
Câu 1
Đọc lại bài Cái gì quý nhất?, sau đó nêu nhận xét:
a) Các bạn Hùng, Quý, Nam tranh luận về vấn đề gì?
b) Mỗi bạn đưa ra quan điểm như thế nào? Lí lẽ được sử dụng để bảo vệ quan điểm đó ra sao?
c) Thầy giáo muốn thuyết phục Hùng, Quý, Nam nhận biết điều gì? Thầy giáo đã lập luận như thế nào? Cách diễn đạt của thầy thể hiện tinh thần tranh luận ra sao?
Phương pháp giải:
a. Đầu tiên, đọc đoạn văn đầu tiên trong bài.
b. Tiếp theo, đọc lời nói của Hùng, Quý và Nam.
c. Em đọc phần kết của văn bản, lời của thầy giáo dành cho tất cả mọi người.
Lời giải chi tiết:
a) Hùng, Quý, Nam tranh luận về câu hỏi: Cái gì là quý nhất trong cuộc sống?
b)
- Quan điểm và lý lẽ của từng bạn như sau:
+ Theo Hùng, lúa gạo là quý nhất vì chỉ có có thực phẩm mới duy trì được cuộc sống.
+ Theo Quý, vàng là quý nhất vì có vàng là có tiền, và tiền có thể dùng để mua lúa gạo.
+ Theo Nam, thời gian là quý nhất vì chỉ có thời gian mới tạo ra được cả lúa gạo và vàng bạc.
c) Ý kiến, lý lẽ và thái độ tranh luận của thầy giáo:
- Thầy giáo cố gắng thuyết phục Hùng, Quý, Nam nhận ra rằng người lao động là quý nhất trong cuộc sống.
- Thầy giáo đã lập luận như sau: Lúa gạo, vàng, thời gian đều quý nhưng chưa phải là quý nhất. Không có người lao động thì không có lúa gạo, vàng bạc, thì giờ cũng trôi qua vô nghĩa.
- Cách nói của thầy thể hiện sự tôn trọng đối tác: Công nhận những điều Hùng, Quý, Nam đều nêu ra là đáng quý. Thầy đặt câu hỏi “Ai làm ra lúa gạo, vàng bạc, ai biết sử dụng thời gian?” rồi chỉ ra điều này để thuyết phục học sinh.
Câu 2
Hãy đóng vai một trong ba bạn (Hùng, Quý hoặc Nam) trình bày quan điểm bằng cách mở rộng lý lẽ và cung cấp chứng cứ để lời luận đồng thời có sức thuyết phục cao hơn.
Phương pháp giải:
Học sinh tham gia vai trò, trình bày ý kiến tranh luận bằng cách bổ sung thêm lý lẽ và cung cấp chứng cứ.
Lời giải chi tiết:
VD: (Nam) Theo tớ, quý nhất là thời gian. Có thời gian, chúng ta sẽ tích lũy được nhiều kiến thức, thực hiện được nhiều công việc có ích cho cuộc sống. Đặc biệt, thời gian đã trôi qua sẽ không bao giờ trở lại, dù có nhiều lúa gạo hay vàng bạc đến đâu cũng không thể mua lại được.
Câu 3
Trao đổi về cách thuyết trình, tranh luận:
a) Để thuyết trình, tranh luận về một vấn đề, cần phải đáp ứng những điều kiện nào? Hãy ghi lại các câu trả lời chính xác và sắp xếp chúng theo một trình tự hợp lý.
- Cần phải hiểu biết về vấn đề được thuyết trình, tranh luận.
- Phải phản ánh quan điểm của đa số.
- Biết cách trình bày lý lẽ và cung cấp chứng cứ hợp lý.
- Phải có ý kiến cá nhân về vấn đề được thảo luận.
b) Trong quá trình thuyết trình, tranh luận, để tăng sức thuyết phục và đảm bảo phép lịch sự, người nói cần phải có thái độ như thế nào?
Phương pháp giải:
Hãy suy nghĩ và trả lời.
Lời giải chi tiết:
a) Để thuyết trình, tranh luận về một vấn đề, cần phải đáp ứng những điều kiện nào?
- Đều phải hiểu biết về vấn đề được thuyết trình, tranh luận.
- Cần phải có ý kiến riêng về vấn đề thuyết trình, tranh luận. Việc không có ý kiến riêng có thể dẫn đến việc không hiểu rõ hoặc không dám bày tỏ ý kiến riêng, dễ dàng nói theo người khác.
- Phải biết cách trình bày lập luận và dẫn chứng. Có ý kiến là cần thiết, nhưng cũng cần biết cách thuyết phục người đối thoại bằng cách trình bày lập luận rõ ràng.
b) Trong quá trình thuyết trình, tranh luận, để tăng sức thuyết phục và bảo đảm tính lịch sự, người nói cần thể hiện thái độ ôn hòa, tôn trọng người đối thoại và tránh sự nóng nảy, bảo thủ. Đồng thời, cần có ý kiến riêng, vì việc không có ý kiến riêng có thể dẫn đến việc nói theo, dựa vào ý kiến của người khác.
