Buzz
Phần I
Chuẩn bị tại nhà
Đề bài: Con trâu ở làng quê Việt Nam.
Trả lời câu hỏi (trang 28 sách giáo khoa Ngữ Văn lớp 9 tập 1)
Tìm hiểu đề: Giải thích đề bài và cho biết đề yêu cầu trình bày vấn đề gì? Theo bạn, với đề bài này, cần phải trình bày những ý gì? Theo bạn, với đề bài này, cần phải trình bày những ý gì?
Lời giải chi tiết:
- Đề bài yêu cầu thuyết minh về con trâu ở làng quê Việt Nam.
- Với đề bài này, cần trình bày theo cấu trúc sau:
a. Mở đầu: Giới thiệu tổng quan về con trâu và mối liên kết với làng quê Việt Nam.
b. Nội dung chính:
* Nguồn gốc, đặc điểm:
- Trâu Việt Nam có nguồn gốc từ trâu rừng được thuần hóa, thuộc nhóm trâu đầm lầy.
- Là động vật thuộc lớp thú, có lông màu xám, xám đen; thân hình to, thấp, ngắn; bụng lớn; mông phồng; đuôi dài thường được vẫy phẩy; bầu vú nhỏ; sừng hình lưỡi liềm...
- Mỗi năm, một con trâu chỉ sinh ra từ một đến hai lứa, mỗi lứa một con...
* Vai trò của trâu trong cuộc sống:
+ Trâu được sử dụng để kéo cày, bừa ruộng, giúp người nông dân sản xuất ra lúa và gạo: “Con trâu đi trước cái cày, người sau”; “Trên cánh đồng khô cằn dưới bãi đất lầy – Ông cày, bà cấy, con trâu bừa”.
+ Trâu cung cấp thịt; da, sừng được sử dụng để làm các sản phẩm nghệ thuật...
+ Là một người bạn thân thiết của tuổi thơ ở nông thôn đối với trẻ em.
- Trâu trong các nghi lễ tại Việt Nam:
+ Hội chọi trâu ở Đồ Sơn – Hải Phòng.
+ Lễ hội đâm trâu ở Tây Nguyên.
+ Là biểu tượng của Sea Games 22 khu vực Đông Nam Á được tổ chức tại Việt Nam.
c. Kết luận:
- Xác nhận lại vai trò quan trọng của con trâu.
- Bày tỏ suy nghĩ, cảm xúc cá nhân.
Bài tập 1
Câu 1 (trang 29 sách giáo khoa Ngữ Văn lớp 9, tập 1)
Hãy sử dụng yếu tố mô tả để giới thiệu:
- Hình ảnh của con trâu trên cánh đồng, trong làng quê Việt Nam.
- Con trâu trong công việc nông nghiệp (luôn gắn bó với người nông dân).
- Con trâu trong các lễ hội địa phương.
- Con trâu và ký ức tuổi thơ ở vùng quê.
Lời giải chi tiết:
- Hình ảnh của con trâu trên cánh đồng: Con trâu đã liên kết mật thiết với cuộc sống của người nông dân Việt Nam từ hàng chục năm qua, trâu giúp người nông dân trong việc cày xới đất đai. Trâu được coi là bạn đồng hành đáng tin cậy của nhà nông. Hình ảnh của con trâu làm việc, kéo cày đã trở nên quen thuộc: 'Con trâu đi trước, cái cày theo sau', trâu vẫn cần mạnh mẽ, đôi khi gặp khó khăn khiến trâu phải nhọc lòng, chân trước đẩy mạnh, chân sau bước đi uyển chuyển,...
- Hình ảnh của con trâu ở làng quê thật quen thuộc: Khi hoàng hôn buông xuống sau một ngày làm việc, trâu bước chậm rãi trên đường về làng, với dáng đi uể oải. Những đàn trâu ngậm cỏ ven triền đê. Trong những ngày mùa, trâu nằm bên đống rơm, nhai nhỏ từng cọng,... Hình ảnh này gợi lên bình yên của làng quê Việt Nam.
- Con trâu trong các lễ hội (như lễ hội đâm trâu ở Tây Nguyên, lễ hội chọi trâu ở Đồ Sơn - Hải Phòng và ở một số tỉnh khác).
- Con trâu và tuổi thơ ở nông thôn:
+ Những chú trâu bước chậm trên đồng cỏ, bên triền đê, ven đường làng. Ngâm mình trong dòng nước mát của sông.
+ Cảnh bé trai ngồi trên lưng trâu thổi sáo giữa cánh đồng thường được coi là biểu tượng của cuộc sống yên bình ở nông thôn.
Bài tập 2
Câu 2 (trang 29 sách giáo khoa Ngữ Văn lớp 9, tập 1)
Viết một đoạn văn thuyết minh sử dụng yếu tố miêu tả về một trong những ý đã nêu (Đặc biệt lưu ý sử dụng câu tục ngữ, ca dao về trâu để làm cho văn bản sinh động và phong phú).
Lời giải chi tiết:
Một trong những lễ hội đặc sắc của dân tộc là lễ hội chọi trâu, thường diễn ra vào đầu tháng tư hàng năm. Những con trâu tham gia chọi thường là những con có độ tuổi từ 4 đến 5, khi chúng đạt đến độ tuổi khỏe mạnh nhất, có bộ lông bóng mượt, đuôi cong, thân mình to lớn, cùng với sức mạnh và đuôi ngắn mới là dấu hiệu của một con trâu khỏe mạnh. Mỗi làng thường chọn ra một con trâu to lớn, đẹp nhất để tham gia cuộc thi. Khi cuộc thi bắt đầu, hai con trâu sẽ lao vào cuộc chọi dưới sự cổ vũ của đám đông xung quanh. Trâu nào mạnh mẽ hơn sẽ chiến thắng trong cuộc đấu.
