Người dân trong cộng đồng Gurung, Taap, Nepal đã thực hiện nghề truyền thống hái mật ong rừng của loài ong mật khổng lồ Himalaya (Apis laboriosa, loài có kích thước cơ thể lớn nhất trong họ ong mật) suốt hàng trăm năm qua. Chỉ trong vòng 10 năm gần đây, năng suất thu hoạch mật ong của họ giảm đáng kể từ 600kg/năm xuống còn 100kg/năm.
Sự giảm số lượng ong mật đang gây ra mối đe dọa nghiêm trọng không chỉ đối với nghề truyền thống hái mật ong rừng của người dân ở Taap mà còn ảnh hưởng đến chuỗi thức ăn, khi ong đóng vai trò quan trọng trong quá trình thụ phấn cho cây trồng.
'Năm trước, có khoảng 35 tổ ong, nhưng giờ chỉ còn khoảng 15 cái thôi,' nói ông Chitra Bahadur Gurung, 49 tuổi, một người làm nghề hái mật ong rừng. Cộng đồng Gurung nằm cách thủ đô Kathmandu của Nepal 175km về phía Tây. Nhiều thế hệ người dân ở đây đã sống bằng nghề hái mật ong rừng trên các vách đá cheo leo của dãy Himalaya.
'Aita Prasad Gurung, 40 tuổi, đang treo mình trên vách đá cao 50 mét, sử dụng cây dài để cắt tổ ong rừng. Anh ta vừa lấy mật ong, vừa phải đảm bảo an toàn không bị rơi xuống,' anh nói.
Trước đó, người dân Gurung đã cắt một con gà trống đỏ, lấy cặp cánh và cặp chân để cúng tế cho thần vách núi, bởi họ đã lấy mật ong rừng. Loại mật ong này được gọi là 'mật ong điên' vì nó chứa chất gây ảo giác.
'Mặc dù phải làm việc vất vả để thu hoạch, nhưng mỗi lít mật ong rừng chỉ bán được khoảng 2.000 rúp Nepal, tương đương khoảng 1.5 đô la Mỹ, tức là khoảng 37.000 đồng Việt Nam. Nhiều người đã chuyển sang trồng nông sản như gạo, bắp, và lúa mì để tăng thu nhập,'
'Vì số lượng tổ ong giảm đáng kể trong những năm gần đây, thu nhập từ việc hái mật ong rừng của người dân Gurung cũng giảm sút,' nói anh Hem Raj Gurung, 41 tuổi.
'Bashanta Gurung, 18 tuổi, đã té từ trên cao xuống sau khi bị ong chích. Nhiều người cho rằng đây là hậu quả của biến đổi khí hậu, trong khi người khác cho rằng đó là do việc phá rừng và sử dụng quá nhiều thuốc trừ sâu đã làm mất cân bằng sinh thái và môi trường sống tự nhiên của ong mật Himalaya,'
'Cộng đồng Gurung tại Taap, Nepal.' Nghiên cứu độc lập của Liên Hợp Quốc cho biết nhiệt độ trung bình của dãy Himalaya đã tăng lên 1.2 độ C so với mức trung bình toàn cầu.
'Surendra Raj Joshi, một chuyên gia về kế sinh nhai tại Trung tâm phát triển núi (ICIMOD), có trụ sở tại Kathmandu, cho biết biến đổi khí hậu đang gây ra nhiều tác động tiêu cực đối với loài ong mật Himalaya.'
'Thang dây dài hàng chục mét được người dân sử dụng để leo lên vách núi.'
'Các ông già trong làng đang chế tạo bậc thang từ cây cỏ.'
'Dân làng quấn quanh cổ bằng khăn dày để bảo vệ khỏi những cú chích của ong, họ gọi loại khăn này là 'bakhu'.'
'Phụ nữ thường đồng hành cùng nam giới trong làng để hỗ trợ trong quá trình lấy mật ong.'
'Dùng mùng để che mặt.'
'Chụp gần hình ảnh các ong bám đầy tổ ong.'
'Hình ảnh xác ong con chết do bị đốt cháy.'
'Nghỉ ngơi ăn trưa giữa lúc đi hái tổ ong rừng.'
'Thực hiện quá trình vắt mật ong.'
'Thưởng thức tổ ong tươi ngon ngọt ngào ngay sau khi hái xuống.'

‘Gagri’, một bình đựng nước truyền thống của người dân Gurung, ngày hôm nay lại được sử dụng để chứa mật ong.

Anh Dil Bhadur, 24 tuổi, được chụp hình tại nhà của anh, ngày trước khi anh ta tham gia việc hái mật ong.

Chị Chandi Kumari, 39 tuổi, đang chuẩn bị cơm cho gia đình, một ngày trước khi họ ra rừng hái mật ong.
Theo Reuters
