Giải chi tiết câu 1, 2, 3 cho bài Tập làm văn - Luyện tập dựng đoạn mở bài và kết bài, trang 54, 55, 56 của Vở bài tập Tiếng Việt lớp 5 tập 1. Câu 1: Đánh giá hai đoạn mở bài trong bài văn Tả con đường từ nhà đến trường, xác định đoạn nào mở bài theo kiểu trực tiếp và đoạn nào theo kiểu gián tiếp.
Câu 1
Phân tích hai đoạn mở bài trong bài văn miêu tả con đường từ nhà tới trường. Hãy xác định đoạn nào là mở bài trực tiếp và đoạn nào là gián tiếp bằng cách đánh dấu (+) vào ô tương ứng.
|
Đoạn |
Mở bài trực tiếp |
Mở bài gián tiếp |
|
a) Từ nhà em đến trường có thể đi theo nhiều ngả đường. Nhưng con đường mà em thích đi hơn cả là đường Nguyễn Trường Tộ. |
|
|
|
b) Tuổi thơ của em có biết bao kỉ niệm gắn với những cảnh vật của quê hương. Đây là dòng sông nhỏ đầy ắp tiếng cười của bọn trẻ chúng em mỗi buổi chiều hè. Kia là triền đê rộn rã tiếng hát của thanh niên nam nữ những đêm sáng trăng. Nhưng gần gũi, thân thiết nhất với em vẫn là con đường từ nhà đến trường - con đường đẹp đẽ suốt những năm tháng học trò của em. |
|
|
Hướng dẫn giải chi tiết:
- Mở bài trực tiếp: Bắt đầu ngay bằng việc giới thiệu về chủ thể của bài viết.
- Mở bài gián tiếp: Khởi đầu bằng cách đề cập đến một vấn đề khác, sau đó mới dẫn dắt vào chủ đề chính.
Giải thích chi tiết:
|
Đoạn |
Mở bài trực tiếp |
Mở bài gián tiếp |
|
a) Từ nhà em đến trường có thể đi theo nhiều ngả đường. Nhưng con đường mà em thích đi hơn cả là đường Nguyễn Trường Tộ. |
+ |
|
|
b) Tuổi thơ của em có biết bao kỉ niệm gắn với những cảnh vật của quê hương. Đây là dòng sông nhỏ đầy ắp tiếng cười của bọn trẻ chúng em mỗi buổi chiều hè. Kia là triền đê rộn rã tiếng hát của thanh niên nam nữ những đêm sáng trăng. Nhưng gần gũi, thân thiết nhất với em vẫn là con đường từ nhà đến trường - con đường đẹp đẽ suốt những năm tháng học trò của em. |
|
+ |
Giải thích:
- Đoạn a) sử dụng phương pháp Mở bài trực tiếp do trực tiếp nhắc tới đối tượng miêu tả.
- Đoạn b) dùng cách Mở bài gián tiếp, bắt đầu từ một chủ đề khác để dẫn dắt vào nội dung chính.
Câu 2
So sánh hai cách kết bài trong bài văn mô tả con đường từ nhà tới trường. Hãy nêu điểm tương đồng và khác biệt giữa đoạn kết không mở rộng (a) và đoạn kết có mở rộng (b).
a) Con đường từ nhà tới trường có thể không mấy khác biệt so với các con đường khác trong thành phố, nhưng lại rất đỗi quen thuộc với em.
b) Em rất trân trọng con đường dẫn tới trường. Mỗi sáng đến trường, em đều thấy đường phố rất sạch. Điều này là nhờ công sức quét dọn không ngừng của các cô các bác công nhân vệ sinh. Vì thế, em và bạn bè luôn nhắc nhở nhau giữ gìn vệ sinh để con đường luôn trong sạch và tươi đẹp.
|
Giống nhau |
Khác nhau |
|
|
Không mở rộng |
Mở rộng |
|
|
............ |
................. |
............ |
Cách thức giải quyết:
- Kết bài không mở rộng chỉ bày tỏ cảm xúc cá nhân đối với chủ đề được nêu.
- Kết bài mở rộng không chỉ bày tỏ cảm xúc, cảm nhận về chủ đề mà còn mở rộng sang các vấn đề liên quan khác.
Giải thích cặn kẽ:
|
|
Khác nhau |
|
|
Không mở rộng |
Mở rộng |
|
|
- Đều nói về tình cảm yêu quý, gắn bó thân thiết của bạn học sinh đối với con đường. |
- Khẳng định con đường rất thân thiết với học sinh. |
- Vừa nói về tình cảm yêu quý con đường, vừa ca ngợi công ơn của các cô bác công nhân vệ sinh đã giữ sạch con đường, đồng thời thể hiện ý thức giữ cho con đường luôn sạch, đẹp. |
Câu 3
Hãy soạn một đoạn mở bài kiểu gián tiếp và một đoạn kết bài kiểu mở rộng cho bài văn miêu tả cảnh quan tự nhiên nơi em sống.
Cách thức giải:
- Mở bài gián tiếp: Bắt đầu từ một chủ đề không liên quan rồi dần dẫn dắt vào chủ đề chính của bài văn.
- Kết bài mở rộng: Không chỉ thể hiện cảm xúc, suy nghĩ về chủ đề chính mà còn đề cập đến các vấn đề liên quan khác xung quanh.
Chi tiết cách giải:
- Mở bài: Mỗi ngày, thông qua các phương tiện truyền thông như ti vi và báo chí, chúng ta được thấy nhiều khung cảnh đẹp đẽ của đất nước. Em đã may mắn được thăm những bãi cát trắng mịn ở Nha Trang, đồi cát vàng ở Mũi Né, và không khí trong lành, mát mẻ của Đà Lạt. Dẫu đã đi nhiều nơi, nhưng nơi làm em thấy gắn bó nhất vẫn là thị xã quê hương em.
- Kết bài: Em rất tự hào và yêu mến nơi mình sinh sống. Nếu có dịp, mời các bạn đến thăm thị xã của em. Dù nhỏ, nơi đây sở hữu phong cảnh tuyệt vời, khí hậu dễ chịu, và đặc biệt là tình cảm hiếu khách của người dân. Rất mong được chào đón các bạn!
