Aptos (APT) – Lựa Chọn FOMO hay FUD?

Vào buổi sáng ngày 18/10/2022, cộng đồng tiền điện tử đang náo nức với tin tức rằng Aptos (APT) sẽ ra mắt mainnet và sắp được niêm yết trên các sàn giao dịch. Số lượng sàn đã thông báo sẽ niêm yết APT bao gồm Binance, FTX, Huobi, Bybit,… Ngoài ra còn có nhiều sàn khác ít nổi tiếng hơn.

Việc niêm yết token của dự án một cách đồng loạt như vậy không phải là chuyện thường xuyên, điều này dễ dàng khiến người dùng trải qua cảm giác FOMO. Đặc biệt là trong bối cảnh thị trường tiền điện tử đang trải qua giai đoạn “mùa đông”, nhiều dự án đang dần bị đóng băng hoạt động – trong khi đó Aptos lại tỏ ra nổi bật như vậy.

Vì vậy, không có gì quá khó hiểu khi cộng đồng bắt đầu kiểm tra lại “hồ sơ” của dự án, để xem liệu đồng tiền này có thực sự có tiềm năng hay chỉ là một “ICP thứ hai”?

Tại sao lại FOMO?

Đứng trên vai của khổng lồ

Khởi điểm của Aptos là từ Diem (hay còn được gọi là Libra) – dự án stablecoin của Meta (Facebook) đã “sớm kết thúc”. Lý do Diem không thể tiếp tục phát triển là do đối mặt với những rào cản pháp lý đáng kể, không phải vì có bất kỳ sai sót nào trong bản chất của dự án.

Do đó, khi nhóm cựu nhân viên của Diem rời khỏi để phát triển hai dự án mới là Aptos và Sui, cả hai đều nhận được sự kỳ vọng cao vì có thể “thừa hưởng” được thừa kế mà Diem chưa thể hoàn thành.

Cả hai đều sử dụng ngôn ngữ lập trình Move – ngôn ngữ được Facebook phát triển cho Diem. Vì những lý do đó, cộng đồng nhìn vào Aptos và Sui như là “Diem 2.0” – thế hệ mới hứa hẹn, có các lợi thế từ khổng lồ Facebook.

Dàn nhà đầu tư lớn mạnh

Với nền tảng như vậy, không khó để Aptos hoặc Sui trở thành mục tiêu của các nhà đầu tư. Khi “cựu nhân viên của Facebook” điều hành dự án mới của mình, không cần quá nhiều chiến lược tiếp thị vẫn đủ tạo ra sự hấp dẫn.

Đặc biệt là vào thời điểm thị trường khá ảm đạm hiện nay, các quỹ đầu tư đang tìm kiếm dự án tiềm năng để đầu tư. Trong số hàng loạt các dự án 'giống nhau', Aptos hoặc Sui nổi bật lên.

• Vào tháng 2 năm 2022, Aptos đã gọi vốn 200 triệu đô la với mức định giá 1 tỷ USD;
• Vào tháng 7, Aptos đã thu hút 150 triệu đô la từ nhiều quỹ đầu tư nổi tiếng;
• Vào tháng 9, Binance đã đầu tư tiếp vào Aptos, nâng mức định giá của dự án lên 4 tỷ USD.

Như vậy, thông qua 3 vòng gọi vốn, Aptos đã thu về gần 400 triệu đô la với mức định giá tăng gấp 10 lần. Các quỹ đầu tư hậu thuẫn gồm những cái tên đình đám:

Trong cộng đồng crypto, việc đánh giá tính tiềm năng của một dự án thường được quan tâm thông qua danh sách các nhà đầu tư hậu thuẫn.

Với một đội ngũ nhà đầu tư hùng mạnh như vậy, ai có thể không bị cuốn hút bởi sự FOMO (?!).

Vì sao nên đánh sợ hãi?

Chưa có thông tin về tokenomics

Chỉ còn ít hơn 24 giờ nữa, token APT sẽ được niêm yết, nhưng thông tin về tokenomics của APT vẫn còn bí ẩn. Không chỉ trên trang web chính thức mà ngay cả trong thông báo niêm yết của các sàn giao dịch, thông tin về tokenomics của APT không được đề cập.

Hiện tại, chúng ta chỉ có được một vài thông tin cơ bản:

– Theo Aptos Explorer, tổng cung cấp APT là hơn 1 tỷ 8 token. Trong số đó, hơn 80% số token đã được stake – tức là đã có chủ sở hữu và sẽ dần được mở khóa.

– Theo Larry Cermak của The Block Research, sàn Upbit Hàn Quốc đã “nhỡ tay” công khai tài liệu về tokenomics của APT. Tuy nhiên, vì sao lại xảy ra việc này vào thời điểm này thì chúng ta không thể biết được.

– Theo thông tin từ FTX, token APT được sử dụng như một token quản trị, để bỏ phiếu cho các cập nhật quan trọng của dự án. Đồng thời, các validator và nhà phát triển cần sử dụng APT để tích hợp hoặc nâng cấp phần mềm của họ vào hệ sinh thái.

Vào chiều ngày 18/10, Aptos cuối cùng công bố tokenomics của APT, với nhiều thông tin đáng chú ý.

Mainnet không như mong đợi

Theo kế hoạch của dự án, quý 3 năm nay sẽ là thời điểm ra mắt mainnet. Tuy nhiên, đầu quý 4 mới là thời điểm Aptos mainnet thực sự được triển khai. Trước đó, thông tin về các phát triển này của dự án rất ít, thường chỉ là các tin tức gây quỹ.

Việc tìm kiếm thông tin về blockchain Aptos, dự án testnet như thế nào, và triển khai mạng lưới ra sao, thật khó khăn. Do đó, việc thông báo ra mắt mainnet vào ngày 12/10/2022 mang đến cảm giác rất… hối hả, bất ngờ.

Có người cho rằng đội ngũ phát triển của dự án 'im lặng' để tập trung vào công việc, ít công bố trên mạng xã hội. Vậy thì hãy nhìn vào tình hình mainnet hiện tại!

Theo Aptos Explorer, TPS của Aptos là 4 giao dịch/giây, với 102 validator hoạt động.

Để so sánh, TPS của Bitcoin - mạng blockchain được xem là 'lão luyện' và không phù hợp cho giao dịch vi mô - là 5 giao dịch/giây. Trong khi đó, TPS của Ethereum hiện tại khoảng 24 giao dịch/giây.

Cả mạng Bitcoin lẫn Ethereum đều không được cộng đồng đánh giá cao về tốc độ xử lý giao dịch, đó là lý do mà nhiều dự án mới ra đời đều tập trung vào việc cải thiện tốc độ giao dịch. Thậm chí, so sánh với cả Visa hay Mastercard.

Với TPS hiện tại, Aptos còn rất xa để đạt được mục tiêu “100.000 TPS” mà dự án đã đề ra.

Thật công bằng khi nói rằng mainnet vừa mới ra mắt, dự án chưa thu hút được nhiều người dùng và ứng dụng phân cấp nên số lượng giao dịch còn ít là điều không thể tránh khỏi.

Không thể so sánh Aptos vừa ra mắt mainnet với Solana đã có một cộng đồng người dùng lớn khắp nơi. Vì vậy, việc chỉ nhắc đến TPS không đủ để FUD dự án.

Hệ sinh thái chưa hoàn chỉnh

Là một dự án Layer-1, hệ sinh thái là yếu tố cực kỳ quan trọng để đánh giá tiềm năng của Aptos. Kể từ khi thông tin về dự án trở nên rõ ràng, đã có nhiều đối tác bắt đầu xây dựng trên Aptos vì nhận thấy tiềm năng và sức hút của dự án.

Theo quan điểm tích cực, hầu hết các khía cạnh cần thiết của một hệ sinh thái đều đã có đủ trên Aptos. Từ DEX, AMM, launchpad cho đến lending, NFT,…

Tuy nếu nhìn từ khía cạnh tiêu cực một chút, thì hiện tại các dự án này vẫn… chưa hoạt động gì đặc biệt.

Nghĩa là mặc dù hệ sinh thái Aptos trông có vẻ đầy đủ, nhưng vẫn chưa có dự án nào thực sự hoạt động.

Điều này có thể được giải thích bằng việc dự án còn rất mới, chỉ mới ra mắt mainnet nên nguồn lực để xây dựng hệ sinh thái vẫn còn hạn chế. Hy vọng trong thời gian sắp tới, khi mainnet đã ổn định, các dự án trên Aptos có thể phát triển và mở rộng nhanh chóng.

Một hệ quả tích cực khác là vì hệ sinh thái vẫn còn mới mẻ, trong khi tiềm năng của Aptos đã rõ ràng, nên đây là cơ hội để cộng đồng tìm ra những dự án “hidden gem”. Các dự án AMM, DEX, lending hay NFT hàng đầu trên hệ thống sẽ trở thành điểm đến mới của vốn. Nếu đánh giá sớm, khả năng xxx tài khoản là rất cao.

Kết luận tạm thời

Lý do mà Aptos đang gặp nhiều “lời chỉ trích” như hiện tại, một phần là do cộng đồng đã trải qua nhiều bài học đau đớn.

Cú lừa kinh điển ICP vẫn còn đó, hậu quả của việc giá token rơi tự do đã làm cho nhiều nhà đầu tư gánh chịu tổn thất. Vì vậy hiện tại, cộng đồng đang thận trọng và tỉnh táo hơn rất nhiều.

Sau một mùa tăng trưởng, chúng ta đã nhận ra rằng các quỹ VC “đứng sau” dự án cũng chỉ là những “cá voi” nắm giữ số lượng lớn token. Rất khó để các quỹ không bán ra token sau khi được mở khóa - và kết quả là nhà đầu tư nhỏ lẻ chịu tổn thất nặng nề nhất.

Do đó, không thể phủ nhận tiềm năng của Aptos nhưng chúng ta cần tỉnh táo, không nên quá hứng khởi trong thời điểm niêm yết. Hành trình của dự án vẫn còn dài, hệ sinh thái vẫn rất phát triển nên vẫn còn nhiều cơ hội cho những người kiên nhẫn và cẩn trọng.

Jane