
Trước đây, tôi chỉ quan tâm đến việc lọc nước bằng công nghệ RO để tạo nước tinh khiết, sau đó bổ sung khoáng chất để uống. Nhưng tôi nhận ra rằng quá trình tạo ra nước uống hàng ngày còn phụ thuộc vào nhiều chỉ số quan trọng khác ảnh hưởng đến sức khỏe con người.
Trong quá trình tìm hiểu về tiêu chuẩn nước sạch, máy lọc nước và các loại nước uống khác nhau, tôi đã thu thập nhiều thông tin thú vị về chủ đề này và muốn chia sẻ với mọi người qua bài viết này.
Thông tin được cung cấp bởi WHO, Bộ Y tế Việt Nam, cùng những kết luận từ các cơ quan nghiên cứu uy tín. Tôi cũng nhận thấy một số thông tin được chia sẻ phổ biến từ các trang về nước kiềm nhưng không có nguồn gốc rõ ràng, tôi đã cố gắng tìm kiếm mà không có kết quả và cũng muốn chia sẻ điều này với mọi người.
Trong quá trình tìm hiểu về tiêu chuẩn nước sạch, máy lọc nước và các loại nước uống khác nhau, tôi đã thu thập nhiều thông tin thú vị về chủ đề này và muốn chia sẻ với mọi người qua bài viết này.
Thông tin được cung cấp bởi WHO, Bộ Y tế Việt Nam, cùng những kết luận từ các cơ quan nghiên cứu uy tín. Tôi cũng nhận thấy một số thông tin được chia sẻ phổ biến từ các trang về nước kiềm nhưng không có nguồn gốc rõ ràng, tôi đã cố gắng tìm kiếm mà không có kết quả và cũng muốn chia sẻ điều này với mọi người.
Độ pH của nước

Tại sao nước uống cần nằm trong khoảng từ 6.5 đến 8.5?
Tại sao nước uống cần phải nằm trong khoảng pH từ 6.5 đến 8.5? Nếu pH của nước dưới 6.5, nó có thể ăn mòn ống dẫn, giải phóng kim loại nặng và độc hại vào nước, gây hại cho sức khỏe. Ngược lại, nước có pH trên 8.5 cũng có tác động tiêu cực đến con người. Cụ thể, nước pH cao sẽ có vị đắng và khó uống, khiến người tiêu dùng không muốn uống. Hơn nữa, tiếp xúc với nước pH cao có thể kích ứng da, đặc biệt với người có làn da nhạy cảm. Tuy nhiên, nước có pH từ 8 đến 8.5 có thể dùng để rửa rau quả do tính kiềm có lợi trong việc loại bỏ các chất độc hại. Ngược lại, nước có pH dưới 6.5 gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như rối loạn tiêu hóa, hỏng men răng, và ảnh hưởng đến chức năng thận. Theo Phó Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Thị Lâm, tiêu thụ nhiều thực phẩm axit có thể dẫn đến dư thừa axit trong cơ thể, làm mất cân bằng kiềm. Vì vậy, bổ sung thực phẩm giàu kiềm và nước ion kiềm là cần thiết để duy trì sức khỏe. Chỉ số pH kiềm từ 8.5 đến 9.5 rất tốt cho việc trung hòa axit trong cơ thể.
Cách kiểm tra độ pH của nước tại nhà

Kiểm tra pH của nước uống tại nhà không quá phức tạp. Phương pháp đơn giản nhất là sử dụng giấy quỳ để nhanh chóng xác định nước có tính axit hay kiềm. Để có kết quả chính xác hơn, có thể dùng quỳ ở dạng dung dịch đi kèm thang màu để xác định độ pH. Cuối cùng, bút thử pH cũng là một lựa chọn hữu ích. Tôi đã mua một cây bút với giá khoảng 300 ngàn, có khả năng đo pH, TDS, ORP và Hydrogen.
Cách kiểm soát độ pH của nước
Để kiểm soát độ pH của nước uống, có nhiều phương pháp khác nhau tùy thuộc vào quy mô, từ công nghiệp đến dân dụng. Trong môi trường công nghiệp, người ta thường sử dụng hóa chất và các hệ thống xử lý nước chuyên nghiệp để liên tục theo dõi và điều chỉnh pH bằng hóa chất cùng với các thiết bị hỗ trợ.
Tại nhà, có thể giảm pH bằng các nguyên liệu tự nhiên như chanh hoặc giấm, giúp trung hòa tính kiềm của nước. Ngược lại, để tăng pH, bạn có thể sử dụng baking soda (natri bicarbonate) hoặc bột nở, giúp tăng độ kiềm. Tuy nhiên, những phương pháp này cần phải được áp dụng chính xác để đạt được pH mong muốn.
Một phương pháp khác là sử dụng bộ lọc nước. Có hai loại bộ lọc: loại thứ nhất là bộ lọc trung hòa, sử dụng vật liệu như calcite (canxi cacbonat) hoặc magie oxit để tự nhiên điều chỉnh pH của nước. Các vật liệu này sẽ từ từ tan ra, giúp nâng cao pH. Loại thứ hai là máy lọc nước ion kiềm, có khả năng điều chỉnh pH thông qua công nghệ điện phân, cho nước với pH từ 7 đến 9.5, tùy theo loại máy.
Chỉ số ORP
Mình thấy cây bút thử nước có khả năng đo chỉ số này nên đã tìm hiểu thêm. Chỉ số ORP (Oxidation Reduction Potential) là một thước đo cho khả năng oxy hóa - khử của một chất. Nó cho biết mức độ mà một chất có thể nhường hoặc tiếp nhận electron trong các phản ứng hóa học. ORP được đo bằng millivolts (mV). Một chỉ số ORP dương cho thấy chất đó có khả năng oxy hóa, trong khi chỉ số ORP âm biểu thị tính khử (chống oxy hóa) của chất đó.
Cách đo chỉ số ORP

Việc đo chỉ số ORP khá đơn giản, chỉ cần đưa bút thử vào và chờ đợi kết quả. Tuy nhiên, các bạn nhớ lau sạch đầu bút sau mỗi lần đo để đảm bảo độ bền và độ chính xác của bút nhé.
Ý kiến về chỉ số ORP
Nhiều người cho rằng nước có chỉ số ORP dương cho thấy nó chứa nhiều chất oxy hóa, và những chất này có thể làm tăng số lượng gốc tự do trong cơ thể. Gốc tự do có thể gây tổn hại cho tế bào, dẫn đến lão hóa sớm và các bệnh mãn tính như bệnh tim mạch, ung thư, cũng như các vấn đề về da như khô da và nếp nhăn. Hơn nữa, chất oxy hóa còn gây mất cân bằng miễn dịch và gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lý nghiêm trọng hơn.
Tuy nhiên, mình vẫn chưa tìm được nguồn thông tin hay nghiên cứu đủ uy tín để xác nhận các ý kiến này. Thông tin mình nêu ra chủ yếu được thu thập từ các đơn vị liên quan đến máy lọc nước kiềm, và mình muốn lưu ý điều này để chúng ta có cái nhìn đa chiều hơn.
Theo hướng dẫn của WHO về chất lượng nước uống, họ không đề cập đến giá trị cụ thể của chỉ số ORP mà chỉ ra rằng ORP có thể được sử dụng như một thước đo hiệu quả trong việc xác định độ sạch của nước. Tuy nhiên, chỉ số ORP thích hợp cần được xác định dựa trên từng trường hợp cụ thể, không có một con số chung cho tất cả.
Luận điểm về chỉ số ORP và lợi ích của nó
Tuy nhiên, có một lập luận như sau. Mỗi loại thực phẩm đều có chỉ số ORP riêng biệt. Điểm chung là những thực phẩm có chỉ số ORP < 0 thường có lợi cho sức khỏe, trong khi các thực phẩm có ORP > 0 thường không có lợi cho sức khỏe.
Ví dụ, nước ngọt có ga và bia rượu là những loại đồ uống luôn được khuyến cáo nên hạn chế do tính oxy hóa cao của chúng. Các thực phẩm này có chỉ số ORP cao, có thể lên đến hơn 400mV. Ngược lại, những thực phẩm giàu vitamin C, trà xanh, hay dầu cá tuyết thường được coi là có nhiều lợi ích cho sức khỏe với chỉ số ORP dao động từ -100mV đến -300mV. Do đó, người ta cho rằng nước điện giải ion kiềm có khả năng chống oxy hóa tốt nhờ mức ORP từ -300mV đến -780mV.
Cá nhân mình đã gặp nhiều người sử dụng nước kiềm lâu dài. Họ cho rằng nước kiềm giúp kiểm soát các vấn đề tiêu hóa, dạ dày, đặc biệt là những người thường xuyên nhậu. Có người còn nói rằng từ khi sử dụng nước kiềm, họ trông trẻ hơn. Tuy nhiên, như đã đề cập, mình vẫn chưa tìm được nghiên cứu hay khảo sát nào từ các tổ chức uy tín để xác nhận điều này, nên mình chỉ cung cấp thông tin mà không đưa ra kết luận.
Chỉ số hydrogen
Đây là một chỉ số thường được nhắc đến khi bàn về nước ion kiềm và các lợi ích của nó. Về mặt khoa học, nước bình thường có công thức H2O. Người ta đã tìm cách làm giàu hydrogen trong nước, tạo ra nước có hàm lượng hydrogen cao. Chỉ số hydrogen được đo bằng đơn vị ppb (part per billion). Trong bút thử của mình cũng có khả năng đo chỉ số này.
Những ý kiến về chỉ số hydrogen

Giống như ORP, chỉ số hydrogen cũng thường được nhắc đến cùng với các lợi ích của nó. Mình đã tìm hiểu trên internet từ tiếng Việt đến tiếng Anh, và hầu hết thông tin đều đến từ các trang ủng hộ nước kiềm. Đáng chú ý, có nhiều nghiên cứu và thảo luận sôi nổi xung quanh lợi ích của nước giàu hydrogen.
Người ta cho rằng nước giàu hydrogen có khả năng chống oxy hóa, loại bỏ các gốc tự do có hại, kháng viêm, và thậm chí làm chậm quá trình lão hóa. Có thông tin cho rằng nó còn hỗ trợ các vấn đề liên quan đến chuyển hóa và cải thiện chức năng gan. Ngoài ra, nước giàu hydrogen cũng được cho là giúp cải thiện tâm trạng, giảm stress, đặc biệt cho những người đang điều trị trầm cảm, và hỗ trợ phục hồi sau tập luyện thể thao, giảm mỏi cơ bắp.
Mặc dù nhiều ý kiến đều cho rằng nước giàu hydrogen an toàn cho hầu hết mọi người, nhưng cũng cần lưu ý về cách sử dụng và các vấn đề sức khỏe liên quan.

Nghiên cứu về nước ion kiềm của giáo sư Hatana Gya Suki từ Nhật Bản.
Thời gian sử dụng nước hydrogen nên là ngay lập tức, tức là dùng ngay sau khi nước được làm giàu hydrogen, vì hàm lượng H2 sẽ giảm dần khi tiếp xúc với không khí. Đặc biệt, những bệnh nhân có vấn đề về thận cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng nước này. Cuối cùng, nước hydrogen vẫn là nước và cần được tiêu thụ với liều lượng phù hợp với tình trạng sức khỏe, cân nặng, và mức độ hoạt động hàng ngày của mỗi người.
Mình đã tìm được một nghiên cứu công bố hồi đầu năm trên trang của Viện Nghiên cứu Sức khỏe Mỹ, trong đó các nhà nghiên cứu đã tổng hợp 25 nghiên cứu trước đó về lợi ích của nước giàu hydrogen và đánh giá một cách hệ thống bởi hai nhà đánh giá độc lập. Kết quả cho thấy tiềm năng của hydrogen là rất đáng khích lệ, nhưng cần thêm nghiên cứu để làm rõ cơ chế đằng sau những lợi ích sức khỏe này. Đây có thể coi là nghiên cứu uy tín nhất mà mình tìm được về nước giàu hydrogen.
