(Mytour) Chúng ta thường xuyên bị hoang mang không biết nên tin ai, tin điều gì. Nhưng qua lời dạy về lòng tin của Phật, từ nay bạn sẽ biết đặt niềm tin của mình vào đâu mà không cần lo lắng nữa.
Bài học về lòng tin theo lời dạy của Phật
Niềm tin là một điều nhỏ bé nhưng lại là yếu tố quan trọng nhất điều chỉnh suy nghĩ và hành động hàng ngày của chúng ta. Vì vậy, đừng bao giờ coi thường giá trị của niềm tin. Thực tế là có những người mất đi niềm tin vào cuộc sống và những người xung quanh, dẫn đến quyết định tự tử.
Ai trong chúng ta cũng đã từng trải qua những lúc mất niềm tin vào một người, một việc nào đó, bởi vì chúng ta thường đặt niềm tin vào những người mà chúng ta yêu thương. Nhưng chúng ta không thể tránh khỏi đau đớn khi niềm tin của chúng ta bị đặt sai chỗ, bởi mọi thứ trong cuộc sống này đều phù phiếm và không bền vững.
Trong thời của Đức Phật, Vô Não là tấm gương để ta học hỏi. Vì ham muốn đắc đạo, Vô Não đã nghe theo lời xúi dục của một người thầy tà đạo, kẻ bảo rằng: Phải chặt một ngàn ngón tay, rồi kết thành chuỗi để đeo vào cổ sẽ chứng được quả vị tối thượng. Vì ham muốn mà không suy xét, Vô Não đã sát hại bao người để lấy ngón tay. Khi còn thiếu một ngón, Đức Phật đã xuất hiện để giáo hóa và ngăn chặn kịp thời tội ác của Vô Não.

Cuộc sống luôn cho ta nơi để bấu víu niềm tin, nhưng cũng có những kẻ lợi dụng nơi đó để lừa gạt ta.
Một lần, một đoàn đạo sĩ từ các tôn giáo khác đến để phổ biến giáo lý và cải đạo. Người dân tuy không theo Phật giáo nhưng khi bối rối, họ đã tìm đến Đức Phật để tham vấn. Đức Phật đã dặn dò và truyền lại Lời Phật dạy về lòng tin trong kinh Kalama: Đừng tin vì chỉ nghe lời người khác kể. Đừng tin vì được quảng cáo rộng rãi. Đừng tin vì là truyền thống. Đừng tin vì là kinh điển truyền tụng. Đừng tin vì lời của một vị giáo chủ. Đừng tin vì suy đoán hay suy luận. Đừng tin vì lý trí cá nhân. Đừng tin vì đồng ý với quan điểm của mình. Đừng tin vì lời của thầy mình.
Lời dạy thứ hai: Đừng tin vì là truyền thống
Dù truyền thống có giá trị riêng nhưng không phải mọi thứ đều đáng tin và làm theo. Bởi không phải truyền thống nào cũng tốt, cũng có giá trị nhân văn. Ví dụ như hủ tục chôn sống con theo mẹ ở một số nơi cần phải bị loại bỏ vì nó hoàn toàn là một tập tục vô lý và đầy hại người.
Lời dạy thứ ba: Đừng tin vì nghe đồn đại
Những tin đồn thường được tạo ra với mục đích cụ thể và chúng thường tác động vào cảm xúc của những người thiếu hiểu biết. Với những điều chúng ta không hiểu rõ nguồn gốc, không hiểu rõ vấn đề thì chỉ nên nghe và bỏ qua, không nên quá tin vào chúng.
Lời dạy thứ tư: Đừng tin vì lý luận
Những ý kiến có vẻ có lý sau khi được suy nghĩ kỹ lưỡng, nhưng chúng không nhất thiết phải đúng. Chúng có thể phù hợp với cá nhân nhưng không phải với tất cả chúng ta. Chúng có thể mang lại lợi ích cho cá nhân hoặc tổ chức nhưng có thể gây hại cho người khác.
Lời dạy thứ năm: Đừng tin vì suy diễn
Suy diễn là việc sử dụng trải nghiệm cá nhân để suy luận, không có giá trị thực tế, vì vậy tốt nhất là không nên quá tin vào nó.
Lời dạy thứ sáu: Đừng tin vì đã tư duy trên mọi lý lẽ
Tư duy trên mọi lý lẽ có vẻ hợp lý nhưng trong cuộc sống, hoàn cảnh thay đổi liên tục, không ai có thể biết chắc một lập trường nào phù hợp với tình hình cụ thể của bạn. Vì vậy, chúng ta cần linh hoạt trong cách suy nghĩ và hành động, luôn suy xét và nhận định mới.
Lời dạy thứ bảy: Đừng tin vì dựa vào ý kiến đã được cân nhắc
Những quan điểm đã được suy nghĩ kỹ có thể không chính xác vì chúng chỉ là ý kiến và trải nghiệm cá nhân.
Lời dạy thứ tám: Đừng tin vì được ghi trong kinh điển
Dù được ghi chép, lưu lại, nhưng vẫn có thể có sai sót hoặc không phản ánh đúng thực tế, bởi vì nó còn phụ thuộc vào mục đích của người viết muốn diễn đạt câu chuyện như thế nào. Ví dụ, các kinh điển chỉ là ghi chép của những người đệ tử nghe, sau khi Đức Phật nhập diệt, kinh điển mới được tổng hợp bởi 1200 vị đệ tử của Ngài.
Lời dạy thứ chín: Đừng tin vì vị ấy có vẻ có uy quyền
Chúng ta thường ngưỡng mộ và tin rằng những người có quyền, có tiền thường đúng, nhưng không nên quên rằng họ có thể giỏi, thành công, nhưng vấn đề đạo đức vẫn cần được xem xét cẩn thận. Không nên nghe theo họ một cách vội vàng.
Lời dạy thứ mười: Đừng tin vì nghĩ rằng vị ấy là thầy của mình
Chính Đức Phật khuyên rằng không nên tin vào Ngài nếu chưa thật sự hiểu về Ngài để tránh tội phỉ báng. Chúng ta cần phải có trải nghiệm và tự mình thu lượm kiến thức mới có thể đánh giá được vấn đề.
Thực tế là ngày nay có khá nhiều vị chủ trì lợi dụng lòng tin của các đệ tử về tư lợi cho mình, nếu chúng ta không tỉnh táo thì ngày càng phạm sai lầm mà không hay biết.

Nên đặt niềm tin vào đâu?
Đức Phật dạy rằng: 'Chỉ khi nào tự mình biết rằng những điều đó là không đúng, những điều đó không chính đáng, những điều đó bị người hiền trí phê phán, và khi chấp nhận, khi thực hành sẽ đưa đến tai hại và khổ đau thì các ngươi hãy từ bỏ những điều đó.
Khi nào chính các người biết rằng những điều đó là chân chính, những điều đó không bị chê trách, những điều đó được người hiền trí khen ngợi, những điều đó khi được chấp nhận và thực hành sẽ dẫn đến an lạc hạnh phúc, thì các người phải nỗ lực thực hành”.
Niềm tin cần được thông minh điều chỉnh
Phật giáo không bắt ép chúng ta phải tin mù quáng mà thúc đẩy chúng ta tự kiểm chứng trước khi tin. Điều này giúp tránh khỏi niềm tin mù quáng và mê tín.
Chúng ta nên tin vào những điều tốt lành đã được chứng minh qua kinh nghiệm của chính mình và người khác. Nếu điều tốt mang lại lợi ích cho mọi người, hãy tin vào đó; ngược lại, hãy cẩn trọng trước sự nghi ngờ.
Niềm tin của chúng ta cần dựa trên sự sáng suốt, không chỉ vì một người nào đó trông có vẻ đáng tin mà chúng ta nghe theo. Hãy tự đặt ra câu hỏi và suy luận từng tình huống cụ thể để phát triển trí tuệ và hiểu biết chân chính.
Phật dạy rằng: “Ai tin Ta mà không hiểu Ta tức phỉ báng Ta”. Niềm tin không đủ sâu sắc nếu chỉ dựa vào việc theo đuổi mà không hiểu biết về lý do sau đó. Hãy tìm hiểu sâu sắc và áp dụng lý lẽ Phật dạy vào cuộc sống hàng ngày.

Chính mình là điểm tựa của chính mình
Đạo Phật đặt nền tảng vào niềm tin nhưng chỉ qua sự thực hành và tự tu tập mới có thể đạt được điều đó. Điều này nhấn mạnh rằng niềm tin không chỉ là lời nói mà còn phải được hành động chứng minh.
Ngược lại, niềm tin không vững chắc hoặc dựa trên cảm tính mà không có cơ sở lý trí sẽ dễ bị dao động và sụp đổ. Thậm chí, sự biến đổi thông tin có thể dẫn đến sự mê tín và rời xa niềm tin chân chính.
Đức Phật đã dạy: “Hãy tự xem mình là hải đảo của mình. Hãy tự xem mình là chỗ nương tựa của mình. Không nên tìm nương tựa nơi ai khác”. Niềm tin trong khả năng giác ngộ của bản thân và sự tự tin rằng mình có thể trở thành Phật qua việc tu tập. Mục tiêu là tự giác ngộ, và các vị thầy chỉ là người hướng dẫn trên con đường tu hành.