Buzz
Sặc sữa, hóc dị vật là những trường hợp thường gặp gây ra nguy cơ tử vong ở trẻ sơ sinh. Nếu biết cách sơ cứu kịp thời, có thể hoàn toàn thay đổi tình hình. Vậy làm thế nào để xử lý tình trạng nghẹt đường thở do dị vật?
Dưới đây, Mytour kết hợp cùng bác sĩ Trần Thị Huyên Thảo sẽ giới thiệu cho các bậc phụ huynh những biện pháp cấp cứu nhanh chóng và hiệu quả khi trẻ bị nghẹt đường thở do dị vật gây ra.
Biết cách cấp cứu khi trẻ bị nghẹt đường thở là điều cực kỳ quan trọng. Nguồn hình: Canva
Dị vật nghẹt đường thở làm sao xuất hiện? Làm thế nào để sơ cứu và phòng tránh chúng? Mời các mẹ theo dõi để hiểu rõ hơn.
Dị vật nghẹt đường thở ở trẻ em có ý nghĩa gì?
Dị vật nghẹt đường thở ở trẻ em là khi một số vật lạ rơi vào đường thở do bé có thói quen ngậm đồ ăn hoặc đồ chơi trong miệng, hoặc không cẩn thận để xương hay vật thể khác mắc vào. Một số tình huống khác như ăn bị sặc, uống thuốc viên không nghiền cẩn thận cũng có thể gây ra dị vật đường thở.
Tình trạng này rất nguy hiểm, nếu không biết cách xử lý có thể gây ra một số biến chứng nguy hiểm như khó thở, thở nông, gây ra nguy cơ ngạt thở. Nếu dị vật bị mắc kẹt trong thời gian dài, nguy cơ viêm phổi tái phát, ho kéo dài,... là rất cao.
Theo thống kê, dị vật nghẹt đường thở là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tử vong ở trẻ sơ sinh. Do đó, sự xử lý chính xác và nhanh chóng là vô cùng quan trọng. Khi gặp tình huống này, cần phải sơ cứu kịp thời và gọi xe cấp cứu.
Biểu hiện trẻ bị dị vật đường thở
Biểu hiện trẻ bị dị vật đường thở thường xảy ra bất ngờ, thường có dấu hiệu khó thở, tím tái và hoảng loạn. Cụ thể:
- Khó thở một phần: Trẻ hít thở khó khăn, tạo ra âm thanh lớn, hoặc ho gắng hít khí, có thể nghe thấy tiếng rít qua miệng, có thể có cảm giác đau họng. Vì khó chịu và thiếu oxy, trẻ thể hiện sự hoảng sợ rõ rệt. Môi trở nên nhợt nhạt hoặc chuyển sang màu xanh.
- Khó thở hoàn toàn: Trẻ không thể nói chuyện, thở không được. Vì thiếu oxy, trẻ thể hiện sự cố gắng hít thở thông qua việc co rút lồng ngực, vai và lồng ngực. Khuôn mặt của trẻ chuyển sang màu xám, môi xanh tái. Thông thường, khi bị nghẹt dị vật, trẻ sẽ dùng hai tay nắm chặt vào cổ họng, rất hoảng sợ.
Cách sơ cứu khi trẻ bị nghẹt dị vật đường thở
Nguyên tắc cơ bản cần nhớ: Xen kẽ đặt tay giữa hai xương bả vai và nhấn vào giữa ngực.
Cho trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi:
- Đặt trẻ nằm sấp dốc theo cánh tay. Đập gót bàn tay vào phần lưng giữa hai xương vai 5 lần liên tục, chậm và chắc. Sau đó kiểm tra xem dị vật có rơi ra chưa? Nếu đường thở được thông suốt, da trẻ sẽ hồng hào và trẻ sẽ khóc to.
- Nếu sau 5 lần đập lưng mà trẻ vẫn không thở được, bạn cần đặt trẻ nằm ngửa trên mặt phẳng an toàn, sử dụng hai ngón tay giữa ấn thẳng góc 90 độ vào giữa xương ức (xương lớn ở giữa ngực), vị trí ngang với đường nối hai núm vú của trẻ. Ấn 5 lần chậm và chắc. Sau đó kiểm tra xem trẻ còn bị nghẹt hay dị vật đã được tổng ra miệng chưa. Nếu thấy có dị vật tổng ra ở trong miệng, bạn nhẹ nhàng lấy ngón tay út kéo dị vật ra ngoài.
- Nếu trẻ vẫn còn bị hóc thì hãy gọi cấp cứu ngay. Trong thời gian chờ cấp cứu, bạn vẫn tiếp tục 5 lần đập lên lưng xen kẽ với 5 lần ấn ngực cho đến khi thông được đường thở, hoặc khi xe cấp cứu đến.
- Nếu thấy trẻ bất tỉnh bạn hãy thực hiện hô hấp tim phổi nhân tạo (PCR).
Phương pháp sơ cứu dị vật đường thở ở trẻ dưới 1 tuổi. Ảnh: Facebook bác sĩ Huyên Thảo
Cho trẻ lớn hơn và trẻ vị thành niên:
- Tiếp cận người trẻ từ phía trước. Đập mạnh 5 lần ở vùng lưng phía sau, giữa hai xương vai bằng gót bàn tay.
- Nếu vẫn chưa hết hóc bạn hãy chuyển sang thực hiện 5 lần nhấn ngực. Một tay đặt ngay giữa hai xương vai phía sau lưng, một tay đặt ngay giữa ngực, vị trí xương ức. Nhấn gót tay đặt giữa ngực thẳng từ trước ra sau.
- Nếu vẫn chưa được, bạn cần gọi ngay cấp cứu và tiếp tục xen kẽ, 5 lần đập lưng, 5 lần nhấn ngực cho đến khi xe cấp cứu đến.
- Nếu trẻ bất tỉnh bạn hãy đặt trẻ nằm xuống và bắt đầu PCR.
Phương pháp sơ cứu cho trẻ lớn hơn và trẻ vị thành niên. Ảnh: Facebook bác sĩ Huyên Thảo
Kỹ thuật Heimlich
Với người lớn, cách sơ cứu cũng bắt đầu bằng việc đập lưng chậm và chắc 5 lần liên tục. Nếu không được thì chuyển sang kỹ thuật Heimlich vì người lớn rất khó làm nhấn ngực hiệu quả nếu không nằm thẳng. Ở trẻ em, nếu bạn cảm thấy không thoải mái khi nhấn ngực trẻ thì bạn vẫn có thể sử dụng kỹ thuật này cho trẻ.
Quy trình sơ cứu dị vật đường thở bằng phương pháp Heimlich:
- Đứng hoặc ngồi phía sau nạn nhân, ôm hai tay ra phía trước ngực của nạn nhân, một bàn tay nắm lại thành nắm đấm, bàn tay còn lại bao quanh tay này, đặt ở vị trí ngay trên dạ dày, dưới xương ức khu vực giữa ngực.
- Xoắn nắm tay vào người nạn nhân tại vị trí này, theo hướng từ trước ra sau, từ dưới lên trên. Lặp lại 5 lần, chậm và chắc.
Nếu vẫn chưa thông được đường thở, bạn hãy la lên kêu cứu, nhờ gọi cấp cứu và tiếp tục xen kẽ 5 lần đập lưng, 5 lần Heimlich cho đến khi thông đường thở hoặc khi xe cấp cứu đến. Nếu nạn nhân bất tỉnh, bạn hãy đặt nạn nhân nằm xuống mặt phẳng an toàn và bắt đầu PCR.
Áp dụng phương pháp Heimlich để sơ cứu người bị dị vật đường thở
Trong quá trình đập lưng và ấn ngực, nếu thấy nạn nhân khóc lớn trở lại, hồng hào trở lại, hãy ngưng lại và kiểm tra xem dị vật đã ra chưa. Trong hầu hết các trường hợp nạn nhân bị hóc, nếu sơ cứu kịp thời, đúng cách, sẽ nhanh chóng hồi phục.
Để tránh sự cố dị vật đường thở, cha mẹ cần giữ sát bé, tránh cho bé những vật nhỏ, hạt nhỏ hay đồ chơi có kích thước nhỏ. Khi cho bé ăn, cần quan sát phản ứng của bé, tránh cho bé ăn khi bé đang khóc để tránh sự cố sặc. Hãy nghiền nhỏ thức ăn để bé không bị nghẹn.
Để cấp cứu dị vật đường thở cho trẻ em, cha mẹ cần giữ bình tĩnh khi sơ cứu cho bé, xen kẽ đập và nhấn chậm và chắc. Nếu quá hoảng loạn, hãy gọi ngay cấp cứu và hãy nhớ vỗ nhẹ phần lưng trên của bé. Hy vọng với hướng dẫn trên, cha mẹ sẽ biết cách xử lý khi bé bị hóc xương hay dị vật kịp thời.
Quỳnh tóm tắt từ trang Facebook của bác sĩ Trần Thị Huyên Thảo
