
Đọc hai bài viết tham khảo trong sách giáo khoa Ngữ văn 11, tập hai: Hiện tượng miệt thị ngoại hình (tr. 52 – 54), Những dãy đảo xa nằm nghe biển hát (tr. 81 – 83) và trả lời các câu hỏi:
Câu 1
Câu 1 (trang 19, sách bài tập Ngữ Văn 11, tập một):
Nêu sự khác biệt trong cách triển khai thông tin giữa hai bài viết. Bạn nghĩ có thể lựa chọn cách triển khai thông tin khác cho các bài viết đó không?
Hướng dẫn giải:
Dựa vào việc đọc các bài viết tham khảo để nhận xét về sự khác biệt trong cách triển khai. Từ đó đề xuất cách triển khai thông tin cho bài viết.
Chi tiết giải:
- Có sự khác biệt trong cách triển khai thông tin giữa hai bài viết.
+ Trong bài viết về Hiện tượng mặt thù ngoại hình, thông tin được sắp xếp theo cấu trúc nguyên nhân - hệ quả - giải pháp, trong khi ở bài viết về Những dãy đảo xa nằm nghe biển hát, thông tin được sắp xếp theo trình tự không gian gần với các đặc điểm riêng của đối tượng.
→ Đây là hai cách triển khai thông tin phổ biến trong thể loại bài thuyết minh về sự vật, hiện tượng trong đời sống xã hội và bài thuyết minh về sự vật, hiện tượng trong tự nhiên.
+ Ngoài ra, còn những cách triển khai thông tin khác trong một văn bản thuyết minh. Ví dụ, trong bài viết về Hiện tượng miệt thị ngoại hình, có thể trình bày theo các dạng biểu hiện và phạm vi ảnh hưởng, trong khi ở bài viết về Những dãy đào xa nằm nghe biển hát, có thể trình bày theo diễn biến thời gian hoặc các giá trị sinh thái, văn hoá và lịch sử.
Câu 2
Câu 2 (trang 19, sách bài tập Ngữ Văn 11, tập một):
Chọn một đề tài thuyết minh và xác định cách triển khai thông tin theo hướng mà một trong hai bài viết trên đã lựa chọn.
Phương pháp giải:
Dựa vào việc đọc các bài viết tham khảo để chọn một đề tài thuyết minh và thực hiện triển khai thông tin theo hướng một trong hai bài viết đã chọn.
Lời giải chi tiết:
- Đề tài: Thuyết minh về hiện tượng bệnh thành tích trong giáo dục.
- Bài viết thuyết minh triển khai thông tin theo các phần sau:
+ Đề cập đến một hiện tượng xã hội cần được thuyết minh
+ Diễn giải về hiện tượng đó
+ Phân tích nguyên nhân dẫn đến hiện tượng
+ Thuyết minh về những hệ quả của hiện tượng đó
+Phương án giải quyết
+Tổng kết ý nghĩa của việc thuyết minh
