Bác sĩ chuyên khoa Nhi hướng dẫn phụ huynh biện pháp giảm sốt an toàn cho bé

1. Khi nào cần giảm sốt cho bé?

Trẻ sơ sinh và nhỏ thường có nhiệt độ cơ thể cao hơn so với người lớn hoặc người già. Họ cũng dễ bị sốt hơn do các bệnh thông thường.

Sốt là tình trạng phổ biến ở trẻ nhỏ

Trẻ bị sốt khi nhiệt độ cơ thể vượt quá 37,5 độ C, cần hạ sốt trong trường hợp sốt cao (trên 38,5 độ C) kéo dài và có các triệu chứng sức khỏe bất thường như:

• Mệt mỏi.

• Đổ mồ hôi.

• Quấy khóc, hay tức giận.

• Thở gấp, mơ màng không tỉnh táo.

• Trẻ ngủ lì, từ chối bú, chán ăn.

Các triệu chứng trên cho thấy sốt cao đã ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ, gây mệt mỏi và không thoải mái, thậm chí có thể gây ra những phản ứng cơ thể nguy hiểm như co giật, hôn mê,... Cần hạ sốt cho trẻ càng nhanh càng tốt, nếu không hiệu quả cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ để can thiệp y tế.

Trẻ dễ bị sốt do nhiều nguyên nhân, cần chú ý theo dõi nhiệt độ và các dấu hiệu không bình thường ở trẻ trong các tình huống sau:

Nhiễm trùng: Nhiễm trùng là nguyên nhân phổ biến gây sốt ở trẻ do vi khuẩn hoặc vi rút làm kích thích cơ chế tự vệ của cơ thể.

Tiêm vắc-xin: Sau khi tiêm vắc-xin, trẻ thường bị sốt nhẹ đến vừa, đây là dấu hiệu hệ miễn dịch đang phản ứng với kháng nguyên được tiêm vào cơ thể. Tuy nhiên, cần theo dõi và đưa trẻ đến bác sĩ ngay nếu trẻ có sốt cao kèm theo co giật, da tái nhợt, hoặc phản ứng dị ứng,...

Trẻ mọc răng thường gặp sốt nhẹ đến vừa, cách giảm sốt an toàn cho trẻ là lau người bằng nước ấm

Trẻ mọc răng: Giai đoạn trẻ mọc răng thường làm tăng thân nhiệt nhưng thường không gây sốt cao. Nếu trẻ có sốt cao, có thể do nhiễm trùng hoặc các vấn đề sức khỏe khác.

Dấu hiệu của các bệnh như viêm phổi, sốt xuất huyết, sốt rét, viêm màng não, nhiễm trùng huyết,... cần đặc biệt chú ý vì chúng có thể gây sốt cao kèm theo nhiều triệu chứng nguy hiểm như: nôn, tái nhợt, khó thở, rét run, xuất huyết, mệt mỏi, ngủ li bì, hôn mê,...

2. Bác sĩ chuyên khoa Nhi hướng dẫn cách giảm sốt an toàn cho trẻ

Khi trẻ bị sốt, cha mẹ có thể thực hiện những biện pháp giảm sốt một cách nhanh chóng, an toàn tại nhà và theo dõi tình trạng của trẻ trong thời gian này. Nếu trẻ vẫn tiếp tục sốt cao và có các dấu hiệu bệnh nặng hơn, hãy đưa trẻ đến bệnh viện vì không phải mọi trường hợp sốt đều có thể giảm mà không cần dùng thuốc.

2.1. Làm mát cơ thể trẻ để giảm sốt

Làm mát là biện pháp giảm sốt an toàn cho trẻ, đặc biệt là trong trường hợp sốt do mọc răng, tiêm vắc-xin hoặc bị viêm nhiễm đơn giản bằng cách dùng nước ấm để lau sạch cơ thể cho bé. Đầu tiên, cần tháo quần áo cho bé và dùng khăn nhỏ thấm nước ấm, sau đó vắt khô. Đặt khăn ướt ở hai bên nách, hai bên hông và một khăn khác để lau sạch cơ thể trẻ.

Nước ấm có thể mở rộng các mạch máu, giúp cơ thể tiết mồ hôi hiệu quả hơn, từ đó giảm sốt cho trẻ một cách an toàn và nhanh chóng. Áp dụng phương pháp này cho đến khi nhiệt độ cơ thể trẻ trở lại bình thường là 37 độ C.

Việc lau sạch cơ thể trẻ bằng nước ấm là biện pháp giảm sốt hiệu quả

Nhớ không dùng nước lạnh để tắm hoặc lau cơ thể cho trẻ, và nên đóng cửa kín để tránh gió lùa vào khi trẻ đang không mặc quần áo để tránh bị cảm lạnh.

2.2. Khuyến khích trẻ uống nhiều nước để giảm sốt

Sốt có thể làm cơ thể trẻ mất nước, nhưng thiếu nước cũng có thể làm tăng nhiệt độ cơ thể. Vì vậy, sau khi trẻ đã bắt đầu ăn dặm, nên cho trẻ uống nhiều nước lọc hoặc nước trái cây, cháo, súp, trà thảo dược, sữa,... Nếu trẻ bị sốt cao và thiếu nước, có thể bổ sung nhanh chóng bằng các loại nước điện giải như oresol hay hydrite.

Khi cung cấp đủ nước cho trẻ, nhiệt độ cơ thể cũng sẽ giảm xuống. Đối với trẻ nhỏ hơn, nên cho trẻ bú nhiều hơn và thường xuyên hơn. Đồng thời, cũng cần chế biến các món ăn bổ dưỡng để trẻ mau lành bệnh và hạ sốt.

2.3. Sử dụng thuốc giảm sốt cho trẻ

Với trẻ bị sốt cao, có thể sử dụng các loại thuốc giảm sốt không cần kê toa như Paracetamol dạng gói hoặc siro. Thường thì thuốc sẽ có tác dụng giảm sốt sau khoảng 30 phút và kéo dài trong 4 - 6 giờ.

Tuy nhiên, khi sử dụng thuốc giảm sốt cho trẻ nhỏ, phải tuân thủ liều lượng (10 - 15mg/kg cân nặng), và uống lại sau 4 giờ nếu vẫn còn sốt. Không nên dùng quá 3 - 4 lần trong ngày để tránh gây hại cho sức khỏe.

Để sử dụng thuốc hạ sốt cho trẻ một cách hiệu quả và an toàn nhất, nên tham khảo ý kiến bác sĩ.

Có thể sử dụng thuốc hạ sốt không cần kê đơn cho trẻ khi trẻ bị sốt cao.

2.4. Cho trẻ mặc quần áo rộng rãi, thoải mái để giúp cơ thể hạ nhiệt khi trẻ bị sốt.

Nếu trẻ vẫn có thể ăn uống và chơi đùa khi bị sốt không quá cao, không cần sử dụng thuốc hạ sốt. Thay vào đó, hãy đảm bảo trẻ được ăn uống đầy đủ và mặc quần áo thoải mái để cơ thể tự hạ sốt.

3. Điều cần tuyệt đối tránh khi trẻ bị sốt

Bên cạnh việc áp dụng các phương pháp hạ sốt nhanh và an toàn cho trẻ như trên, cha mẹ khi chăm sóc trẻ cần chú ý một số điều sau:

• Không nên giữ trẻ trong môi trường kháng khí, thiếu sự tuần hoàn không khí.

• Tránh bao phủ quá nhiều, quá nhiều quần áo khi trẻ bị sốt hoặc gói chăn quá kín.

• Không sử dụng thuốc hạ sốt ngay lập tức khi trẻ mới bắt đầu sốt và sốt dưới 38 độ, thay vào đó, nên áp dụng các phương pháp hạ sốt khác như lau người bằng nước ấm.

• Không sử dụng nước đá, rượu hoặc khăn lạnh để giảm sốt cho trẻ.

• Không sử dụng các phương pháp dân gian không có căn cứ khoa học để giảm sốt cho trẻ.

Trẻ bị sốt cao kéo dài nên đưa đến cơ sở y tế để được khám và điều trị