Áp Dụng 4 Kỹ Năng Trong Kinh Doanh Để Tăng Cường Mối Quan Hệ

Bạn đang gặp khó khăn trong mối quan hệ? Dù là xung đột 'nóng' hay 'lạnh', bài viết này đề xuất một giải pháp từ thế giới kinh doanh. Có lẽ bạn không ngờ rằng những kỹ năng áp dụng trong lĩnh vực cứng nhắc, phức tạp này có thể được sử dụng trong các mối quan hệ. Nhưng có 4 kỹ năng mà những người làm kinh doanh thường áp dụng, có thể giúp bạn và đối tác vượt qua thách thức hiện tại, thậm chí cải thiện chất lượng mối quan hệ.

Trong môi trường công việc, khi muốn đưa ra phản hồi khó nghe, nhằm tránh làm tổn thương hoặc làm tổn thất lòng người nghe, thì phương pháp phê bình theo kiểu “bánh mì kẹp” thường được sử dụng. Đó là khi bạn “kẹp” lời phê bình giữa những lời khen ngợi và mong đợi.

Trước hết, bạn nói điều gì đó tích cực như lời khen hoặc đánh giá cao đối phương. Tiếp theo, bạn trình bày phản hồi, phê bình – đây là trọng tâm của cuộc trò chuyện. Bánh mì kẹp thì ngon nhất ở phần giữa, phải không? Cuối cùng, bạn động viên, kỳ vọng theo hướng bạn muốn ở người nghe.

Phương pháp này giúp làm dịu đi sự khó nghe của các phản hồi sắp được đưa ra, giúp người nghe dễ chấp nhận vấn đề hơn với tinh thần vui vẻ vì được khen ngợi trước đó.

Tương tự, trong một mối quan hệ nơi mà lời chỉ trích và tiêu cực chiếm ưu thế hơn phản hồi tích cực, việc sử dụng công thức “sandwich” có thể làm dịu đi bầu không khí căng thẳng. Quan trọng là phải khen ngợi một cách chân thành và thực tế, không chỉ để rồi sau đó phê bình một cách tồi tệ. Bởi vì điều này sẽ chỉ gây ra hiệu ứng ngược.

Một trong những lý do mà phương pháp phản hồi theo kiểu “sandwich” hiệu quả là nó tạo ra nhiều phản hồi tích cực hơn mà bạn truyền đạt cho người khác. Tuy nhiên, chỉ một mình phương pháp này vẫn chưa đủ. 

Trong một nghiên cứu với nhiều cặp đôi và cặp vợ chồng, Tiến sĩ John Gottman đã phát hiện ra một tỷ lệ đặc biệt là 5:1. Nghĩa là trong một mối quan hệ khỏe mạnh, có năm sự tương tác tích cực tương ứng với mỗi một sự tương tác tiêu cực. Những cặp đôi hạnh phúc thường chia sẻ nhiều cảm xúc và hành động tích cực hơn so với tiêu cực. Ngược lại, những cặp không hạnh phúc thường chỉ biết chỉ trích, thậm chí không quan tâm, không ủng hộ lẫn nhau. Điều này dẫn đến sự mất cân bằng trong mối quan hệ.

Do đó, mỗi khi bạn đưa ra một nhận xét tiêu cực hoặc phê bình, bạn cần bù lại bằng năm hành động tích cực. Ví dụ như giúp việc nhà, ôm hôn nhiều hơn, dành thời gian chất lượng bên người khác, khen ngợi chân thành, lắng nghe tâm sự của họ…

Bạn có thể áp dụng các phương pháp giải quyết xung đột từ kinh doanh vào mối quan hệ của mình. Ví dụ, mô hình Thomas-Kilmann giới thiệu năm hình thức giải quyết xung đột khác nhau, rồi đề xuất cho các nhà quản lý xác định phương pháp phù hợp với họ và nhân viên của họ. Năm hình thức đó là:

1. Cạnh tranh (Competing): Một phương pháp quyết liệt nhằm đạt được mong muốn của bản thân mà không cân nhắc đến ý kiến của người khác.

2. Hợp tác (Collaborating): Cân nhắc tất cả ý kiến để đưa ra phương án làm hài lòng cả hai bên.

3. Thỏa hiệp (Compromising): Đề xuất giải pháp mà chỉ đạt được một phần mong muốn của cả hai bên. Thường nói rằng “hai bên nhường nhịn để cùng chiến thắng” là như vậy.

4. Thích nghi (Accommodating): Hy sinh quên mình, bỏ qua mong muốn cá nhân để nghe theo ý kiến hoặc thỏa mãn mục đích của người khác.

5. Tránh né (Avoid): Sử dụng để tránh vấn đề, khiến cả hai bên đều không đạt được mục tiêu của họ.

Để áp dụng năm phương pháp giải quyết xung đột vào mối quan hệ, hãy xem xét xem bạn và đối phương thường sử dụng phương pháp nào khi gặp mâu thuẫn. Sau đó, thử chọn một phương pháp khác phù hợp hơn cho cả hai. Ví dụ, nếu người yêu bạn thường tránh né, bạn có thể thảo luận với họ về cách tìm giải pháp cùng nhau thay vì tránh né. Lắng nghe kỹ những gì đối phương nói, hỏi họ có muốn chia sẻ suy nghĩ của mình không. Điều này không phải là để ép buộc họ đáp ứng ý của bạn mà là để mở ra cơ hội cùng nhau tìm ra giải pháp tốt cho cả hai.

Để thay đổi, bạn có thể trò chuyện với người yêu rằng bạn muốn tìm ra giải pháp cùng nhau mà không tránh né. Lắng nghe kỹ những gì họ nói, hỏi xem họ có muốn chia sẻ suy nghĩ của mình không. Điều này không phải để ép buộc họ đáp ứng ý của bạn mà là để mở ra cơ hội cùng nhau tìm hiểu và phát triển mối quan hệ.

Phỏng vấn tạo động lực ban đầu được phát triển để giúp những người nghiện, lạm dụng chất kích thích nhận ra mong muốn thay đổi từ bên trong. Hiện nay, kỹ thuật này cũng được áp dụng trong kinh doanh để khuyến khích nhân viên nói về nhu cầu thay đổi và lý do muốn thay đổi, từ đó thúc đẩy phát triển cá nhân.

Phỏng vấn tạo động lực sẽ không hiệu quả nếu bạn cố gắng ép buộc ý kiến của mình hoặc thuyết phục người khác làm theo ý bạn. Trọng tâm là từ những câu hỏi mở, bạn sẽ khơi gợi mong muốn, động lực thực sự từ đối phương và để họ tự quyết định hành động. Ý muốn thay đổi phải bắt nguồn từ bản thân người đó chứ không phải do áp lực từ người khác.

Trong mối quan hệ, kỹ thuật này có thể giúp thay đổi một cuộc tranh cãi thành một cuộc trò chuyện cởi mở để tìm ra giải pháp hợp lý. Ba yếu tố chính để áp dụng kỹ thuật này thành công là sự hợp tác (không phải đối đầu), khai thác ý kiến đối phương (không ép buộc ý kiến của mình), và khơi gợi động lực tự thay đổi và chịu trách nhiệm về hành động của mình.

4 kỹ năng trên có thể giúp bạn và đối phương giải quyết các xung đột, thương lượng để duy trì mối quan hệ lâu dài. Ngay cả khi không thể hàn gắn mối quan hệ đã 'sứt mẻ' quá sâu, bạn vẫn có thể nói lời chia tay mà không gây tổn thương cho nhau.