Buzz
Giải Bài 5 trang 29-35 trong sách Kinh tế và Pháp luật 11 giúp học sinh lớp 11 hiểu sâu hơn về mối liên hệ giữa thị trường lao động và thị trường việc làm, cũng như xu hướng tuyển dụng lao động. Cung cấp thêm tài liệu gợi ý, so sánh với kết quả tự làm, củng cố và kiểm tra kiến thức.
Khám phá nội dung Bài 5 trong sách Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 11
1. Lao động và thị trường lao động
a. Định nghĩa về lao động
Câu hỏi: Hãy đọc các trường hợp sau để trả lời câu hỏi:
Đáp án gợi ý
(1) - Bác A thực hiện hoạt động sản xuất tranh thêu để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của khách hàng trong và ngoài nước, cũng như tạo nguồn thu nhập cho cuộc sống của mình.
- Lao động là hoạt động mang tính mục đích và ý thức của con người nhằm tạo ra các sản phẩm phục vụ cho các nhu cầu xã hội.
(2) - Vai trò của lao động trong hoạt động kinh tế:
+ Trong quá trình sản xuất, lao động được coi là một yếu tố đầu vào quan trọng, ảnh hưởng đến chi phí tương tự như việc sử dụng các yếu tố sản xuất khác.
+ Lực lượng lao động là một phần của dân số, là những người hưởng lợi từ quá trình phát triển kinh tế.
(3) - Trong thông báo tuyển dụng, các công ty cung cấp mức lương và chế độ đãi ngộ cho lao động nhằm mục đích: thu hút và tuyển dụng những lao động có kỹ năng cao, phù hợp với yêu cầu công việc.
b) Thị trường lao động
Câu hỏi: Hãy đọc các thông tin sau để trả lời câu hỏi:
Đáp án gợi ý
(1) - Trong năm 2021, trên thị trường lao động Việt Nam đã xảy ra tình trạng chênh lệch giữa cung và cầu lao động, với nguồn cung lao động vượt quá nhu cầu tuyển dụng việc làm.
=> Tình trạng chênh lệch giữa cung và cầu lao động này đã dẫn đến việc: 3,2% số lao động trong độ tuổi lao động bị thất nghiệp và 3,1% số lao động trong độ tuổi lao động đang gặp khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm.
(2) - Các đối tác tham gia vào quá trình tuyển dụng bao gồm:
+ Người lao động thuê công.
+ Nhà tuyển dụng.
- Những yếu tố quan trọng trong quá trình tuyển dụng bao gồm:
+ Nguồn cung (bao gồm cả: nguồn cung lao động và nguồn cung việc làm).
+ Nguồn cầu (bao gồm cả: nhu cầu làm việc và nhu cầu tuyển dụng)
+ Chi phí lao động (lương, tiền công, chế độ đãi ngộ,…).
2. Việc làm và thị trường việc làm
Câu hỏi: Hãy đọc các thông tin sau để trả lời câu hỏi:
Đáp án gợi ý
(1) - Công việc của anh M và mẹ anh có ý nghĩa gì:
+ Hỗ trợ mỗi cá nhân có nguồn thu nhập để duy trì và nâng cao chất lượng cuộc sống cho bản thân và gia đình.
+ Đóng góp vào sự phát triển vật chất và tinh thần của xã hội, góp phần duy trì và phát triển quốc gia.
- Việc làm là hoạt động lao động tạo ra thu nhập và không vi phạm pháp luật, mang ý nghĩa quan trọng đối với mỗi cá nhân, giúp duy trì và cải thiện cuộc sống. Mỗi người có thể tham gia vào nhiều loại công việc khác nhau: có việc làm chính thức hoặc không chính thức.
(2) - Doanh nghiệp tham gia vào các hội chợ, sự kiện tuyển dụng nhằm mục đích:
+ Giới thiệu thông tin về doanh nghiệp tới người lao động;
+ Cung cấp thông tin về nhu cầu và mức lương trong tuyển dụng, nhằm mục đích thu hút những lao động có chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu công việc.
- Người lao động tham gia các hội chợ, sự kiện tuyển dụng để:
+ Hiểu về nhu cầu tuyển dụng lao động của các doanh nghiệp và cơ sở sản xuất.
+ Tìm kiếm việc làm phù hợp với nhu cầu và kỹ năng của bản thân.
(3) - Các phiên giao dịch việc làm giúp kết nối cung - cầu lao động trên thị trường, bằng cách:
+ Thông tin về doanh nghiệp, nhu cầu và mức lương trong tuyển dụng.
+ Hỗ trợ người lao động tiếp cận các cơ sở có nhu cầu tuyển dụng để tìm kiếm việc làm.
3. Mối liên kết giữa thị trường lao động và thị trường việc làm
Câu hỏi: Hãy đọc thông tin sau để trả lời câu hỏi:
Đáp án gợi ý
(1) - Sự chênh lệch về cung - cầu lao động tại tỉnh C:
+ Các lĩnh vực như kỹ sư, máy tính, du lịch, công nghệ, kỹ thuật... đang có nhu cầu tuyển dụng cao nhưng đang gặp thiếu hụt lao động.
+ Các ngành như hành chính, ngân hàng... lại có ít nhu cầu tuyển dụng, nhưng lại có dư thừa lao động.
- Tác động: Sự chênh lệch giữa cung và cầu lao động đã làm giảm sức hút đối với các nhà đầu tư, khiến họ chuyển hướng đầu tư sang các tỉnh khác.
(2) - Thông tin 2 cho thấy, thị trường việc làm đóng vai trò kết nối cung - cầu lao động đã:
+ Tổ chức khoảng 6.000 phiên giao dịch việc làm, giới thiệu và cung cấp việc làm cho gần 5 triệu người, trong đó có 68,5% kết nối thành công với việc làm.
+ Đóng góp vào việc giải quyết hơn 8 triệu việc làm trên toàn quốc.
+ Hỗ trợ vào việc thúc đẩy sự chuyển biến tích cực của thị trường lao động Việt Nam.
4. Tendencies in Labor Market Recruitment
Suggestion for Answer
(1) - Hiện tại, thị trường lao động ở Việt Nam đang có một số xu hướng tuyển dụng như sau:
+ Có sự gia tăng trong việc tuyển dụng lao động ở các lĩnh vực liên quan đến công nghệ cao, dịch vụ hoặc các ngành, nghề dựa trên công nghệ.
+ Giảm sự tuyển dụng lao động ở các lĩnh vực nông nghiệp, kĩ thuật công nghiệp đơn giản.
+ Tăng cường tuyển dụng lao động có chất lượng cao và giảm sự tuyển dụng lao động không chuyên nghiệp.
(2) - Xu hướng tuyển dụng trên thị trường lao động luôn phản ánh chiến lược, chính sách phát triển kinh tế - xã hội của Đảng và Nhà nước cũng như nhu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng.
(3) - Để tìm được công việc phù hợp, học sinh cần thực hiện những điều sau:
+ Nắm vững kiến thức cơ bản về ngành nghề;
+ Phát triển các kỹ năng cần thiết;
+ Hiểu rõ về xu hướng phát triển của thị trường lao động;
+ Tự đánh giá khả năng, quan tâm và điều kiện của bản thân để lựa chọn và hướng dẫn sự nghiệp.
Luyện tập Môn Học Kinh Tế và Pháp Luật 11 Bài 5
Câu hỏi số 1
Gợi Ý Đáp Án
- Ý kiến a. Không đồng tình, bởi: mọi công việc tạo ra thu nhập và không bị cấm bởi pháp luật đều được coi là việc làm.
- Ý kiến b. Không đồng tình, vì: nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp phụ thuộc vào nhiều yếu tố như sự biến động của kinh tế trong và ngoài nước; quy mô và tình hình sản xuất của doanh nghiệp… Ví dụ: cuối năm 2022 - đầu năm 2023, do suy thoái của nền kinh tế thế giới, các doanh nghiệp ở Việt Nam gặp khó khăn với việc thiếu đơn hàng, gây ra làn sóng sa thải và cắt giảm nhân sự.
- Quan điểm c. Đồng tình, vì: việc chia sẻ dữ liệu về cung - cầu lao động sẽ giúp kết nối người lao động với nhà tuyển dụng, hỗ trợ họ tìm việc phù hợp và nhà tuyển dụng tìm được người phù hợp.
- Quan điểm d. Đồng tình, vì: mọi công việc tạo thu nhập và không bị pháp luật cấm đều coi là có việc làm.
- Quan điểm e. Đồng tình, vì:
+ Bên cạnh mức lương, chế độ đãi ngộ cũng là động lực giúp người lao động nhiệt huyết hơn trong công việc.
+ Chế độ đãi ngộ hợp lý không chỉ cải thiện cuộc sống mà còn tăng năng suất làm việc và thu hút nguồn lao động chất lượng, từ đó nâng cao hiệu suất sản xuất của doanh nghiệp.
Câu hỏi 2
Thị trường lao động và thị trường việc làm sẽ biến động như thế nào trong các tình huống sau đây?
a. Cung lao động trên thị trường tăng dần nhưng không đồng đều giữa các ngành nghề.
b. Có nhiều nhà máy, xí nghiệp mới được xây dựng trong khu vực.
c. Chính phủ thông báo quy định về việc tăng lương cơ bản cho người lao động.
d. Chính phủ có chính sách chuyển đổi từ kinh tế truyền thống sang kinh tế số.
Câu hỏi 3
Hãy đưa ra lời khuyên cho các nhân vật sau đây:
a. Bạn B đang theo học lớp 11. Từ khi còn nhỏ, bạn đã có niềm đam mê với công nghệ và muốn trở thành một kỹ sư công nghệ thông tin. Tuy nhiên, bố mẹ không ủng hộ và mong bạn học đại học Y để trở thành bác sĩ.
b. Anh H vừa tốt nghiệp đại học nhưng khả năng sử dụng ngoại ngữ và công nghệ thông tin cũng như kỹ năng giao tiếp của anh còn nhiều hạn chế. Anh đã tham gia ba lần tuyển dụng nhưng vẫn chưa tìm được việc làm.
c. Với ước mơ trở thành công dân toàn cầu để có thể làm việc ở bất kỳ nơi nào, bạn A chỉ tập trung vào việc học ngoại ngữ.
Vận dụng Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 11 Bài 5
Câu hỏi 1
Hãy xác định nghề mà bạn sẽ chọn trong tương lai và lập kế hoạch để thực hiện sự lựa chọn đó.
Câu hỏi 2
Hãy khám phá những xu hướng tuyển dụng trên thị trường lao động Việt Nam trong 5 năm tới và chia sẻ thông tin này với các bạn trong lớp.
