Bác sĩ chỉ dẫn cách xử lý nhanh chóng tình trạng tăng huyết áp cấp cứu

1. Định nghĩa về tăng huyết áp cấp cứu

Tăng huyết áp cấp cứu là các trường hợp tăng huyết áp nghiêm trọng, có biểu hiện lâm sàng như tổn thương các cơ quan mục tiêu như: bệnh não do tăng huyết áp, đột quỵ, thiếu máu não, suy thận, sản giật,… Bệnh này thường đe dọa tính mạng con người, đòi hỏi can thiệp ngay lập tức.

Chỉ số huyết áp  ≥ 180/120 mm Hg là mức chỉ số tăng huyết áp cấp cứu

2. Một số loại tăng huyết áp cấp cứu phổ biến

Nhận biết các loại tăng huyết áp cấp cứu sẽ giúp trong việc chẩn đoán bệnh một cách hiệu quả. Dưới đây là một số loại bạn không nên bỏ qua:

• Tăng huyết áp ác tính: Là loại tăng huyết áp nặng có biểu hiện như thay đổi nền mắt, xuất huyết, phù gai, phù mạch, DIC và có thể kèm theo bệnh não.

• Tăng huyết áp nặng kèm theo một số bệnh lý nặng như: tăng huyết áp kèm theo tác động mạch chủ, thiếu máu cơ tim cấp tính, suy tim cấp.

• Tăng huyết áp đột ngột: tăng huyết áp đột ngột đã gây tổn thương cho cơ quan mục tiêu do ác u tủy thượng thận gây ra.

• Một loại tăng huyết áp cấp cứu phổ biến là tăng huyết áp trên phụ nữ mang thai, tiền sản giật hoặc tăng huyết áp nặng.

Không xử trị quyết liệt tăng huyết áp cấp cứu có thể gây tình trạng liệt hai chân

3. Một số trường hợp đặc biệt của tăng huyết áp cấp cứu

Ngoài các dạng tăng huyết áp đã đề cập, người bệnh có thể phải đối mặt với một số tình huống sau:

• Tăng huyết áp ác tính thường là các trường hợp tăng huyết áp nặng              (> 200/120 mm Hg) kèm theo tổn thương võng mạc tiến triển hai bên ở dạng xuất huyết hoặc phù mạch máu.

• Tai biến não do tăng huyết áp là tình trạng tăng huyết áp đi kèm với các triệu chứng mất ý thức hoặc co giật.

• Tình trạng tăng huyết áp nặng đi kèm với việc hủy hoại hồng cầu nhanh hơn quá trình sản xuất hoặc giảm tiểu cầu là dấu hiệu của bệnh viện  mạch máu tăng huyết áp.

• Ngoài ra, còn các dạng tăng huyết áp đi kèm với một số dấu hiệu khác như: đột quỵ cấp, phù phổi do tim, tiền sản giật, sản giật,…

4. Cách xử lý tăng huyết áp cấp cứu như thế nào?

Theo các bác sĩ chuyên môn, tăng huyết áp cấp cứu là một vấn đề đáng chú ý. Để giải quyết tình hình này, bạn có thể áp dụng một số biện pháp sau đây:

Nếu có bất kỳ triệu chứng nào không bình thường như: đau ngực, khó thở, đau lưng, tê bì, mất ý thức, nói khó hiểu, tầm nhìn mờ, có thể cảm thấy buồn nôn hoặc nôn mửa, đo huyết áp  ≥ 180/120 mm Hg,... bạn cần gọi cấp cứu hoặc liên hệ với cơ sở y tế gần nhất để được điều trị kịp thời.

Điều trị bằng thuốc là phương pháp tốt nhất để kiểm soát cơn tăng huyết áp. Một số loại thuốc được sử dụng để truyền tĩnh mạch như: nicardipine, nitroglycerine, Sodium nitroprusside, labetalol, hydralazine,... Tuy nhiên, không nên tự ý mua thuốc về nhà để tự điều trị mà cần tuân thủ theo chỉ định của các bác sĩ y khoa. 

Trong trường hợp huyết áp tăng cao, không nên áp dụng các biện pháp hạ huyết áp quá nhanh, quá thấp, vì có thể gây nguy hiểm hơn. Kết hợp việc theo dõi tĩnh mạch liên tục và truyền thuốc tĩnh mạch để giảm huyết áp. Việc giảm huyết áp không nên quá nhanh, chỉ nên giảm từ 10 -15 % và không giảm quá 25% trong thời gian 1 giờ đầu tiên.

Trong quá trình điều trị, giảm huyết áp trong khoảng thời gian từ 2 - 6 giờ tiếp theo xuống mức 160/100 mm Hg. Nếu mức giảm huyết áp ban đầu diễn ra tốt, tiếp tục giảm huyết áp xuống mức bình thường trong vòng  24 - 48 giờ. Tuy nhiên, vẫn có một số trường hợp cần chỉ định giảm huyết áp ngay như: những bệnh nhân đã từng mắc tiền sử tiền sản giật, sản giật,… cần giảm xuống < 140 mm Hg trong vòng 1 giờ đầu. 

Trong thời gian nằm viện, việc tầm soát các nguyên nhân gây tăng huyết áp thứ phát là rất quan trọng

Ngoài ra, người bệnh cần loại bỏ những yếu tố làm tăng thêm nguy cơ tăng huyết áp như lo lắng, căng thẳng, hoặc sử dụng các chất kích thích,... Sau khi đã được điều trị để huyết áp ổn định với thuốc uống, cần tái khám một hoặc hai lần mỗi tháng cho đến khi huyết áp ổn định.

5. Biện pháp phòng ngừa tăng huyết áp cấp cứu

Để ngăn ngừa các cơn tăng huyết áp cấp cứu, những bệnh nhân đã từng mắc tăng huyết áp cần tuân thủ đúng theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa. 

• Không tự ý sử dụng thuốc hoặc ngừng thuốc, mọi quy trình đều phải tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ.

• Những người có nguy cơ mắc tăng huyết áp nên đến các bệnh viện đáng tin cậy để kiểm tra định kỳ, nắm rõ tình hình sức khỏe của mình, từ đó có các biện pháp can thiệp kịp thời.

• Xây dựng chế độ ăn uống khoa học, tránh ăn những thực phẩm chứa nhiều dầu mỡ, nên bổ sung rau xanh, thực phẩm giàu chất dinh dưỡng trong mỗi bữa ăn để tránh tình trạng thừa cân béo phì; 

• Tích cực rèn luyện sức khỏe, tăng cường luyện tập thể dục thể thao hàng ngày; 

• Từ bỏ rượu bia, các chất kích thích gây tổn hại cho sức khỏe;

• Thực hiện lối sống lành mạnh;

• Chú ý sắp xếp cân bằng thời gian giữa công việc và thời gian nghỉ ngơi. Tránh làm việc quá sức gây căng thẳng có thể ảnh hưởng đến huyết áp;

Khói thuốc lá có ảnh hưởng xấu đến huyết áp