
Bộ ba tác phẩm của nhà văn đoạt giải Nobel
Annie Ernaux vinh dự nhận giải Nobel Văn học năm 2022. Tác phẩm của bà xoay quanh những sự kiện trong cuộc đời và xã hội qua góc nhìn chân thành, không che giấu về những trải nghiệm cá nhân như tình yêu, phá thai, bệnh tật và cái chết của người thân.
Lễ ra mắt sách diễn ra vào tối 10/5 tại Viện Pháp với sự tham dự của nhà văn Hiền Trang, ông Hervé Malagola - giáo sư văn học Pháp và La tinh, Trường Pháp Quốc tế Alexandre Yersin tại Hà Nội, và tiến sĩ văn học Nguyễn Quyên.
Độc giả ở Việt Nam đã quen thuộc với hai tác phẩm của Annie Ernaux, Hồi ức thiếu nữ và Một chỗ trong đời. Lần này, họ sẽ được khám phá ba tác phẩm mới được dịch sang tiếng Việt.

Một người phụ nữ kể lại hành trình của Annie Ernaux trong việc tìm lại những khía cạnh khác nhau của người mẹ, một phụ nữ trước đây mạnh mẽ, sôi nổi, và mở lòng, trước khi mắc phải căn bệnh Alzheimer.
Trong cuốn sách Cơn cuồng si, câu chuyện về mối tình đầy gợi cảm và ám ảnh của bà với một nhà ngoại giao nước ngoài đã có gia đình được kể lại, cùng với nỗi đau và nỗi nhớ không dứt của bà. Nữ văn sĩ thể hiện lòng trung thực và thẳng thắn, không tránh né sự thật.
Trong cuốn Nỗi nhục, câu mở đầu đầy bất ngờ khiến mọi độc giả phải sửng sốt: 'Bố tôi đã lên kế hoạch giết mẹ vào một chiều Chủ nhật tháng Sáu'.
Câu văn không giấu diếm, như một bức tranh rõ ràng về cuộc sống của Annie Ernaux và những xúc cảm của cô đối với cha mẹ, công việc và môi trường sống.
Theo nhà văn Hiền Trang, Annie không chỉ viết về bản thân mình mà còn khám phá sâu hơn về xã hội, giai cấp, với một góc nhìn chân thực và sâu sắc.
Cuộc đấu tranh cho quyền lợi và vai trò của phụ nữ.

Sự tự ti và bất an về bản gốc là chủ đề chính trong văn phong của Annie, người luôn chịu áp lực từ việc sinh ra trong một gia đình lao động và tầng lớp công nhân.
Trong bài phát biểu nhận giải, Annie Ernaux thừa nhận rằng cô viết để 'trả thù' cho cộng đồng của mình, tạo ra văn chương dành cho những người trong gia đình, bảo vệ những cá nhân thuộc tầng lớp của mình.
Người tiểu tư sản phải chiến đấu để sống qua từng ngày. “Cha cậu làm nghề gì? Bán hàng tạp hóa à? Vậy thì cậu có ăn kẹo miễn phí không? Thật là tuyệt vời!”, nhà văn bị bạn bè trêu chọc.
Ngôn từ như một cái xoáy đâm sâu vào tâm hồn cô bé, khiến cô cảm thấy vô cùng xấu hổ và tổn thương. Annie dần nhận ra rằng để thoát khỏi tình trạng như vậy, cô phải 'trả thù' trường học, chứng minh khả năng của mình và tự giải phóng bản thân. Điều duy nhất cô có thể làm là học hành, nỗ lực không ngừng.
Ba cuốn sách đầu tiên của Annie được coi là tiểu thuyết, nhưng từ cuốn thứ tư trở đi, cô chuyển sang viết thể loại tự truyện xã hội, tái hiện đời sống của mình một cách chính xác, đưa ra những cảnh vật của cuộc đời. “Annie viết theo thể loại tự truyện xã hội, xem tác phẩm là biểu tượng của tầng lớp, viết cho tầng lớp của mình”, TS. Nguyễn Quyên nhận xét.
Ngòi bút dũng cảm và sắc lạnh.

Khi viết về nữ quyền, phong cách của Annie sáng tạo và phản ánh chân thực về văn học hiện thực. Tác phẩm của bà đã giúp bình thường hóa những trải nghiệm khó nói của những người phụ nữ.
Dù mang thai ngoài ý muốn, Annie vẫn tin tưởng vào tính tốt của đàn ông. Trước năm 1975, ở Pháp, bản chất phụ nữ vẫn bị ảnh hưởng bởi chủ nghĩa phụ quyền. Quyền lực của nam giới đã chiếm lĩnh cơ thể phụ nữ, trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của họ. Annie muốn sử dụng ngòi bút để giúp phụ nữ tự giải phóng khỏi những ràng buộc xã hội.
Ông Hervé Malagola, giáo sư văn học Pháp và La tinh tại Trường Pháp Quốc tế Alexandre Yersin, Hà Nội, xác nhận rằng nữ nhà văn đoạt giải Nobel Văn học 2022 luôn mong muốn tiến lên trong xã hội. Hơn 20 năm trước khi đọc tác phẩm của Annie Ernaux, ông vẫn chưa hiểu sâu về chủ đề đấu tranh cho nữ quyền trong các tác phẩm của bà.
Annie Ernaux dẫn dắt độc giả vào cuộc sống hàng ngày với những thăng trầm thực tế. Văn phong của bà đơn giản, câu văn ngắn gọn, từng trang sách của bà vừa là liều thuốc chữa lành, vừa là vũ khí đấu tranh cho cuộc sống của mình.
