Bài tập làm văn lớp 5: Thực hành miêu tả người - Giải bài tập trang 122 sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 5 - Tuần 12

Thực hành miêu tả người trang 122 sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 5, hỗ trợ các em học sinh lớp 5 tham khảo, hiểu biết cách quan sát và ghi chú về ngoại hình của người bà như mái tóc, đôi môi, khuôn mặt...

Đồng thời, giáo viên cũng có thể tham khảo để soạn bài giảng Thực hành miêu tả người - Tuần 12 cho học sinh của mình. Mời giáo viên và học sinh cùng theo dõi bài viết dưới đây để hiểu rõ các bước viết văn miêu tả người, chuẩn bị tốt cho tiết Bài tập làm văn lớp 5 - Tuần 12.

Hướng dẫn giải Bài tập làm văn sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 5 trang 122, 123

Câu 1

Đọc đoạn văn sau và ghi chú về những nét đặc biệt về ngoại hình của người bà (tóc, mắt, khuôn mặt,...)

Bà của tôi

Bà ngồi gần tôi, đang chải tóc. Tóc của bà màu đen và rất dày, phủ trùm cả hai vai, dài xuống ngực, thậm chí xuống tới đầu gối. Bà cầm một chiếc lược gỗ thưa, cẩn thận vuốt nhẹ lên mớ tóc dày của mình.

Giọng nói của bà trầm ấm, ngân nga như tiếng chuông. Âm thanh ấy in sâu vào trí nhớ tôi, mềm mại như những bông hoa, sáng rực, đầy sức sống. Khi bà mỉm cười, đôi mắt đen sáng lên, lấp lánh và dịu dàng, toả ánh sáng ấm áp và niềm vui. Mặc dù có nhiều nếp nhăn trên khuôn mặt, nhưng bà vẫn tràn đầy sức sống và tươi trẻ.

Theo MARXIM GOROKI

Trả lời:

• Mái tóc: màu đen, dày và kỳ lạ, phủ kín vai, xõa dài xuống ngực và đầu gối, tóc dày khiến việc chải tóc trở nên khó khăn.
• Đôi mắt (khi bà mỉm cười): hai con ngươi đen sáng lấp lánh, dịu dàng và rực rỡ, chiếu sáng ấm áp và niềm vui.
• Khuôn mặt: mặc dù có nhiều nếp nhăn, nhưng khuôn mặt vẫn giữ được vẻ tươi trẻ.
• Giọng nói: trầm bổng, vang dội như tiếng chuông, ghi sâu vào trí nhớ của cậu bé, dịu dàng và tươi sáng như những đóa hoa.

Câu 2

Đọc và ghi chú những chi tiết về người thợ rèn đang làm việc trong đoạn văn dưới đây:

Người thợ rèn

Ngồi xem anh Thận làm việc thật là thú vị: có một sức mạnh rất mạnh mẽ và sự say mê trong cách anh ấy thực hiện công việc, sống động và hấp dẫn khó tưởng. Đây, anh ta nắm lấy thỏi thép hồng như nắm một con cá sống. Dưới những cú đập mạnh mẽ của anh ta, con cá lửa ấy vùng vẫy, quằn quại, giãy lên đầy hy vọng. Những chiếc vảy của nó bắn ra như những tia lửa sáng rực. Nó cố gắng chống lại, không chịu khuất phục. Anh ta nắm chặt nó trong đôi kìm sắt dài, đẩy đầu nó vào trong đống than hồng.

- Thổi! - Anh bảo cậu thợ phụ.

Cậu thanh niên ngước mắt lên. Hai ống thở phát ra âm thanh phồn hoa. Những đợt lửa liếm lên rực rỡ.

- Đủ rồi! - Anh nói.

Cậu thợ phụ lau mồ hôi trên khuôn mặt đỏ ửng vì nhiệt độ cao, trong khi anh Thận kéo con cá lửa ra, đặt lên hòn đá và vừa tóm lấy búa vừa nói rõ to: 'Này... Này... Này...'

Cuối cùng con cá lửa đành phải thua. Nó nằm sụp dài, bụng trắng ra trên đất như thể bị đánh bại từ trên cao. Khi anh ta vung tay ném nó mạnh xuống chiếc chậu nước đục, chậu nước bắt đầu sôi sùng sục, biến con cá thành một chiếc lưỡi rựa vạm vỡ và quyến rũ. Anh Thận chỉ nhìn nó một cái, như một người chiến thắng. Và anh ta lại bắt đầu một cuộc chinh phục mới.

Theo NGUYÊN NGỌC

Trả lời:

Những chi tiết tả người thợ rèn đang làm việc:

• Bắt lấy thỏi thép hồng như bắt lấy một con cá sống.
• Đập mạnh búa xuống (khiến con cá lửa vùng vẫy, quằn quại, giãy đành đạch, vảy bắn tung tóe thành những tia lửa sáng rực, nghiến răng ken két, cưỡng lại không chịu khuất phục.)
• Nắm chặt thỏi thép trong đôi kìm sắt dài, đẩy đầu nó vào trong đống than hồng, ra lệnh cho thợ phụ thổi bễ.
• Kéo con cá lửa ra, quật nó lên đe vừa đập mạnh búa choang choang và nói rõ to: “Này ... này ... này” (khiến con cá lửa chịu thua, nằm sụp dài bụng ra trên đe mà chịu những nhát búa trời giáng)
• Trở tay ném thỏi sắt đánh xèo một tiếng vào chậu nước đục, (làm chậu nước bùng sôi lên sùng sục, con cá sắt chìm nghỉm, biến thành chiếc lưỡi rựa vạm vỡ duyên dáng).
• Liếc nhìn lưỡi rựa như một người chiến thắng, lại bắt đầu một cuộc chinh phục mới.

Bài tập Tập làm văn: Thực hành miêu tả người

Câu 1: Con hãy kết hợp các phần ở cột bên trái với các phần tương ứng ở cột bên phải để tạo thành cấu trúc của một bài văn miêu tả người:

Trả lời:

• Mở đầu: Giới thiệu về người được miêu tả.
• Thân bài: Mô tả về ngoại hình, tính cách và hành động của người được miêu tả.
• Kết luận: Tổng kết và diễn đạt cảm nhận về người được miêu tả.

Kết quả: 1 – b, 2 – c, 3 – a

Câu 2: Nhiệm vụ của phần thân bài trong bài văn tả người là gì?

☐ Kể lại diễn tiến của câu chuyện

☐ Miêu tả về ngoại hình (đặc điểm đặc biệt về hình dáng, trang phục, khuôn mặt, mái tóc, đôi mắt, nụ cười, răng,...).

☐ Giới thiệu về người được mô tả

☐ Mô tả tính cách, hành động (lời nói, cử chỉ, thói quen, cách tương tác với người khác,...).

Trả lời:

Nhiệm vụ của phần thân bài trong bài văn tả người đó là:

• Miêu tả về ngoại hình (đặc điểm đặc biệt về hình dáng, trang phục, khuôn mặt, mái tóc, đôi mắt, nụ cười, răng,...).
• Miêu tả về tính cách, hành động (lời nói, cử chỉ, thói quen, cách tương tác với người khác,...).

Câu 3: Đọc bài văn Hạng A Cháng trong SGK trang 119 – 120 và cho biết tác giả đã giới thiệu người định tả bằng cách nào?

Hạng A Cháng

Vẻ ngoại hình cân đối của Hạng A Cháng khiến mọi cụ già trong làng đều ngưỡng mộ:

- A Cháng giống như một con ngựa tơ hai tuổi, chân chạy qua chín núi mười sông không biết mệt, khỏe mạnh quá! Đẹp đẽ quá!

Hạng A Cháng thực sự là một người đẹp trai. Mười tám tuổi, ngực nở vòng cung, da đỏ như lim, bắp tay bắp chân chắc khỏe như trắc, gụ. Vóc dáng cao ráo, vai rộng, đứng thẳng như một cột đá trời trồng.

Nhưng chỉ khi thấy anh cày ruộng, mọi người mới thực sự hiểu được vẻ đẹp của anh.

Anh đến chuồng trâu và dắt con trâu béo nhất, khỏe nhất. Người và trâu cùng ra ruộng. A Cháng đeo cày. Cái cày của người Hơmông to lớn, nặng nề, bắp cày bằng gỗ tốt màu đen, vòng như hình cung, ôm lấy bộ ngực mạnh mẽ. Anh trông như một hiệp sĩ dũng cảm cổ đeo cung ra trận.

Đến nương, A Cháng đã cày xong, kêu một tiếng “Mổng!” và bây giờ chỉ tập trung vào công việc… Hai bàn tay của A Cháng nắm chặt cày, mắt nhìn về phía ruộng, nhìn theo đường cày, thân hình mềm mại uốn cong, khi đi qua bên trái, lúc bẻ sang phải theo đường cày uốn cong như một chiếc mặt nạ trên ruộng bậc thang giống như một mảnh trăng lưỡi liềm. Đôi khi, anh ấy cày thẳng, cơ thể uốn cong xuống, đôi chân duỗi dài hoặc bước ngắn, nhanh chóng…

Sức mạnh của A Cháng là niềm tự hào của dòng họ Hạng, một dòng họ Hmông đang định cư ở chân núi Tơ Bo.

Theo MA VĂN KHÁNG

A. Giới thiệu về tên và nguồn gốc của Hạng A Cháng.

B. Miêu tả về khả năng cày cấy xuất sắc của Hạng A Cháng.

C. Đặt ra một câu hỏi về Hạng A Cháng để làm cho mọi người tò mò.

D. Thể hiện sự ngưỡng mộ của các cụ về thân hình của Hạng A Cháng.

Trả lời:

Phần mở bài từ đầu cho đến “…Đẹp quá!”

Giới thiệu người được mô tả là Hạng A Cháng bằng cách trình bày lời khen của các cụ. Điều này khiến cho người đọc cảm thấy ấn tượng và tò mò về Hạng A Cháng ngay từ phút đầu tiên.

Vậy nên chọn đáp án: D

Câu 4: Qua đoạn mô tả hoạt động của Hạng A Cháng, con thấy được A Cháng là người như thế nào?

☐ Rất khỏe, rất giỏi, cần cù trong công việc.

☐ Say mê lao động, tập trung cao độ đến mức chăm chú vào công việc.

☐ Rất thông minh, nhanh nhẹn và sáng tạo trong công việc.

☐ Nhạy bén và am hiểu về những điều mới.

Trả lời:

Qua phần mô tả hoạt động của Hạng A Cháng, thấy được Hạng A Cháng là người:

• Rất khoẻ, rất giỏi, cần cù trong công việc.
• Say mê lao động, tập trung cao độ đến mức chăm chú vào công việc.