Giải các câu 1, 2, 3 trong bài tập về dấu hai chấm và ôn từ ngữ trang 143 trong sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 5 tập 2. Câu 2. Hãy xác định nơi phù hợp để đặt dấu hai chấm trong các câu thơ, các đoạn văn sau ?-
Câu thứ nhất
Trong từng trường hợp dưới đây, dấu hai chấm được sử dụng để làm gì ?
a) Một anh công an vỗ vai em:
- Thật là một chàng trai can đảm làm nhiệm vụ gác rừng!
NGUYỄN THI CẨM CHÂU
b) Cảnh vật xung quanh tôi đang có sự biến đổi lớn : hôm nay tôi đi học.
THANH TỊNH
Phương pháp giải:
Tính chất của dấu hai chấm:
- Đặt ở phần cuối của câu để biểu thị lời thoại trực tiếp của nhân vật.
- Thường được sử dụng để làm rõ hoặc giải thích phần câu trước đó.
Giải thích chi tiết:
a) Đặt ở cuối câu để trích dẫn lời nói trực tiếp của nhân vật.
b) Dấu hai chấm là dấu hiệu cho phần câu sau đó là giải thích của phần trước.
Câu thứ hai
Nơi có thể đặt dấu hai chấm trong các dòng thơ, các câu văn sau đây ?
a)
Trận chiến đã bắt đầu
Quân ta xông lên trước
Một kẻ địch gục ngã
Chết rồi, không động đậy được.
Khi đã chết thì không cử động nổi
Tại sao nó lại lơ mơ ?
Ưu ái lừa dối không hề thích
Trò chơi trung thực làm vui lòng hơn.
Kẻ thù vặn chân nhăn răng
Mắt nhăn nhó kêu rối rít
- Tôi đồng ý là tôi đã chết
Nhưng đây... tổ kiến vàng!
Định Hải
b) Tôi đã dành nhiều thời gian trẻ con, cổ họng ngóng chờ một linh hồn nữ thần mặc áo xanh bay xuống từ trời và luôn luôn mong mỏi, trong niềm cầu nguyện sôi sục 'Bay đi, con diều ơi! Bay đi!'
Theo TẠ DUY ANH
c) Từ Đèo Ngang nhìn về phía nam, ta thấy một phong cảnh tự nhiên tuyệt vời: về phía tây là dãy núi Trường Sơn vươn rộng, về phía đông là biển cả mênh mông, ở giữa là một vùng đồng bằng xanh mướt như lục diệp.
Theo VĂN NHÍ
Hướng dẫn giải:
a) Hãy đặt dấu hai chấm trước lời nói của kẻ địch.
b) Hãy đặt dấu hai chấm trước lời nói của nhân vật.
c) Hãy đặt dấu hai chấm trước phần giải thích ở phía sau.
Chi tiết lời giải:
a) Đặt dấu chấm vào đoạn thơ sau đây:
Kẻ thù vặn cả chân,
Mắt nhăn nhó kêu rối rít:
- Tôi đồng ý là tôi đã chết
Nhưng đây... tổ ong vàng !
⟶ Dấu hai chấm dẫn lời nói trực tiếp của nhân vật.
b) Tôi đã ngửa cổ suốt một thời gian mới lớn để chờ đợi...khi cầu xin tha thiết: “Bay đi, diều ơi! Bay đi!”
⟶ Dấu hai chấm dẫn lời nói trực tiếp của nhân vật.
c) Từ Đèo Ngang nhìn về hướng nam, ta gặp một phong cảnh thiên nhiên kỳ vĩ: phía tây là dãy núi Trường Sơn trùng điệp, phía đông là...
⟶ Dấu hai chấm thông báo rằng phần câu sau đó là giải thích cho phần câu trước.
Câu thứ ba
Trong câu chuyện vui dưới đây, người bán hàng hiểu lầm ý của khách như thế nào ? Để người bán hàng không hiểu lầm, ông khách cần thêm dấu gì vào tin nhắn của mình, dấu đó đặt sau từ nào ?
Chỉ vì quên một dấu câu
Có ông khách nọ đến cửa hàng đặt vòng hoa viếng bạn. Ông dặn người bán hàng ghi lên bảng tang : 'Kính viếng bác X.' Nhưng về đến nhà, nghĩ lại, thấy lời phúng còn đơn giản quá, ông bèn sai con chuyển cho người bán hàng một tin nhắn, lời lẽ như sau : 'Xin ông làm ơn ghi thêm nếu còn chỗ linh hồn bác sẽ được lên thiên đàng.'
Khi vòng hoa được đưa đến đám tang, ông khách mới bất ngờ. Trên vòng hoa đính một dải băng đen với dòng chữ rất đanh thép: 'Kính viếng bác X. Nếu còn chỗ, linh hồn bác sẽ được lên thiên đàng.'
Theo tạp chí NGÔN NGỮ
Phương thức giải:
Hãy đọc kỹ tin nhắn mà người khách gửi cho người bán hàng.
Chi tiết cách giải:
|
Tin nhắn của ông khách |
Xin ông làm ơn ghi thêm nếu còn chỗ linh hồn bác sẽ được lên thiên đàng |
|
Người bán hàng hiểu lầm ý của khách nên ghi trên dải băng tang |
Kính viếng bác X. Nếu còn chỗ, linh hồn bác sẽ được lên thiên đàng\ (hiểu là nếu còn chỗ trên thiên đàng) |
|
Để người bán hàng khỏi hiểu lầm, ông khách cần thêm dấu gì vào tin nhắn, dấu đó đặt sau chữ nào? |
Xin ông làm ơn ghi thêm nếu còn chỗ: linh hồn bác sẽ được lên thiên đàng |
