Buzz
Bài 4C: Phong cảnh nơi quê nhà
B. Hoạt động thực hiện
(Trang 46 Ngữ Văn 5 VNEN tập 1) 1. Chơi trò chơi: 'Thi tìm nhanh từ ghép có hai từ mang nghĩa đối lập nhau
M. Nhỏ to
Trả lời
Từ ghép có hai từ mang nghĩa đối lập nhau là:
-trầm trọng
-đầu đuôi
-khó khăn dễ dàng
-ngược xuôi
-trắng đen
-giàu nghèo
-lớn nhỏ
-đúng hay sai
-niềm vui nỗi buồn
-hạnh phúc đau khổ
-ngọt ngào đắng cay
-sớm tối
-tuổi già tuổi trẻ
-con gái con trai
(Trang 46 Ngữ Văn 5 VNEN tập 1) 2. Tìm từ đối nghịch trong các thành ngữ, tục ngữ sau và ghi vào bảng nhóm:
a. Ăn nhiều ngon ít
b. Ba nổi bảy chìm
c. Nắng chóng tối, mưa chóng trưa
d. Yêu già, già đến nhà; kính trẻ, trẻ để tuổi già
Trả lời
Tìm từ đối nghịch:
a. Ăn ít ngon nhiều
=> ít và nhiều
b. Ba nổi bảy chìm
=> nổi và chìm
c. Nắng chóng trưa, mưa chóng tối
=> nắng và mưa
d. Yêu già, già đến nhà; kính trẻ, trẻ để tuổi già
=> già và trẻ
(Trang 46 Ngữ Văn 5 VNEN tập 1) 3. Điền vào chỗ trống một từ trái nghĩa với từ in đậm:
a. Trần Quốc Toản tuổi lớn mà chí...
b. Già ... cùng đi đánh giặc.
c. ... trên sự phân biệt một lòng.
d. Xa-xa-cô đã chết nhưng hình ảnh của em còn ... mãi trong kí ức loài người như lời nhắc nhở về thảm hoạ của chiến tranh huỷ diệt.
Trả lời
a. Trần Quốc Toản tuổi bé mà chí trưởng thành.
b. Người già trẻ cùng đi đánh giặc.
c. Trên dưới đoàn kết một lòng.
d. Xa-xa-cô đã chết nhưng hình ảnh của em còn tồn tại mãi trong kí ức loài người như lời nhắc nhở về thảm hoạ của chiến tranh huỷ diệt.
(Trang 46 Ngữ Văn 5 VNEN tập 1)4. Tìm từ đối nghịch thích hợp điền vào mỗi chỗ trống sau:
a. Việc .... nghĩa bé
b. Áo rách khéo vá, hơn lành ..... tinh tế
c. Dậy .... đi vào buổi sáng
Trả lời
a. Việc nhỏ nghĩa lớn
b. Áo rách tinh tế vá, hơn lành vụng may
c. Thức sớm dậy khuya
(Trang 46 Ngữ Văn 5 VNEN tập 1) 5. Tìm và ghi lại các từ trái nghĩa nhau:
• tả hình dáng
• tả hành động
• tả trạng thái
• tả phẩm chất
Trả lời
| Tả hình dáng | Tả hành động | Tả trạng thái | Tả phẩm chất |
|---|---|---|---|
– cao / thấp ; cao / lùn ; cao vống / lùn tịt. – to / bé ; to / nhỏ ; to xù / bé tí ; to kềnh / bé tẹo. – béo / gầy ; mập / ốm ; béo múp / gầy tong. |
– khóc / cười ; đứng / ngồi ; lên / xuống ; vào / ra ; đi lại / đứng im ; ... |
– buồn / vui ; lạc quan / bi quan ; phấn chấn / ỉu xìu ;... – sướng / khổ ; vui sướng / khổ cực ; hạnh phúc / bất hạnh ;... – khoẻ / yếu ; khoẻ mạnh / ốm đau, sung sức / mệt mỏi ; ... |
– tốt / xấu ; hiền / dữ ; lành / ác ; ngoan / hư ; khiêm tốn / kiêu căng ; hèn nhát / dũng cảm ; thật thà / dối trá ; trung thành / phản bội ; cao thượng / hèn hạ ; tế nhị / thô lỗ ;... |
(Trang 47 Ngữ Văn 5 VNEN tập 1) 6. Tạo câu để phân biệt các từ trong một cặp từ đối nghịch em vừa tìm được ở trên
Trả lời
Ví dụ minh họa:
• Miêu tả ngoại hình: Trong gia đình tôi, cha tôi cao lớn nhất, còn tôi lại thấp nhất.
• Miêu tả hành động: Khi đến rạp xem phim, bạn Minh đi ra mua bỏng ngô.
• Miêu tả tình trạng: Trong cuộc thi chạy này, lớp 4A chạy nhanh nhất, trong khi đó lớp 4B lại chạy chậm nhất.
• Miêu tả phẩm chất: Cô giáo của tôi luôn khuyến khích chúng tôi không đánh giá người khác bằng vẻ bề ngoại, bởi có những người có ngoại hình không đẹp nhưng lại có tâm hồn tốt.
(Trang 47 Ngữ Văn 5 VNEN tập 1) 7. Viết văn miêu tả cảnh (kiểm tra).
Hãy chọn một trong ba chủ đề sau để miêu tả:
1. Miêu tả cảnh sáng sớm (hoặc buổi trưa, tối) trong một vườn hoa (hoặc công viên, trên phố, trên cánh đồng, nương rẫy).
2. Viết về một trận mưa.
3. Miêu tả căn nhà của tôi (hoặc chỗ ở, căn hộ của gia đình tôi)
Trả lời
Viết về một trận mưa
a.Mở đầu: Thời điểm, tình hình trời đổ mưa.
b. Nội dung chính: Mô tả cơn mưa theo trình tự
* Cảnh trước khi mưa
-Bầu không khí, phong cảnh, con người… trước khi cơn mưa xuất hiện.
- Dấu hiệu báo trước cơn mưa: những đám mây, bầu trời, tiếng sấm chớp, cơn gió, các loài động vật,…
* Khi cơn mưa đến: miêu tả chi tiết cơn mưa từ nhỏ đến lớn:
- Hạt mưa to và ít
- Mưa như trút nước, tiếng sấm chớp vang vọng trên bầu trời
- Càng mưa to thì gió càng lớn, cây cối xiêu vẹo
- Người dân trú mưa hai bên lề đường
- Các loài động vật tìm nơi ẩn náu tránh mưa…..
* Phong cảnh sau trận mưa
- Mưa dần nhỏ lại, rồi tạnh dần, bầu trời quang đãng trở lại
- Mọi người tiếp tục công việc của mình, cây cối rạo rực…….
c. Kết luận: Cảm nhận của tôi về trận mưa rào.
C. Hoạt động thực hành
(Trang 47 Ngữ Văn 5 VNEN tập 1) Thu thập các thành ngữ, tục ngữ chứa hai từ đối nghịch
Giải đáp
- Gần nơi u ám thì tội lỗi dễ xảy ra, gần nơi sáng sủa thì phẩm chất dễ được làm sáng tỏ.
- Chết vì lý tưởng cao cả vẫn hơn sống trong sự nhục nhã.
- Ai cao quý thì không bao giờ quỳ xuống trước những thứ tỵ nạnh.
- Ban đầu có thể cảm thấy lạ, nhưng sau này sẽ quen với mọi điều.
- Người tốt sẽ giúp đỡ người khác, ngay cả khi họ bị lạc hậu hoặc không may mắn.
- Đồ mới thường làm thay đổi cũng như làm tiến triển những thứ cũ.
- Trên bề mặt kính, phía dưới nhường.
- Nếu chuồn chuồn bay ở độ cao thấp thì mưa sắp tới.
Bay ở độ cao cao thì trời sẽ nắng, bay ở độ cao vừa thì sẽ có bầu trời mây râm.
- Nơi yên bình thì gặp may mắn, nơi xấu xa thì gặp rủi ro.
- Khi én bay ở độ cao thấp, mưa sẽ làm ngập lụt cầu ao, nhưng khi én bay ở độ cao cao, mưa rào sẽ tanh đi.
- Khi ruộng đất cao, cây trồng sẽ có màu sắc tươi tắn, còn khi ruộng đất sâu, cây trồng sẽ sinh trưởng khỏe mạnh.
- Da bụng căng, da mắt chùng.
- Người này nói về con gà, người kia nói về con vịt.
- Khi đi hỏi ý kiến của người già, sau đó trở về nhà hỏi ý kiến của người trẻ.
- Ăn thật và làm giả là hai hành động khác nhau.
Có nhiều chủ đề khác mà nhiều người quan tâm.
