Bài tập từ và câu - Thực hành thay thế từ ngữ để kết nối câu trang 48, 49

Câu 1

a) Đọc đoạn văn dưới đây, gạch chân các từ chỉ nhân vật Phù Đổng Thiên Vương (Thánh Gióng) :

Khi nghe về Phù Đổng Thiên Vương, tôi luôn tưởng tượng về một người đàn ông cao lớn, mạnh mẽ, có sức khỏe vượt trội, nhưng tâm hồn lại đơn giản và thuần khiết như tất cả mọi người thời xưa. Anh hùng đó đã đứng lên bảo vệ đất nước khi nước nhà gặp nguy hiểm, sử dụng sức mạnh của mình để đánh bại kẻ thù, nhưng cũng phải trả giá bằng vết thương nặng nề. Mặc dù vậy, người con trai từ làng Phù Đổng vẫn còn sức mạnh để ăn một bữa cơm cuối cùng (nơi sau này được xây dựng thành đền thờ ở làng Xuân Tảo), sau đó lao xuống Hồ Tây tắm rửa trước khi ôm vết thương và lên ngựa đi tìm một rừng cây u tối nào đó, để trú ẩn và chết trong sự im lặng.

b) Tác dụng của việc sử dụng nhiều từ ngữ thay thế như vậy là gì ?

Đánh dấu X vào □ trước ý trả lời đúng :

□ Giúp cho nội dung đoạn văn trở nên cụ thể, sinh động và phong phú hơn về hình ảnh.

□ Giúp tránh việc lặp lại từ ngữ mà vẫn duy trì sự liên kết giữa các câu, tạo nên đoạn văn sinh động hơn.

□ Tạo ra nhiều tùy chọn từ ngữ khác nhau để miêu tả Thánh Gióng.

Cách tiếp cận:

a. Đọc kỹ đoạn văn để xác định những từ ngữ nào được sử dụng để miêu tả nhân vật Phù Đổng Thiên Vương (Thánh Gióng)

b. Suy nghĩ và trả lời.

Giải thích chi tiết:

a) Đọc đoạn văn dưới đây, gạch chân những từ ngữ mà tác giả đã chọn để mô tả nhân vật Phù Đổng Thiên Vương (Thánh Gióng) :

Khi nghe về Phù Đổng Thiên Vương, tôi thường tưởng tượng về một chàng trai dũng mãnh, sức mạnh vượt trội, nhưng tâm hồn vẫn giữ nguyên sự thô sơ và giản dị của mọi người xưa. Chiến binh đó đã xuất hiện khi đất nước gặp khó khăn, sử dụng sức mạnh của mình để đánh bại địch, nhưng anh ta đã bị thương nặng. Mặc dù vậy, anh chàng từ làng Phù Đổng vẫn ăn một bữa cơm cuối cùng (nơi đó nay đã được xây dựng thành đền thờ ở làng Xuân Tảo) trước khi nhảy xuống Hồ Tây tắm, sau đó ôm vết thương và lên ngựa đi tìm một khu rừng u tối nào đó, để trú ẩn và chết trong sự yên bình.

b) Tác dụng của việc sử dụng nhiều từ ngữ thay thế như vậy là gì?

X Tránh lặp lại từ ngữ mà vẫn duy trì sự liên kết giữa các câu, tạo nên đoạn văn phong phú và sống động hơn.

Câu 2

Đọc đoạn văn dưới đây. Gạch dưới từ ngữ được lặp lại trong đoạn văn. Thay thế từ ngữ đã lặp lại bằng đại từ hoặc từ ngữ có nghĩa tương đương, viết vào chỗ trống :

⁽¹⁾Triệu Thị Trinh sinh ra tại vùng núi Quan Yên (Thanh Hoá). ⁽²⁾Triệu Thị Trinh mang vẻ đẹp rạng ngời, tính cách mạnh mẽ, đam mê võ nghệ. ⁽³⁾Triệu Thị Trinh là một nữ bắn cung tài ba, thường tham gia vào các cuộc săn thú. ⁽⁴⁾Một lần, cô đã bắn gục một con báo gấm hung dữ, gây ấn tượng mạnh mẽ cho các chàng trai trong khu vực.

⁽⁵⁾ Hàng ngày, chứng kiến cảnh nhân dân bị quân giặc Ngô tàn bạo hành hạ, cướp phá, Triệu Thị Trinh đầy uất hận, quyết tâm trả thù, bảo vệ đất nước, tiêu diệt chúng khỏi lãnh thổ Việt Nam. ⁽⁶⁾Vào năm 248, Triệu Thị Trinh cùng với anh trai là Triệu Quốc Đạt lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống lại quân xâm lược.⁽⁷⁾Âm vang của Triệu Thị Trinh và lòng dũng cảm của bà vẫn rạng rỡ trong lòng dân tộc, vẫn tồn tại mãi mãi với quê hương, đất nước.

⁽¹⁾………………………

⁽²⁾………………………

⁽³⁾………………………

⁽⁴⁾Bạn hãy hoàn thành câu này.

⁽⁵⁾Đây là một câu rất quan trọng.

⁽⁶⁾Đề bài yêu cầu bạn phải suy nghĩ sâu xa.

⁽⁷⁾Đừng quên kiểm tra lại câu trả lời của mình.

Phương pháp giải:

Trong đoạn văn có từ 'Triệu Thị Trinh' bị lặp lại, hãy tìm các từ đồng nghĩa để thay thế.

Lời giải chi tiết:

⁽¹⁾Bà Triệu quê ở vùng núi Quan Yên (Thanh Hoá). ⁽²⁾Nữ anh hùng xinh xắn, tính cách mạnh mẽ, thích võ nghệ. ⁽³⁾Phụ nữ anh hùng bắn cung rất giỏi, thường theo các phường săn đi săn thú. ⁽⁴⁾Có lần, Bà Triệu đã bắn hạ một con báo gấm hung dữ trước sự thán phục của trai tráng trong vùng.

⁽⁵⁾ Hằng ngày, chứng kiến cảnh nhân dân bị giặc Ngô đánh đập, cướp bóc, anh hùng bất khuất vô cùng uất hận, nung nấu ý chí trả thù nhà, đền nợ nước, quét sạch chúng ra khỏi bờ cõi. ⁽⁶⁾Năm 248, nhà nữ anh hùng cùng anh là Triệu Quốc Đạt lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống quân xâm lược.⁽⁷⁾Cuộc khởi nghĩa tuy không thành công nhưng tấm gương anh dũng của bà sáng mãi với non sông, đất nước.

⁽²⁾ Nàng Trưng

⁽³⁾ Nữ anh hùng

⁽⁴⁾ nữ anh hùng

⁽⁵⁾ Nữ anh hùng

⁽⁶⁾ phụ nữ anh hùng

⁽⁷⁾ Phụ nữ anh hùng

Bài 3

Kể về một ví dụ về tấm gương hiếu học, sử dụng phép thay thế từ ngữ để nối câu.

………………………………………

………………………………………

Phương pháp giải:

- Viết một đoạn văn với phần mở đầu, phần thân và phần kết.

- Đề tài: Về một tấm gương hiếu học

- Lưu ý sử dụng phép thay thế từ ngữ.

Lời giải chi tiết:

Trong tuổi thơ, Trần Quốc Khái thường thể hiện sự ham học. Dù phải thực hiện các công việc như đốn củi hay kéo vớt tôm, nhưng ông vẫn không bỏ qua cơ hội để học. Do gia đình không khá giả, buổi tối khiến không có đèn, Khái đã phải tìm cách sáng tạo bằng cách bắt đom đóm đặt vào vỏ trứng để có thêm ánh sáng để đọc sách. Với lòng say mê và cố gắng không ngừng nghỉ đó, không lâu sau Khái đã đỗ tiến sĩ và được tuyển vào làm quan trong triều đình nhà Lê. Không chỉ vậy, ông còn có công truyền dạy cho người dân kỹ năng thêu và làm lọng. Do đó, nhân dân vô cùng biết ơn ông và tôn trọng ông là “Ông tổ nghề thêu”.