Giải bài tập 1, 2 từ Bài tập viết văn - Thực hành mô tả cảnh trang 16, 17 trong Sách Bài Tập Tiếng Việt Lớp 5 tập 11. Bài 1: Đọc đoạn văn về cơn mưa (Tiếng Việt 5, tập 1, trang 31) và trả lời câu hỏi
Bài 1
Đọc đoạn văn về cơn mưa (Tiếng Việt 5, tập một, trang 31) và trả lời câu hỏi
Cơn mưa
Trong một buổi, những đám mây kỳ lạ bắt đầu xuất hiện. Những đám mây to lớn và nặng nề tràn ngập bầu trời. Mây lan tỏa từng tia nhỏ rồi đều đặn phủ kín trời màu xám. Gió từ phía nam thổi mãi không ngớt. Bất ngờ, gió mang lại hơi lạnh, pha trộn cùng cảm giác của nước. Từ phía nam, tiếng sấm dồn dập vang lên. Mưa đã rơi ở bên kia sông: gió càng thêm mạnh, hỗn loạn trên những cành cây.
Mưa đã đến, rơi nhè nhẹ… nhè nhẹ… nhưng dần dần trở nên dày đặc. Những giọt nước lăn xuống mái nhà: mưa thật sự đã bắt đầu. Mưa rơi liên tục khiến mọi người không kịp nhận ra rằng nó đã đến nhanh như vậy. Ban đầu chỉ là một vài giọt nhỏ, nhưng sau đó, nước tràn ra dồn dập. Nước chảy xuống, đổ đầy, lao vào trong đám cây. Lá cây rung lên, gió từng phấn chấn. Các con gà loạng choạng, tìm nơi trú ẩn khỏi trận mưa. Mưa rơi mạnh mẽ, giọt nước rơi, bụi nước phủ trắng mặt đất. Trong nhà, trở nên tối om, một mùi đặc trưng, mùi của mưa đầu mùa. Mưa rơi trên sàn nhà, trên mái nhà, đập vào tán lá. Tiếng giọt nước rơi ồ ồ...
Dòng nước đỏ cuồn cuộn chảy qua sân, chảy vào các rãnh thoát nước rồi dồn vào ao. Mưa lớn kèm theo tiếng sấm vang lên từ bầu trời sâu thẳm...
Mưa dần dần tan đi. Bầu trời trở nên sáng sủa. Những con chim từ gốc cây nào đó bay ra hót vang. Mưa tạnh, phía đông trời trở nên trong xanh. Mặt trời ló ra, chiếu sáng những chiếc lá bưởi lấp lánh.
Theo Tô Hoài
a) Các dấu hiệu nào cho biết cơn mưa sắp đến?
Mây: .................
Gió: .................
b) Ghi lại những từ ngữ miêu tả âm thanh của mưa và những giọt mưa từ khi bắt đầu đến khi kết thúc cơn mưa.
Âm thanh của mưa: .................
Giọt mưa: .................
c) Mô tả cây cỏ, động vật và bầu trời trong và sau trận mưa:
Trong cơn mưa: .................
Sau khi mưa: .................
d) Tác giả đã sử dụng những giác quan nào để quan sát cơn mưa?
M : Sử dụng mắt (thị giác): quan sát những biến đổi của các đám mây.
............................
Phương pháp giải:
a. Hãy đọc kỹ đoạn văn đầu tiên.
b. Đọc cẩn thận các đoạn văn 2, 3, 4.
c. Hãy đọc đoạn văn một cách tỉ mỉ và trả lời câu hỏi.
d. Thị giác (quánh mắt - nhìn thấy), thính giác (bằng tai - nghe thấy), khứu giác (bằng mũi - ngửi thấy), xúc giác (sờ được).
Lời giải chi tiết:
a) Các dấu hiệu nào cho biết cơn mưa sắp đến?
|
Mây |
- Những đảm mây lớn và đặc xịt, lổm ngổm đầy trời, tản ra từng nắm nhỏ rồi san đều trên một nền đen xám xịt. |
|
Gió |
- Thổi giật, mát lạnh, mang theo hơi nước. - Khi mưa xuống: gió càng thêm mạnh, mặc sức điên đảo trên cành cây. |
b) Ghi lại những từ ngữ mô tả âm thanh của mưa và những giọt mưa từ khi bắt đầu đến khi kết thúc cơn mưa.
|
Tiếng mưa |
- Lúc đầu: lẹt đẹt ... lẹt đẹt, lách tách - Về sau: mưa ù, xuống rào rào, rầm rập, đồm độp, đập bùng bùng, đổ ồ ồ. |
|
Hạt mưa |
- Những giọt nước lăn xuống mái hiên; mưa xiên xuống, lao xuống, lao vào trong bụi cây. - Hạt mưa : ngã, bay, tỏa bụi nước trắng xóa. |
c) Mô tả cây cỏ, động vật và bầu trời trong và sau trận mưa:
|
Trong mưa |
- Lá đào, lá na, lá sói vẫy tai run rẩy. + Con gà trống ướt lướt thướt ngật ngưỡng tìm chỗ trú. + Vòm trời tối thẫm vang lên một hồi ục ục ì ầm, tiếng sấm của mưa đầu mùa. |
|
Sau cơn mưa |
- Trời rạng dần. + Chim chào mào hót râm ran. + Phía đông một mảng trời trong vắt. + Mặt trời ló ra, chói lọi trên những vòm lá bưởi lấp lánh. |
d) Tác giả đã sử dụng những giác quan nào để quan sát cơn mưa?
M : Sử dụng thị giác (bằng mắt): quan sát sự biến đổi của đám mây.
- Sử dụng thị giác (bằng mắt): quan sát sự biến đổi của đám mây, nhìn thấy mưa rơi, nhận biết sự thay đổi của bầu trời; quan sát cây cỏ, động vật trong cơn mưa, và cảnh xung quanh khi mưa to; cảm nhận môi trường xung quanh khi mưa giông.
- Sử dụng thính giác (bằng tai): nghe thấy tiếng gió thổi; nghe mưa và nhận biết cách mưa thay đổi, tiếng sấm, tiếng chim hót.
- Sử dụng xúc giác (bằng cảm nhận của da): cảm nhận được sự mát lạnh của gió pha trộn với hơi nước trước cơn mưa.
- Sử dụng khứu giác (bằng mũi): nhận biết được mùi đặc trưng, mùi xa lạ, man mác của những trận mưa đầu mùa.
Câu 2
Từ những điều em đã quan sát, hãy lập dàn ý bài văn miêu tả một cơn mưa:
...........................
Phương pháp giải:
Em quan sát cảnh vật và các hiện tượng trong cơn mưa để hoàn thành nhiệm vụ.
Lời giải chi tiết:
A. Mở đầu: Giới thiệu tổng quan
Cơn mưa xảy ra trong tình huống nào?
Sau một khoảng thời gian dài nắng nóng gay gắt, vào buổi chiều tối hôm nay, đột nhiên mây đen xuất hiện, báo hiệu một cơn mưa sắp tới.
B. Phần chính: Mô tả sự biến đổi của cảnh vật theo thời gian
- Trước khi mưa
+ Mây đen từ phía nào kéo đến, không gian trở nên u ám
+ Trong từng hơi thở của gió, cảm nhận được không khí mát lạnh
+ Mọi người nhanh chóng sắp xếp, dọn dẹp đồ đạc và công việc để tránh mưa
- Khi mưa bắt đầu
+ Từng giọt mưa bắt đầu rơi rớt lộp độp trên những mái hiên.
+ Mưa rơi dày đặc làm trắng xóa cả bầu trời và đất đai.
+ Đôi khi, giữa tiếng mưa, còn vang lên tiếng sấm gầm rú và ánh chớp vụt qua trời.
+ Cây cỏ ven đường được cơn mưa tưới mát, tỏa ra sự tươi mới.
+ Mưa lớn tràn ngập mỗi con đường
+ Mọi người vội vã trong chiếc áo mưa, lái xe vượt qua cơn mưa để nhanh chóng về nhà.
+ Dưới mái hiên, một số người dừng lại để tránh mưa.
+ Các con chim cố gắng tìm nơi trú ẩn dưới bóng cây lớn trong cơn mưa.
- Sau cơn mưa
+ Bầu trời trở nên sáng sủa
+ Ánh nắng nhẹ nhàng chiếu xuống như muốn làm khô ráo mọi thứ sau cơn mưa
+ Lá cây rửa sạch bụi bẩn, trở nên xanh tươi hơn.
+ Chim hót vang vọng sau những ngọn cây
+ Mọi người trở lại với công việc của mình một cách vội vã.
C. Kết thúc
Cơn mưa rào mang lại sức sống mới cho con người và tự nhiên sau những ngày nắng nóng kéo dài.
