Luyện tập mô tả cảnh trang 70, 71, 72 Sách Giáo Khoa Tiếng Việt lớp 1, giúp học sinh lớp 5 hiểu rõ phần mở bài, thân bài, kết bài và viết câu mở đoạn cho bài văn mô tả cảnh một cách thành thạo.
Đồng thời, giáo viên cũng có thể tham khảo để lập kế hoạch dạy Luyện tập mô tả cảnh - Tuần 7 cho học sinh. Mời các thầy cô và học sinh cùng đọc bài viết dưới đây của Mytour để hiểu rõ các bước thực hiện bài văn mô tả cảnh và chuẩn bị tốt cho tiết Bài tập văn học lớp 5 - Tuần 7.
Hướng dẫn giải Bài tập văn học Sách Giáo Khoa Tiếng Việt lớp 5 tập 1 trang 70, 71, 72
Câu hỏi 1
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
Vịnh Hạ Long
Vịnh Hạ Long được coi là một điểm du lịch nổi tiếng và độc đáo của Việt Nam.
Vẻ đẹp của Hạ Long chủ yếu nằm ở sự kỳ vĩ của tự nhiên. Trên diện tích nhỏ bé, có hàng nghìn đảo nhô lên, tạo thành một cảnh quan như không gì sánh kịp. Một số đảo rất cao, như những bức tường vững chãi chia cắt khung cảnh biển. Có những đảo trải dài, hòn này kề hòn kia, tạo thành một bức tranh tuyệt vời giữa biển khơi. Tùy theo cấu trúc của đảo, vịnh Hạ Long có thể mở rộng hoặc thu nhỏ, trở thành hồ nhỏ hoặc dòng suối, hoặc uốn lượn xung quanh đảo như một dải lụa xanh.
Vẻ đẹp của Hạ Long không chỉ ở sự kỳ vĩ mà còn ở sự duyên dáng. Nét duyên dáng của Hạ Long thể hiện qua sự tươi mới của biển cả, sự sáng ngời của bầu trời. Biển cả Hạ Long luôn trong xanh quanh năm. Bầu trời Hạ Long lúc nào cũng rạng rỡ nắng. Bốn mùa ở Hạ Long mang lại một màu xanh tươi mới: màu xanh biển, xanh núi, xanh trời. Màu xanh ấy như tuổi thanh xuân, luôn tươi mới, luôn rạng rỡ.
Mặc dù bốn mùa diễn ra theo cách riêng của chúng, nhưng mỗi mùa ở Hạ Long lại có sức hút đặc biệt, làm say đắm lòng người. Mùa xuân tại Hạ Long mang theo sương mù và cá mực. Mùa hè tại Hạ Long là thời điểm của cơn gió mát và các loài cá như cá ngừ, cá vược. Mùa thu tại Hạ Long đặc biệt bởi trăng biển và tôm hùm... Nhưng mùa hè của Hạ Long vẫn là điều quyến rũ nhất. Những ngày hè dạo bên bờ biển Hạ Long, ta cảm thấy như bước vào cung điện của gió. Gió thổi êm dịu như lời ru, rồi lại phần phật như một cánh quạt, mang hơi thở trong lành và mát mẻ từ biển lớn vào trên cạn, làm dịu mát lòng người. Trong tiếng gió, ta nghe tiếng thông xao, tiếng sóng vỗ, tiếng ve râm ran và cả tiếng máy, tiếng xe, tiếng cần cẩu từ những tàu thuyền, bến cảng ở xa. Âm thanh của cuộc sống hội tụ lại, lan tỏa theo làn gió, vang vọng khắp nơi.
Núi non, biển cả đẹp đẽ của Hạ Long là một phần không thể thiếu trong bức tranh tự nhiên tươi đẹp của Việt Nam mà người dân từ xưa đến nay đã luôn tự hào và giữ gìn.
Theo Thi Sảnh
a) Xác định phần mở bài, phần thân bài, và phần kết bài của bài văn trên.
b) Phần thân bài gồm mấy phần ? Mỗi phần mô tả về điều gì?
c) Ý nghĩa của các đoạn văn được in đậm trong mỗi phần và trong toàn bộ bài viết?
Giải đáp:
a) Cấu trúc tổ chức của bài là:
| Phần mở bài: | Từ "Vịnh Hạ Long là một …" đến "đất nước Việt Nam" |
| Phần thân bài: | Từ "Cái đẹp của Hạ Long trước hết là sự kì vĩ của thiên nhiên…" đến "theo gió ngân lên vang vọng" |
| Phần kết bài: | Từ "Núi non, sóng nước tươi đẹp…" đến "đời nọ tiếp đời kia mãi mãi giữ gìn" |
b) Phần thân bài được chia thành ba đoạn, mỗi đoạn mô tả về:
| Đoạn | Giới hạn | Nội dung |
| Đoạn 1 | "Cái đẹp của Hạ Long trước hết… uốn quanh chân đảo dải lụa xanh." | Sự kì vĩ của thiên nhiên đã làm nên vẻ đẹp độc đáo của Vịnh Hạ Long |
| Đoạn 2 | "Thiên nhiên Hạ Long chẳng những cũng trẻ trung, cũng phơi phới" | Vẻ đẹp duyên dáng của Hạ Long qua bốn mùa: luôn mang trên mình một màu xanh đằm thắm |
| Đoạn 3 | "Tuy bốn mùa là vậy… theo gió ngân lên vang vọng." | Miêu tả những nét riêng biệt và luôn hấp dẫn lòng người qua mỗi mùa của Hạ Long. Đặc biệt, đó là vẻ quyến rũ của mùa hè ở Hạ Long |
c) Tầm quan trọng của các câu văn được in đậm:
- Trong mỗi phần: nhằm tóm tắt ý chủ đề, những nội dung quan trọng, đặc biệt của từng đoạn văn đó. Ngoài ra, nội dung trong mỗi đoạn cũng phản ánh và thể hiện ý chính đã được đề cập ở câu đầu tiên được in đậm trong đoạn văn.
- Trong toàn bài: Mục đích là để phác thảo những ý chính của toàn bài văn, cũng như việc nhấn mạnh rằng nội dung được trình bày trong các câu in đậm là tóm tắt của cả bài văn. Tất cả nhằm mục đích thu hút sự chú ý của người đọc khi họ khám phá tác phẩm văn học.
Câu 2
Dưới đây là phần thân bài của một bài văn miêu tả về Tây Nguyên. Hãy chọn câu mở đoạn phù hợp nhất từ những câu được cung cấp dưới mỗi đoạn.
Đoạn 1:
[…] Vùng phía nam của dãy Trường Sơn tọa lạc ở đây với nhiều dãy núi cao từ 2000 đến 2600 mét, mây trắng che phủ suốt cả năm. Bên dưới những đỉnh núi cao là những rừng sâu, um tùm. Nhiều khu vực nguyên sinh từ thời bao đời vẫn chưa bước chân con người qua.
a) Tây Nguyên là vùng đất đầy núi non hiểm trở.
b) Tây Nguyên nổi tiếng với những dãy núi cao vút, những khu rừng bạt ngàn.
c) Khám phá Tây Nguyên là khám phá mảnh đất của những rừng nguyên sinh hoang sơ.
Đoạn 2:
[…] Các đồi tranh vàng óng ánh trong làn gió nhẹ. Những đồi đất đỏ vươn mình liền nhau chạy dài vô tận. Khắp nơi, những khóm rừng xanh thăm thẳm như những hòn đảo trôi giữa đồng bằng. Các trang trại trồng cà phê, chè,... phát triển mạnh mẽ. Những cánh đồng lúa, ngô ven suối hoặc bám trên những đồi núi, nhẹ nhàng lan tỏa.
Theo AY DUN và LÊ TẤN
a) Tuy núi cao và rừng rậm là đặc điểm của Tây Nguyên nhưng cũng là nơi của các dòng sông mạnh mẽ, những con suối dịu dàng, mang lại vẻ đẹp thơ mộng.
b) Ngoài núi và rừng, Tây Nguyên còn là đất của tiếng cồng chiêng vang lên qua hàng nghìn năm lịch sử.
c) Không chỉ có núi và rừng, Tây Nguyên còn sở hữu những thảo nguyên tươi đẹp dưới ánh nắng mùa xuân, như những mảnh lụa đa sắc, đa dạng.
Trả lời:
- Đoạn 1: Chọn câu (b): Tây Nguyên có núi cao chót vót, có rừng rậm bạt ngàn.
Lựa chọn này là do câu văn đề cập đến hai đặc điểm nổi bật của Tây Nguyên là núi cao và rừng rậm.
- Đoạn 2: Chọn câu (c): Nhưng Tây Nguyên không chỉ có núi cao và rừng rậm. Tây Nguyên còn có những thảo nguyên rực rỡ dưới ánh nắng nhẹ nhàng của mùa xuân, như những tấm thảm lụa đa màu sắc, đa dạng.
Chọn câu này vì nó không chỉ liên kết hai đoạn mà còn tiếp tục mô tả đặc điểm của vùng đất Tây Nguyên - nơi của những thảo nguyên đầy màu sắc.
Câu 3
Hãy viết câu mở đoạn cho một trong hai đoạn văn ở bài tập 2 theo cách của bạn.
Trả lời:
* Viết câu mở đoạn cho đoạn văn thứ nhất:
'Tây Nguyên quê tôi có vẻ đẹp tự nhiên thơ mộng với những dãy núi cao ngất ngưởng và những rừng xanh mát trải dài vô tận.'
* Viết câu khai mạc cho đoạn văn thứ hai:
“Tây Nguyên không chỉ là vùng đất của rừng núi, mà còn thu hút du khách bởi những thảo nguyên tươi đẹp, phong phú màu sắc.”
* Viết câu khai mạc cho đoạn văn thứ nhất.
Quy trình viết bài văn miêu tả cảnh
Để viết bài văn miêu tả cảnh, chúng ta thực hiện các bước sau:
- Phân loại đối tượng cần mô tả
- Chọn lọc, đánh giá các chi tiết đặc biệt để mô tả
- Thu thập và sắp xếp ý kiến theo một trình tự cụ thể, xây dựng kế hoạch
- Viết thành các đoạn văn hoàn chỉnh, bài văn có cấu trúc Mở đầu - Thân - Kết thúc rõ ràng
- Đọc và chỉnh sửa các sai sót về chính tả và cách diễn đạt
Đặc biệt, học sinh cần ôn lại kỹ năng viết mở đoạn và kết đoạn (phần mở bài và kết bài):
- Mở đoạn có thể giới thiệu ý chính của đoạn văn: Giới thiệu bối cảnh hoặc đặc điểm sẽ được mô tả
- Kết đoạn có thể nhận xét hoặc thể hiện quan điểm cá nhân về bối cảnh đã mô tả
