Buzz
I. Nhận xét
1. Các từ in đậm dưới đây được sử dụng để làm gì?
a) Hùng nói: 'Theo tôi, quý nhất là lúa gạo. Các bạn có thấy ai không ăn mà sống được không?'
Quý và Nam cho rằng có lý
b) Chích bông sà xuống vườn cải. Nó tìm kiếm và bắt sâu bọ.
2. Cách sử dụng những từ in đậm dưới đây có điểm gì tương tự cách sử dụng các từ được nêu ở bài tập 1?
a) Tôi rất thích thơ. Em gái tôi cũng thích.
b) Lúa gạo hay vàng đều đáng quý. Thời gian cũng vậy. Nhưng quý nhất là người lao động.
Phương pháp giải:
1) Hãy đọc cẩn thận các câu và chỉ ra vai trò của từ được in đậm trong việc giao tiếp hoặc khi nói, khi viết.
2) Dựa vào bài tập 1, hãy phân biệt điểm tương đồng trong cách sử dụng từ được in đậm ở bài 2.
Lời giải chi tiết:
1)
a) Các từ in đậm tôi- bạn sử dụng để xưng hô.
b) Từ in đậm nó sử dụng để chỉ chích bông, và để xưng hô. Nó tránh việc lặp lại từ trong câu.
2) Cách sử dụng từ in đậm ở trên tương tự như cách sử dụng các từ ở bài tập 1. Nó cũng được sử dụng để thay thế cho những từ khác nhằm tránh việc lặp từ (từ đó thay cho từ thích, từ >đó thay cho từ quý).
II. Luyện tập
1. Các từ ngữ in đậm trong đoạn thơ sau được dùng để chỉ ai? Những từ ngữ đó được viết hoa nhằm biểu lộ điều gì?
Ta trở lại với Đấng đường xa
Xin hỏi Việt Bắc không nguôi nhớ Người
Nhớ Ông Đồ mắt sáng ngời
Áo nâu túi vải, đẹp tươi hiền hòa!
Nhớ Người những sáng tinh mơ
An nhàn yên bình ngựa trên con đường suối reo
Nhớ bước chân Người đi qua những dốc đèo
Người đi, rừng núi theo dõi bóng Người.
Tố Hữu
2. Phát hiện các đại từ được sử dụng trong bài ca dao sau:
- Cò ơi, vạc ơi, nông ơi,
Sao mày giẫm lúa nhà tao, hỡi cò?
- Không không, tao đứng trên bờ,
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tao.
Chẳng tin, ông đến mà coi,
Mẹ con nhà nọ còn ngồi đây kia.
3. Sử dụng đại từ ở những chỗ phù hợp để thay thế cho danh từ bị lặp lại nhiều lần trong đoạn chuyện sau:
Con chuột tham lam
Chuột kia gặm vách nhà. Một cái khe hở hiện ra. Nó chui qua khe và tìm được rất nhiều thức ăn. Là một con chuột tham lam nên nó ăn nhiều quá, nhiều đến mức bụng nó phình to ra. Đến sáng, nó tìm đường trở về ổ, nhưng bụng to quá, nó không sao lách qua khe hở được.
Phương pháp giải:
2) Đại từ là những từ được sử dụng để gọi hoặc thay thế các danh từ, động từ, tính từ (hoặc cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ) trong câu để tránh việc lặp lại các từ đó.
3) Trong văn bản, từ 'chuột' bị lặp lại nhiều lần, hãy thay thế chúng bằng các đại từ phù hợp.
Giải thích chi tiết:
1)
- Những từ được in đậm được sử dụng để chỉ về Bác Hồ.
- Việc viết hoa những từ đó nhằm thể hiện lòng tôn trọng đối với Bác.
2)
- Các đại từ được sử dụng trong bài ca dao (các từ được in đậm):
- Cái cò, cái vạc, cái nông,
Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò?
- Không không, tớ đứng trên bờ,
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho mình.
Chẳng tin, ông đến mà coi,
Mẹ con nhà hắn còn ngồi đây kia.
3)
Chuột tham lam
Chuột gặm vách nhà. Một cái khe hở hiện ra. Chuột chui qua khe và tìm được rất nhiều thức ăn. Là một con chuột tham lam nên >nó ăn nhiều quá, nhiều đến mức bụng nó phình to ra. Đến sáng, chuột tìm đường trở về ổ, nhưng bụng to quá, nó không sao lách qua khe hở được.
