
Kỹ năng đọc hiểu đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong hành trình chinh phục tiếng Anh của người học ngoại ngữ. Vì thế việc biết đến những chiến thuật và cách giải quyết bài thi đọc hiểu hiệu quả sẽ giúp quá trình ôn luyện trở nên dễ chịu và năng suất hơn. Bài viết này mang đến sự phân tích của chiến thuật siêu nhận thức cùng những bàn luận về kết quả của các nghiên cứu liên quan. Từ đó người học có thể nhận biết thêm về chiến thuật mang tính khoa học, giúp cải thiện kết quả trong bài tập đọc hiểu của mình. Bài viết cũng mang lại lợi ích cho người dạy, giáo viên có thể sẽ tìm thấy một nguồn cảm hứng để chỉnh sửa hoạt động trên lớp trong những tiết học đọc hiểu, giúp nâng cao năng suất hoàn thành bài tập của người học.
Key takeaway |
|---|
|
Khám phá Chiến lược Siêu nhận thức - Metacognitive Strategies
Theo Yüksel and Yüksel (2012), nhiều nhà ngôn ngữ học đã đào sâu về mối liên hệ giữa quá trình siêu nhận thức với khả năng đọc hiểu của người học. Kết quả cho thấy những người đọc thành thạo có khả năng đối chiếu hoặc theo dõi được quá trình nhận thức trong khi đọc. Ngược lại, người học gặp khó khăn với việc đọc, thường không biết về các chiến thuật hiệu quả và chưa hiểu về các ảnh hưởng xấu từ chiến thuật không phù hợp, dẫn đến việc theo dõi quá trình nhận thức trong lúc đọc hiểu sẽ trở nên kém hiệu quả hơn.
Trong cùng một bài viết về cách cải thiện kỹ năng đọc hiểu thông qua chiến lược siêu nhận thức, tác giả Cubukcu đã đưa ra các chiến thuật siêu nhận thức được sử dụng cho nhóm đối tượng nghiên cứu của mình.

Sử dụng thế mạnh: Khi đọc, người học sẽ khai thác thế mạnh của mình. Nếu người học đọc tốt, họ sẽ tập trung vào nội dung bài đọc. Nếu người học giỏi về dữ liệu số và biểu đồ, họ sẽ tập trung vào loại hình thông tin này
Suy đoán ý nghĩa (thông qua phân tích từ vựng hoặc các chiến thuật khác): Khi đọc, người học sẽ cố gắng suy đoán những từ lạ mà dường như đóng vai trò quan trọng đến ý nghĩa của đoạn văn
Sử dụng thông tin nền: khi đọc, người học sẽ nghĩ đến kiến thức nền về chủ đề, dựa trên nội dung bài viết.
Phân tích nội dung: Khi đọc, người học sẽ đánh giá nội dung bài đọc để xác định xem liệu rằng bài viết có đóng góp vào kiến thức hoặc sự hiểu biết của học về chủ đề hay không
Tìm kiếm thông tin dựa trên mục tiêu: người học tìm thông tin liên quan đến mục tiêu đọc.
Mục tiêu đọc: Người học đánh giá liệu rằng nội dung đang đọc có liên quan đến mục tiêu đọc hay không.
Phân biệt: Khi đọc, người học sẽ phân biệt giữa thông mà người học đã biết và thông tin mới.
Quyết định độ khó: Người học đánh giá và ghi chú về độ khó của bài đọc dựa trên kiến thức nền của mình.
Xem xét lại: Khi đọc, người học sẽ cân nhắc và xem xét lại các câu hỏi đã được đặt ra về chủ đề dựa trên nội dung bài đọc
Suy đoán về chủ đề tiếp theo: người học sẽ dự đoán thông tin xuất hiện trong nội dung bài đọc tiếp theo
Những người tham gia vào nghiên cứu của Cubukcu , cụ thể là học sinh của tác giả, được giới thiệu về các chiến lược trên và thực hành với mục đích đọc cụ thể. Với sự hướng dẫn của giáo viên, người học nỗ lực thực hiện các chiến thực siêu nhận thức bên trên cùng sự kết hợp với từ vựng và nội dung đọc. Những bạn học sinh này được hướng dẫn cách nhận biết chiến thuật nào phù hợp với bản thân và thay đổi chiến thuật một cách hiệu quả.
Ảnh hưởng tích cực của các chiến lược đến kỹ năng đọc hiểu
Đối với người học, sự tự tin và sự tiến bộ đã được ghi nhận sau khi áp dụng các chiến thuật trên. Cụ thể, người học biết cách phân tích nhiệm vụ bài đọc và lựa chọn chiến lược đọc phù hợp. Bên cạnh đó, người học đã giảm thiểu sự lo âu khi đối mặt với các từ vựng lạ hoặc chủ đề mà người học chưa có kiến thức nền, bởi họ có sự linh động trong chiến thuật và biết cách giải quyết hiệu quả những nhiệm vụ đặt ra trong bài đọc. Tác giả cũng ghi nhận sự thay đổi về mặt tư duy của người học. Người học bắt đầu suy nghĩ mang tính phản biện và “siêu nhận thức” hơn về các chiến lược có thể sử dụng, để không chỉ cải thiện kỹ năng đọc hiểu mà còn trở thành người học chủ động và có chiến thuật hơn.
Đối với người dạy, tác giả ghi nhận rằng giáo viên cũng hưởng lợi trong quá trình giảng dạy. Người dạy sẽ cảm thấy ít khó khăn hơn khi dạy nội dung đọc hiểu với những học viên ít tiếp xúc với tiếng Anh trong cuộc sống hàng ngày, đặc biệt là các nội dung mang tính chất học thuật. Qua nghiên cứu của mình, tác giả cũng chỉ ra rằng, giáo viên nên giải thích cụ thể các chiến thuật siêu nhận thức và đảm bảo người học nắm được cách sử dụng. Việc này sẽ giúp người học áp dụng các chiến thuật tốt hơn và có sự linh hoạt trong thay đổi chiến thuật.
Các bước thực hiện chiến lược siêu nhận thức trong việc đọc hiểu
Lập kế hoạch: theo Mytourmerman (2002), người học nên lập kế hoạch cho quá trình học tập để có góc nhìn tổng quát về mục tiêu và phương pháp của mình. Trước khi bắt đầu, người học cần tự đặt câu hỏi về nội dung đọc, mục đích đọc, kiến thức nền tảng cần biết và chiến thuật đọc phù hợp.
Theo dõi quá trình tư duy: Trong quá trình đọc, người học cần theo dõi tiến trình tư duy của mình bằng các câu hỏi “Tôi có thật sự hiểu nội dung đoạn này không?” hoặc “Tôi có cần đọc lại nội dung này không?”. Theo nghiên cứu của Paris và Paris (2001), việc theo dõi tiến trình tư duy sẽ giúp người học phát hiện lổ hỏng kiến thức và có kế hoạch điều chỉnh cách tiệp cận bài đọc của mình
Đánh giá hiệu quả: Hattie và Timperly (2007) cho rằng để cải thiện kỹ năng học tập, bao gồm cả kỹ năng đọc hiểu, người học cần có sự đánh giá và phản hồi cần thiết. Cụ thể, người học cần tự đánh giá mức độ hiểu của mình về bài đọc và liệu rằng họ đã đạt được mục tiêu đề ra ban đầu hay chưa.
Áp dụng chiến lược: Cuối cùng, người học sẽ có sự chỉnh đổi và áp dụng chiến thuật siêu nhận thức một cách phù hợp cho các lần đọc hiểu tiếp theo. Ví dụ, người học có thể ghi chú thông tin chính, tóm tắt sơ lược bài đọc hoặc thảo luận với vời người khác về nội dung đọc được. Funenhjelm và Reitan (2018), việc liên tục áp dụng và linh hoạt sửa đổi các chiến thuật siêu nhận thức sẽ giúp cải thiện khả năng đọc hiểu ở người đọc.
Ứng dụng các chiến lược vào bài đọc
Questions 151-152 refer to the following notice.
Service Update Due to increased demand for visitor visas, applications are taking longer to be processed. You can check visa decision waiting times. In case there is a shortage of time, the two services below are recommended with an additional fee.
| |
151. For whom is the notice intended? (A) Consular officers (B) Visa applicators (C) Native citizens (D) Support staff | 152. What can be inferred about the service? (A) There are 2 different options of services when applying for a visa. (B) The Super Priority Visa services are available in more places than the Priority ones. (C) There is another type of visa service besides the Priority and Super Priority ones. (D) There is no fee applied when registering for all services mentioned. |
B1: Lập kế hoạch
Theo Mytourmerman (2002), người học nên lập kế hoạch cho quá trình học tập để có góc nhìn tổng quát về mục tiêu và phương pháp của mình.
Nội dung đọc: Thông báo về dịch vụ visa.
Mục đích đọc: Xác định đối tượng của thông báo và suy luận về các dịch vụ visa được đề cập.
Kiến thức nền tảng cần biết: Hiểu biết về các loại visa và dịch vụ hỗ trợ xin visa.
Chiến thuật đọc phù hợp: Đọc kỹ từng phần của thông báo để nắm bắt thông tin cần thiết và liên kết thông tin để trả lời câu hỏi.
B2: Theo dõi quá trình tư duy
Trong quá trình đọc, người học cần theo dõi tiến trình tư duy của mình bằng các câu hỏi để đảm bảo hiểu rõ nội dung.
Trong quá trình đọc, có câu: "Due to increased demand for visitor visas, applications are taking longer to be processed."
Câu hỏi tư duy: “Thông báo này nhắm đến đối tượng nào? Có phải là những người đang nộp đơn xin visa không?”
Nếu không chắc chắn, người học có thể đọc lại để xác định rõ ràng đối tượng của thông báo.
B3: Đánh giá hiệu quả
Sau khi đọc xong, người học cần tự đánh giá mức độ hiểu của mình và liệu rằng họ đã đạt được mục tiêu đề ra ban đầu hay chưa.
Tự đánh giá: “Tôi đã hiểu rõ thông tin về các loại dịch vụ visa được cung cấp chưa? Tôi có thể trả lời chính xác các câu hỏi không?”
Phản hồi: Nếu chưa hiểu rõ, người học có thể xem xét lại các phần thông tin về dịch vụ Priority và Super Priority để chắc chắn..
B4: Áp dụng chiến lược
Người học cần áp dụng chiến lược siêu nhận thức đã học cho những lần đọc hiểu tiếp theo.
Ghi chú thông tin chính:
Dịch vụ Priority Visa: Có sẵn ở hầu hết các địa điểm nhưng khả năng cung cấp bị giảm.
Dịch vụ Super Priority Visa: Có sẵn ở một số địa điểm và không thay đổi về khả năng cung cấp.
Tóm tắt sơ lược bài đọc:
Thông báo này dành cho người xin visa, thông báo rằng thời gian xử lý đơn đang kéo dài hơn do nhu cầu tăng cao. Hai dịch vụ visa ưu tiên có thể giúp rút ngắn thời gian xử lý với mức phí bổ sung.
Thảo luận với người khác:
Trao đổi với người khác về cách dịch vụ Priority và Super Priority Visa có thể giúp đẩy nhanh quy trình xin visa trong trường hợp cần thiết.
Giải đáp câu hỏi bài đọc
151. For whom is the notice intended?
(B) Visa applicants
152. What can be inferred about the service?
(A) Khi xin visa, có 2 lựa chọn dịch vụ khác nhau.
Phần kết luận
Danh sách tài liệu tham khảo
Yuksel, I., & Yuksel, I. (2012). Nhận thức siêu nhận thức về các chiến lược đọc học thuật. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 31, 894-898.
Cubukcu, Feryal. 'CÁCH NÂNG CAO KỸ NĂNG ĐỌC HIỂU QUA CÁC CHIẾN LƯỢC SIÊU NHẬN THỨC.' Journal of International Social Research 1.2 (2008).
Mytourmerman, Barry J. “Trở thành Người Học Tự Điều Chỉnh: Một Tổng Quan.” Theory into Practice, vol. 41, no. 2, 2002, pp. 64-70.
Paris, Scott G., và Anne D. Paris. “Nhận thức siêu nhận thức của Trẻ em: Một Mô Hình Giải Thích.” Learning and Individual Differences, vol. 13, no. 3, 2001, pp. 123-138.
Hattie, John, và Helen Timperley. “Sức Mạnh của Phản Hồi.” Review of Educational Research, vol. 77, no. 1, 2007, pp. 81-112.
Funenhjelm, Eline, và Tarjei Reitan. “Sử Dụng Các Chiến Lược Siêu Nhận Thức để Tăng Cường Kỹ Năng Đọc Hiểu ở Trường Tiểu Học: Một Góc Nhìn của Giáo Viên.” Reading Psychology, vol. 39, no. 2, 2018, pp. 156-174.
