Auschwitz: Một điểm đến không thể bỏ qua

Từ thành phố xinh đẹp Krakow ở Ba Lan, tiếp tục theo đường cao tốc 44 về phía tây khoảng một giờ lái xe là đến Auschwitz – một thị trấn nhỏ yên bình với dân số gần 40.000 người nằm ở sự hòa quyện của sông Wisla và sông Sola. Nơi này trở nên nổi tiếng trên toàn thế giới với cái tên Trại Tập trung Auschwitz trong thời kỳ Chiến tranh thế giới thứ hai, sau khi quân phát xít Đức chiếm đóng Ba Lan.

Auschwitz: Điểm đến không thể bỏ qua khi du lịch Ba Lan

Một buổi chiều cuối đông năm 2016, trên hành trình đến Praha (Cộng hòa Séc), chúng tôi đã có cơ hội thăm thú nơi này. Không thể tránh khỏi việc ghé thăm sau nhiều lần đọc sách, xem phim mô tả một trong những nơi đáng sợ nhất trong lịch sử nhân loại. Cách đây 72 năm, thế giới biết đến Auschwitz – một khu hỗn hợp ba trại bao gồm trại tập trung, trại lao động khổ sai và trại hủy diệt.

Trong không khí lạnh lẽo và yên tĩnh, bên cạnh những di tích, hiện vật trưng bày trong khu bảo tàng, du khách viếng thăm có cảm giác như đang xem lại những cảnh quay từ tài liệu phim chậm về những tội ác không thể tả nổi tại những lò sát sinh độc ác nhất trong lịch sử nhân loại, do quân phát xít Đức vận hành trong Chiến tranh thế giới thứ hai.

Có khoảng 1,1 triệu người đã mất tại đây, chủ yếu là người Do Thái, còn lại là tù binh chiến tranh, dân Digan, trẻ em… Họ đã trải qua sự tàn bạo và bị giết bằng các phương tiện tàn ác nhất, từ đánh đập, đói khổ, lao động cực nhọc tại các nhà máy, thử nghiệm y khoa cho đến điểm cao nhất là các phòng hơi độc, lò đốt xác, hố chôn tập thể…

Không có điểm tham quan nào lại đầy cảnh kinh hoàng như thế này, mỗi du khách đi qua những tòa nhà tù cũ kỹ, với tường rào kẽm gai hai lớp dày đặc và điện trở xung quanh trong sự im lặng, chỉ có những tiếng thở dài, những ánh mắt lệ rơi khi đi qua từng căn phòng, từng bức ảnh trắng đen nhạt nhòa… Tại những căn phòng hơi độc và những lò thiêu xác, cảm xúc đau buồn của mọi người dường như vỡ òa khi bước vào đó. Một căn phòng với những lỗ thông gió chỉ rộng hơn một chiếc găng tay, và ở đâu đó là hình ảnh của nhiều tù nhân bị lừa dối rằng họ sẽ được tắm, được làm sạch. Và họ chen lấn nhau để cởi bỏ những bộ quần áo bẩn thỉu với hy vọng được chút nước ấm để rửa sạch cơ thể bẩn thỉu của họ. Nhưng họ không biết rằng họ đang bước vào cửa tử khi bước vào đó, cửa đóng lại, các lỗ thông gió trở thành nơi hơi độc được bơm vào. Từ đâu đó, trong sâu thẳm, du khách dường như vẫn nghe thấy những tiếng rên rỉ từ những hình ảnh của những người yếu đuối, những người đau đớn, những tiếng thở đau đớn và ngừng thở dưới sự đè nén của hơi độc.

Ngay bên cạnh phòng hơi độc là những lò thiêu với các cánh cửa bằng thép đen đặc. Vẫn còn đó những đường ray và những chiếc xe chở xác tù binh nằm yên bình, chúng là minh chứng cho tội ác không thể tha thứ của phát xít Đức. Dòng lệ vẫn chảy ngầm, người viết và có lẽ những người đang ở trong phòng này đều muốn nhanh chóng ra đi. Bởi không khí tại đây dường như đã bị những lò thiêu này hút sạch, mặc dù chúng đã tắt lửa hơn 70 năm qua.

Một nhóm du khách tập trung tại một khoảng sân nhỏ xung quanh hướng dẫn viên đang chia sẻ thông tin sau cuộc chiến kết thúc. Trại tập trung này sau đó đã được quân đồng minh sử dụng một phần làm bệnh viện, chủ yếu để chữa trị cho những người tù. Một số phiên tòa xử phạt cho các tội phạm chiến tranh SS đã diễn ra ở đây, với 12% trong số 7.000 sĩ quan, lính SS bị kết án tội phạm chiến tranh. Trại trưởng đầu tiên, Rudolf Hoss, đã bị kết án tử hình và treo cổ tại nơi mà ông từng gieo rắc tội ác. Xa xa, một cái giá treo cổ được dựng lên, chính là nơi mà tên trại trưởng tội ác đã đứng đó trong bóng chiều buồn.

Hàng năm, trại Auschwitz thu hút hơn 1 triệu du khách từ khắp nơi trên thế giới đến thăm, trong đó có không ít con cháu của những tù nhân từng bị giam cầm hoặc đã chết tại đây. Họ đến để thấy và cảm nhận nỗi đau, sự khổ sở mà cha mẹ, ông bà của họ đã phải trải qua, trước khi vội vàng rời đi, không ai ở lại nơi này qua đêm để tham quan khu trung tâm của thị trấn cổ kính với những cảnh đẹp tuyệt vời. Có lẽ không khí tang thương của nơi này vẫn còn lưu lại trong tâm trí mọi người, làm cho việc ở lại trở nên không thể chịu đựng.

Sau khi cuộc chiến kết thúc, Liên Xô và các nước đồng minh đã phá hủy hầu hết các cấu trúc kiến trúc, nhà máy, trại giam, và lò thiêu tại đây để tránh kích động lại nỗi đau của quá khứ. Một số nhà máy hóa chất do phát xít Đức xây dựng trước đó đã được chính phủ Ba Lan giữ lại và hoạt động, tạo ra việc làm cho cộng đồng địa phương. Năm 1947, chính phủ Ba Lan đã biến một số khu vực còn lại thành bảo tàng để nhắc nhở thế giới về những tội ác của phát xít Đức. Năm 1974, trại Auschwitz đã được UNESCO công nhận là di sản thế giới.

Rời khỏi nơi mà trước đây là địa ngục trần gian, mọi người đều tự hỏi và không tìm ra được câu trả lời tại sao con người lại có thể đối xử với nhau một cách tàn nhẫn như vậy. Hy vọng những đau khổ đó sẽ không bao giờ lặp lại.

Theo Lã Phi Long, từ Doanh Nhân Sài Gòn

***

Tham khảo: Cẩm nang du lịch trên Mytour