tâm hồn dân tộc: 'Tháng Bảy ngày rằm xá tội vong nhân'.
+ Khi nói về văn hóa, âm nhạc và thơ không thể thiếu. Dòng sông Hương từ Điện Hòn Chén qua thành phố Huế trở thành người đàn bà tài nữ đánh đàn đêm khuya' và sau đó, 'có một dòng thơ về sông Hương, không bao giờ lặp lại trong cảm hứng của các nghệ sĩ. Những dòng văn nhẹ nhàng ấy mở cửa trái tim độc giả nhớ về những giai điệu cung đình, khúc Nam ai, Nam bình và giọng hò Mái nhì, Mái đẩy... đựng đầy tình cảm dân tộc, tình người:
Ngự Bình trước nhô lên tròn, sau uốn cong như bức tranh
Sông Cựu An nhấp nhô dưới nắng và mưa hòa quyện
Cô đơn em đứng giữa lòng con thuyền
Dưới ánh trăng, nước trở nên như một tấm gương lấp lánh
Ai đã truyền đến đây những duyên tâm sự, làm rơi tấm lòng cho ai?
- Không chỉ Nguyễn Du, Cao Bá Quát, Bà Huyện Thanh Quan, Tố Hữu, còn nhiều nhà thơ khác viết về sông Hương với tình cảm lãng mạn, ấm áp như Hàn Mặc Tử:
Thuyền nào đã gắn bó bến sông trăng kia
Có mang trăng về kịp cho đêm nay
Một bản nhạc mới lôi cuốn bắt đầu, do các nhạc sĩ tài năng như Lê Hoàng Long, Dương Thiệu Trước, Phạm Duy, Đinh Chương sáng tác. Mái nhì, Mái đẩy đưa chúng ta đến thế giới âm nhạc cung đình, kết hợp với văn hóa ẩm thực đa dạng từ bún, chè đến những chiếc bánh nổi tiếng trên khắp thế giới.
* Kết thúc bút ký là tóm tắt kết quả khám phá khảo cổ về thành cổ Hóa Châu, ghi lại huyền thoại về người dân làng Thành Trung nấu cả trăm loại rau thơm để tạo nước thơm mãi mãi cho sông. Có nhiều huyền thoại khác trả lời cho câu hỏi Ai đã đặt tên cho dòng sông, nhưng qua bút ký tinh tế của Hoàng Phủ Ngọc Tường, dòng sông đã tự đặt tên cho mình!
""""""""-
Bút ký nổi tiếng của Hoàng Phủ Ngọc Tường về vẻ đẹp thơ mộng của dòng sông Hương, tác phẩm Ai đã đặt tên cho dòng sông là một kiệt tác văn học phổ biến, thường xuất hiện trong các kỳ kiểm tra và đề thi cuối kỳ. Để hiểu sâu hơn về tác phẩm và chuẩn bị tốt cho kỳ thi THPT quốc gia, bạn có thể tham khảo thêm các bài văn mẫu như Vẻ đẹp của sông Hương qua Ai đã đặt tên cho dòng sông, Phân tích tác phẩm Ai đã đặt tên cho dòng sông của Hoàng Phủ Ngọc Tường, Vẻ đẹp trữ tình của hình tượng dòng sông qua tác phẩm Người lái đò sông đà và Ai đã đặt tên cho dòng sông, Vẻ đẹp của con sông Hương ở thượng nguồn mà bạn có thể cảm nhận qua bài tùy bút Ai đã đặt tên cho dòng sông...
