1. Các loại viêm phổi thường gặp ở trẻ
Tác nhân gây viêm phổi ở trẻ khá đa dạng, có thể do vi khuẩn, virus, nấm hoặc ký sinh trùng gây ra. Phổ biến nhất vẫn là viêm phổi do virus như: virus cúm, virus rhino, virus adeno, virus hợp bào hô hấp,… Virus xâm nhập nhanh từ đường hô hấp vào phổi, làm cho các phế nang bị lấp đầy bởi chất nhầy và mủ, gây ra khó khăn trong quá trình hô hấp và trao đổi oxy.

Bệnh viêm phổi có thể đe dọa tính mạng của trẻ em
Đối với trẻ dưới 5 tuổi, viêm phổi được phân loại thành các loại: viêm phổi , viêm phổi nặng và viêm phổi rất nặng. Cụ thể:
1.1. Căng thẳng về Viêm phổi
Với tình trạng bệnh nhẹ này, chức năng hô hấp không bị ảnh hưởng quá nặng nề, vì vậy nhìn chung trẻ không cảm thấy quá mệt mỏi.
Một số biểu hiện của viêm phổi bao gồm: ho khan, đau đầu, sốt nhẹ, khó thở kèm theo hơi thở nhanh, không có dấu hiệu của viêm phổi nặng hoặc rất nặng,…
1.2. Trọng Tình trạng viêm phổi
Triệu chứng bệnh bao gồm: Sự xuất hiện của hoặc khó thở cùng với ít nhất một trong các biểu hiện sau:
-
Hít thở nhanh hơn bình thường.
-
Đuôi mắt xanh da trời.
-
Âm thanh rít (ở trẻ nhỏ hơn 2 tháng).
Tất cả các trường hợp viêm phổi ở trẻ em dưới 3 tháng tuổi được coi là viêm phổi nặng.

Viêm phổi do virus ở trẻ thường không gây ra tình trạng nặng như khi do vi khuẩn gây ra
Đối với các bệnh lý do virus nói chung và đặc biệt là viêm phổi do virus gây ra, hệ miễn dịch đóng vai trò quan trọng trong việc chống lại bệnh. Tuy nhiên, nếu không có điều trị hỗ trợ, các triệu chứng có thể trở nên nặng nguy hiểm đến tính mạng và sức khỏe của trẻ. Do đó, không nên xem nhẹ trường hợp viêm phổi này, trẻ cần được chăm sóc và theo dõi triệu chứng thường xuyên.
1.3. Trọng tình trạng viêm phổi
Dấu hiệu nhận biết bệnh: hoặc khó thở kèm theo ít nhất 1 trong các triệu chứng sau:
-
Da tái mét.
-
Trẻ không chịu bú hoặc bú kém (dưới 2 tháng tuổi) không thể tiếp nhận đủ lượng chất dinh dưỡng.
-
Co giật, mất ý thức, khó đánh thức.
-
Thở gấp, suy hô hấp nghiêm trọng.
Triệu chứng suy giảm chức năng hô hấp là vấn đề nghiêm trọng nhất trong bệnh viêm phổi nặng này, do đó cần chú ý để nhận biết triệu chứng và đưa trẻ đi cấp cứu, cung cấp oxy khi cần thiết.
1.4. Viêm phổi do vi khuẩn có nguyên nhân không điển hình
Một số trẻ sơ sinh, đặc biệt là trẻ nhỏ, có thể không thể hiện các triệu chứng điển hình của viêm phổi nhiễm trùng, có thể do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện hoặc trẻ chưa thể diễn đạt được cảm giác của mình một cách chính xác.
Cha mẹ cần lưu ý cả những dấu hiệu sau vì chúng cũng có thể xuất hiện trong bệnh viêm phổi ở trẻ: mất ý thức, nôn mửa, trớ, khóc nhiều bất thường, da mặt trắng bệch,...

Viêm phổi thường khiến trẻ sơ sinh khó diễn đạt chính xác cảm giác của mình
2. Dấu hiệu của viêm phổi ở trẻ nhỏ mà tất cả cha mẹ cần chú ý
Viêm phổi ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ nói chung là một bệnh lý phức tạp, triệu chứng của bệnh có thể khác nhau ở mỗi trẻ. Do đó, việc nhận biết sớm viêm phổi ở trẻ đòi hỏi kiến thức đầy đủ và sự chăm sóc, quan sát tình trạng sức khỏe của trẻ thường xuyên từ phía cha mẹ hoặc người chăm sóc.
2.1. Triệu chứng chung của bệnh viêm phổi ở trẻ nhỏ
Trẻ có thể biểu hiện một số triệu chứng của viêm phổi dưới đây, tùy thuộc vào nguyên nhân, độ tuổi và tình trạng sức khỏe của trẻ mà triệu chứng có thể khác nhau.
Trong đó, nhận biết các dấu hiệu nặng như: da tái, mất ý thức, từ chối bú, co giật. Thở nhanh thường xuất hiện ở mọi mức độ của bệnh viêm phổi.
Cách xác định trẻ có thở nhanh hay không sẽ khác nhau tùy theo độ tuổi:
-
Trẻ dưới 2 tháng: nhịp thở >= 60l/phút.
-
Trẻ từ 2 tháng đến dưới 12 tháng: >= 50l/phút.
-
Trẻ từ 12 tháng đến dưới 5 tuổi: >= 40l/phút.
-
Trẻ từ 5 tuổi trở lên: >=30l/phút.
Cần chú ý đến các trường hợp viêm phổi có thể xuất hiện, trẻ có thể có triệu chứng ngoài hệ thống hô hấp, như đau bụng hoặc nôn mửa, điều này có thể làm nhiều bậc phụ huynh nhầm lẫn với bệnh lý dạ dày khác.
2.2. Nhận biết viêm phổi ở trẻ qua sự tiến triển của bệnh
Triệu chứng của viêm phổi ở trẻ thường rất đặc trưng, giúp cha mẹ nhận biết bệnh sớm như sau:
Viêm phổi thường bắt đầu xuất hiện triệu chứng sau khi nhiễm trùng đường hô hấp trên, khiến trẻ có cảm giác đau họng và cảm lạnh trong khoảng 2 - 3 ngày. Thông thường, sau 2 - 3 ngày này, triệu chứng sẽ giảm khi điều trị, nhưng nếu trở nên nặng hơn, vi sinh vật có thể đã tấn công đến phổi.

Viêm phổi có thể xuất hiện sau khi nhiễm trùng đường hô hấp trong 2 - 3 ngày
Sự tổn thương của phổi khiến cho dịch nhầy, bạch cầu,… tập trung nhiều hơn trong các phế nang phổi, gây ra trở ngại cho hoạt động hô hấp và làm giảm khả năng hấp thụ oxy của phổi. Vì thế, trẻ cần thở nhanh hơn để đảm bảo cung cấp đủ lượng oxy cần thiết.
Sau khi mắc viêm phổi, các triệu chứng thường xuất hiện nhanh chóng và nghiêm trọng bao gồm: thở nhanh không đều, sốt cao đột ngột, thở khò khè,… Nếu do vi khuẩn gây ra, triệu chứng thường phát triển nhanh và nghiêm trọng hơn so với virus.
Tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh mà triệu chứng của viêm phổi nhiễm trùng có thể khác nhau. Thông qua quá trình khám bệnh cụ thể, các bác sĩ sẽ xác định chính xác tình trạng bệnh.

Viêm phổi ở trẻ có thể trở nặng nếu không được điều trị kịp thời
Do đó, dấu hiệu của viêm phổi ở trẻ nhỏ có thể rất đặc trưng, bao gồm các vấn đề về hô hấp do tổn thương phổi hoặc không phải là biểu hiện điển hình. Việc phát hiện sớm thông qua các dấu hiệu về hô hấp nặng, không phản ứng với điều trị là vô cùng quan trọng để ngăn ngừa biến chứng và tử vong do bệnh.
