Buzz
Chiếc ultrabook đầu tiên của Asus trang bị màn hình OLED mà tôi được biết đến từ giữa năm 2021 là Zenbook UX235 OLED. Ban đầu, phiên bản UX235 được ra mắt vào năm 2020, sau đó năm 2021 được nâng cấp lên tấm nền OLED để mang lại những ưu điểm của công nghệ màn hình này cho mọi người. Tuy nhiên, chỉ đến gần giữa năm 2022, tôi mới có cơ hội thực sự trải nghiệm Zenbook OLED với phiên bản UM5401, màn hình 4K OLED trong hai tuần liên tục.Trong thời điểm đó, màn hình của Zenbook 14X UM5401 thực sự là trung tâm của chiếc máy, vì Asus đã có ý định làm như vậy. Tấm nền với khả năng hiển thị 100% dải màu DCI-P3, và đạt chuẩn Display HDR Trueblack 500, chắc chắn là điều đủ để khiến người dùng quên mất những khía cạnh khác của chiếc laptop.
Tuy nhanh chóng, nhưng lo lắng về những vấn đề cố hữu của thiết bị sử dụng tấm nền OLED cũng đã nảy sinh. Trong số đó, vấn đề quan trọng nhất có thể kể đến là lo lắng về hiện tượng burn in, khi một hoặc một số chi tiết trên màn hình xuất hiện quá lâu, gây ảnh hưởng đến tuổi thọ của từng bóng điểm ảnh OLED, dẫn đến hiện tượng lưu ảnh. Do đó, khi sử dụng thiết bị vào giữa năm 2022, tôi đã phải suy nghĩ về cách hạn chế tối đa việc chi tiết hình ảnh của giao diện Windows 11 lưu lại quá lâu trên màn hình.
Một nguyên nhân khác là, vào thời điểm đó, tấm nền OLED trên Zenbook không được trang bị nhiều tính năng bảo vệ và tăng tuổi thọ màn hình, không giống như vài mẫu màn hình OLED trên máy tính để bàn đã được ra mắt trước đó trên thị trường. Một tính năng thông minh là mở rộng kích thước màn hình sang cả 4 hướng khoảng 5 pixel, để liên tục di chuyển toàn bộ màn hình qua 4 hướng đó, không để bất kỳ điểm ảnh nào bị lưu lại quá lâu.
Trên các TV, việc giảm thiểu hiện tượng lưu ảnh khi xem truyền hình với các logo ở góc màn hình đã trở nên quan trọng, nhưng trên máy tính, việc bảo vệ tấm nền còn quan trọng hơn nhiều, vì có vô số chi tiết nhỏ trong giao diện các phần mềm có thể gây ra hiện tượng lưu ảnh trên màn hình OLED.
Sau ba năm đưa màn hình OLED đến gần như mọi dòng laptop, từ Vivobook phổ thông, Zenbook cao cấp, đến Zenbook Pro và ProArt Studiobook dành cho người dùng chuyên nghiệp, Asus quyết định ra mắt một thế hệ mới của màn hình OLED, mang tên Lumina OLED, với nhiều cải tiến đáng kể về hiệu suất, chất lượng hiển thị, và quan trọng nhất có lẽ là độ bền và tuổi thọ tấm nền.
Điều đáng chú ý nhất, dựa trên trải nghiệm với hai chiếc Zenbook Pro 14 OLED và Zenbook 14 OLED mới được trang bị chip Intel Meteor Lake, là tần số làm mới của màn hình. Một khi đã trải nghiệm tần số làm mới 120Hz, thì rất khó để quay trở lại với tần số truyền thống 60Hz hoặc 90Hz như trên các phiên bản trước đó của Zenbook hay Vivobook.
Chỉ cần một thao tác đơn giản là chạm tay vào touchpad của laptop, người dùng có thể cảm nhận được độ mượt mà trong hình ảnh. Sự mượt mà này kết hợp với một trong những ưu điểm lớn nhất của công nghệ màn hình OLED: Tốc độ phản hồi điểm ảnh cực nhanh.
Đồng ý một điều, khi xét đến sản phẩm màn hình Lumina OLED của Asus, tốc độ phản hồi điểm ảnh 0.2 ms có vẻ lớn hơn so với con số 0.03 ms trên các mẫu màn hình gaming OLED cao cấp trên máy tính để bàn. Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận hai khía cạnh quan trọng.
Thứ nhất là kích thước siêu mỏng của tấm nền OLED trên laptop. Không gian chassis của các dòng Zenbook và ProArt Studiobook thường bị hạn chế về dung tích. Điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng làm mát cho tấm nền và cả độ sáng tối đa của nó. Ngoài ra, tốc độ điều khiển bật tắt từng điểm ảnh trên màn hình OLED cũng phải giảm xuống để đảm bảo tuổi thọ màn hình và tối ưu thời lượng pin.
Thứ hai, là vấn đề về tốc độ phản hồi điểm ảnh. Trong thời gian gần đây, khi giới thiệu về các mẫu màn hình gaming, chúng ta thường nghe về hai thông số: tần số quét và tốc độ phản hồi. Ngoài con số 144 hoặc 240Hz, chúng ta cũng quan tâm đến “tốc độ phản hồi một mili giây”.
Một điều mà các nhà sản xuất không thường đề cập, đó là 1ms ở đây là thời gian phản hồi GtG, viết tắt của Grey to Grey, chỉ thời gian mà các pixel chuyển từ 10% đến 90% của màu xám hoặc ngược lại, theo tiêu chuẩn được đặt ra bởi VESA. Còn đối với hình ảnh màu sắc, xuất hiện trên màn hình và di chuyển, chúng ta cần một chỉ số kỹ thuật khác: MPRT, viết tắt của Moving Picture Response Time.
Thỉnh thoảng, tần số quét không phản ánh độ nét của hình ảnh, khi tốc độ phản hồi của điểm ảnh tạo ra hiện tượng mờ trên màn hình. Do đó, các nhà sản xuất màn hình đã phát triển các giải pháp dựa trên công nghệ Backlight Flickering. Đèn nền của màn hình IPS, TN và VA được bật tắt theo thuật toán được thiết kế. Mỗi hãng màn hình có công nghệ riêng để đồng bộ tần số quét khác nhau: DyAc, ULMB, LightBoost, ELMB...
Nhưng điều này chỉ áp dụng trên màn hình sử dụng đèn nền LED. Với công nghệ OLED thì sao? OLED không có đèn nền, mỗi điểm ảnh trên màn hình là một nguồn sáng riêng biệt. Do đó, không cần các công nghệ đồng bộ để tối ưu chuyển động điểm ảnh. Mọi thứ di chuyển trên màn hình OLED, dù là video hay game, đều cực kỳ sắc nét, không có hiện tượng mờ.
Đối với những người dùng khác nhau, ví dụ như những người chỉ sử dụng chiếc Zenbook 13 siêu nhẹ cho công việc văn phòng và giải trí cơ bản hàng ngày, hoặc những người làm công việc sáng tạo nội dung, có thể không quan tâm quá nhiều đến độ mượt của chuyển động chi tiết trên màn hình. Tuy nhiên, đối với người chơi game PC, công nghệ OLED là một điều thực sự tuyệt vời, tạo ra những trải nghiệm mà cả LED hay Mini LED hiện nay không thể so sánh được.
Tuy nhiên, công nghệ OLED vẫn chưa phải là lựa chọn phù hợp cho mọi người, đặc biệt là đối với những người sử dụng màn hình ROG Swift mà Asus đang bán ra thị trường. Mình vẫn nhớ rất rõ thời điểm Asus giới thiệu chiếc máy thử nghiệm Zephyrus S tại Computex 2019. Nhưng mãi đến nay, tại CES 2024, hai chiếc Zephyrus G14 và G16 mới chính thức ra mắt. Trên những mẫu laptop gaming này, màn hình OLED của Asus có tên gọi lạ mắt, ROG Nebula.
Dù là Lumina hay ROG Nebula, nhưng lợi thế và các thông số kỹ thuật của tấm nền không khác biệt quá nhiều. Sự khác biệt lớn nhất nằm ở tần số quét. Các thiết bị dành cho công việc văn phòng và sáng tạo nội dung dừng lại ở 120Hz là đã đủ để tạo ra trải nghiệm ấn tượng. Trong khi đó, với game thủ, 240Hz đã trở thành tiêu chuẩn mới của laptop gaming cao cấp, đôi khi thậm chí là với độ phân giải Full HD 360Hz.
Viết văn hoặc thậm chí quay video trải nghiệm để chia sẻ với mọi người về màn hình OLED thực sự là một nhiệm vụ khó khăn, vì khó có thể diễn đạt hết được cảm giác khi nhìn vào một màn hình OLED. Chỉ cần mở một bộ phim trên Netflix hỗ trợ chuẩn hình ảnh Dolby Vision, hoặc những nội dung chuẩn HDR 10, thì công nghệ màn hình Lumina OLED với tiêu chuẩn VESA DisplayHDR True Black 500 mới thực sự được trải nghiệm. Mặc dù các màn hình LED hay Mini LED có thể có độ sáng tối đa cao hơn, nhưng độ tương phản 1.000.000:1 của công nghệ OLED là không thể so sánh được.
Chỉ cần nhìn vào một ví dụ rất đơn giản, khi mở bất kỳ trò chơi nào trên PC do Sony Interactive Entertainment phát hành, như God of War hoặc Horizon Zero Dawn, với những dòng chữ trắng trên nền đen sâu, không có một chút ánh sáng nào xâm nhập vào viền chữ, mọi chi tiết đều trở nên rõ nét tuyệt vời. Điều này chỉ đơn giản làm nổi bật sự khác biệt giữa công nghệ OLED và IPS.
Độ sâu của màu đen gần như tuyệt đối và độ tương phản cực cao là những điểm đặc trưng của tấm nền OLED. Ngoài ra, độ bao phủ của dải màu DCI-P3 đạt 100% (tương đương 100% sRGB, 90% Adobe RGB), và độ sai lệch màu sắc DeltaE dưới 1, mặc dù có một số màu sắc nhất định có độ chênh lệch nhất định, nhưng nhìn chung, nó vẫn đáp ứng tốt các yêu cầu của người dùng mà chiếc máy này hướng đến.
Khi trải nghiệm ba chiếc máy, từ Zenbook Pro 14 OLED, Zenbook S 13 OLED năm 2023 đến Zenbook 14 OLED với chip Meteor Lake mới ra mắt cách đây vài tuần, mới thấy được những giải pháp mà Asus đã áp dụng để tối ưu tuổi thọ màn hình. Họ đã tích hợp hình ảnh screen saver hữu ích để giảm thiểu việc hiển thị chi tiết giao diện trên màn hình, giúp tấm nền thay đổi màu sắc và cường độ một cách liên tục.
Điều đáng chú ý hơn, với Asus OLED Care, miễn là laptop còn trong thời hạn bảo hành, Asus sẽ miễn phí đổi mới màn hình nếu xảy ra hiện tượng burn in.
Với nhiều lựa chọn đa dạng, từ ProArt Studiobook Pro 16 và Zenbook Pro 16X dành cho sáng tạo nội dung đến Zenbook S 13 OLED, 14 OLED cho nhu cầu văn phòng, hoặc Vivobook S 14 với mức giá dễ tiếp cận hơn, Asus đã cho thấy định hướng rõ ràng của họ. Họ đang dần mang công nghệ màn hình OLED với độ chính xác màu sắc cao tới người dùng cần màn hình hiển thị dải màu đáng tin cậy, từ người sáng tạo cho đến người dùng thông thường, và trong năm nay, với sự ra mắt của Zephyrus G14/16, họ cũng nhắm tới cộng đồng game thủ.
Deeptalk là loại bài phân tích sâu, mang đến nội dung chất lượng kèm theo đồ họa tuyệt vời, khiến mắt bạn thích thú. Các hình ảnh trong Deeptalk được tối ưu hóa để bạn có thể tận hưởng và tiếp nhận thông tin theo một cách hoàn toàn mới lạ. Hãy pha một cốc cà phê thơm ngon và thư giãn cùng Deeptalk, bạn sẽ thấy rất thú vị đấy!
