Bài viết về 'Hội Chứng Kiệt Sức Của Người Trẻ': Không Phải Lười Biếng Cũng Không Phải Quan Trọng Hoá Vấn Đề

Nếu thế hệ trước hiểu được áp lực mà giới trẻ đang phải đối mặt, họ có thể không nghĩ rằng giới trẻ chỉ là lười biếng và hay làm lên vấn đề. 

Gần đây, tôi đọc một bài viết về hội chứng kiệt sức ở giới trẻ, về sự mất cân bằng giữa công việc và cuộc sống, cũng như áp lực vô hình khiến chúng ta cảm thấy mệt mỏi,... Tôi nhận ra rằng chúng ta đều chịu nhiều phần trăm giống nhau. Tôi đã đọc bài viết nhiều lần, kể cả những tâm sự trên mạng xã hội và nhận định của các chuyên gia, và thấy đó là hình ảnh đúng đắn về tình hình của giới trẻ châu Á, bao gồm cả bản thân tôi. 

Hội chứng kiệt sức

Vậy làm thế nào để vượt qua tình trạng kiệt sức và mệt mỏi? Chúng ta không thể có phép màu cũng như không có loại thuốc điều trị nào, nhưng chúng ta có thể hiểu rõ hơn về áp lực làm chúng ta kiệt sức và giảm bớt chúng thông qua một số cách thay đổi tư duy. Ví dụ như:

1. Tự tin với lựa chọn của bản thân

Shark Linh đã từng nói: “Đừng nghĩ về cân bằng giữa công việc và cuộc sống khi bạn còn trẻ. Hãy tập trung vào công việc”. Vì với cô ấy, thời gian trẻ và khỏe mạnh là lúc phấn đấu, học hỏi và đạt được thành công. Khi bạn đạt đến độ tuổi trên 30-40, khi cơ thể bắt đầu mệt mỏi và gia đình đòi hỏi bạn phải chăm sóc, bạn sẽ biết ơn những nỗ lực khi còn trẻ đã giúp bạn ổn định đủ để có thời gian cho gia đình, nghỉ ngơi và tận hưởng cuộc sống. Tôi tin rằng điều này hoàn toàn đúng, những nỗ lực của bạn bây giờ sẽ giúp cuộc sống sau này của bạn trở nên dễ dàng hơn.

Nhưng nếu tôi nói với bạn rằng, không sao cả, chỉ cần bạn học tập và làm việc đủ để tự nuôi sống và thưởng thức cuộc sống của riêng mình thì cũng hoàn toàn hợp lý phải không?

Gần đây, tôi và bạn đã xem lại bộ phim 2012 (Đại thảm họa). Sau khi kết thúc phim, chúng tôi đã thảo luận về câu hỏi: “Nếu ngày tận thế xảy ra, chúng ta sẽ làm gì vào phút cuối cuộc đời?” - Rõ ràng, chúng tôi không thể có đủ 1.5 tỷ EUR để mua vé VIP lên tàu trú ẩn, và cũng không thể may mắn đến mức có 1/1,000,000 cơ hội sống sót trước thảm họa. Chúng tôi quyết định sẽ thưởng thức một bữa ăn ngon, gọi điện hoặc đến gặp người thân, và trang điểm đẹp đẽ để chìm vào thế giới của một bộ phim hay. Người thành công, giàu có, thông minh đến đâu cũng nhỏ bé trước tự nhiên. Vì vậy, tại sao chúng ta không sống hạnh phúc hơn mỗi ngày, sống như thể ngày mai là tận thế?

Không có cách sống nào là sai, bạn có quyền chọn lựa và sống theo cách của riêng mình. Người khác có thể phán xét, nhưng mọi quyết định của bạn đều có lý do và ưu điểm của nó. Nếu bạn đôi khi cảm thấy lo lắng về quyết định của mình, hãy lắng nghe đoạn radio của Nhụy Hy có tên 你的人生，都藏在每一个选择里 (tạm dịch: Cuộc đời của bạn, nằm trong mỗi lựa chọn của bạn). Bạn sẽ nghe được những câu chuyện giúp bạn hiểu rằng cuộc đời nằm trong tay bạn, do bạn tự lựa chọn. Hãy tin vào sự lựa chọn của mình.

2. DỪNG SO SÁNH BẢN THÂN VỚI NGƯỜI KHÁC

Tính cách của chúng ta luôn dễ so sánh, có thể là với tư cách ghen tỵ, hoặc ngưỡng mộ. Người đang lao động ngoài đồng thường ngưỡng mộ thanh thiếu niên sành điệu sống ở thành phố, người làm việc tay chân kiếm sống tại nhà máy ngưỡng mộ nhân viên văn phòng được làm việc trong không gian mát mẻ và nhận lương, người làm công ở văn phòng ngưỡng mộ cuộc sống tự do của freelancer không bị áp lực. ...

Tôi kể với bạn trai về áp lực công việc và cảm thán trước cuộc sống của chị đồng nghiệp. Tôi nói rằng cần học hỏi từ chị, với những điều kiện tốt có sẵn, chị vẫn không ngừng phấn đấu trong công việc, học ngoại ngữ, học đàn hay chèo thuyền, chạy bộ, du lịch,...thỉnh thoảng còn đọc podcast cho bạn bè. Tôi cảm thấy ngưỡng mộ hơn trong thời gian dịch bệnh, chị nấu cơm hỗ trợ người vô gia cư, kêu gọi quyên góp để giúp đỡ bệnh nhân,...Tôi cảm thấy xấu hổ vì cùng một quỹ thời gian 24h mỗi ngày, chị làm nhiều thứ như vậy, còn tôi chỉ quanh quẩn ở nhà, làm việc, viết lách rồi lại nằm thở vì cạn năng lượng. Rồi tôi lại tự thiết lập một chuỗi hoạt động cho mình để làm nhiều hơn và KIỆT SỨC vì những to-do-list, bucket list.

Rồi bỗng một ngày, tôi đi ăn trưa cùng chị, chị nhìn tôi bằng ánh mắt ngưỡng mộ: “Chị muốn được như em, có một vô vàn lý do để nỗ lực từng ngày, biết mình cố gắng để nuôi em trai, hoàn thành công việc buổi sớm để tối videocall cùng người yêu, làm việc thật tốt để cuối tuần gặp gỡ bạn bè và biết mình đã nỗ lực rất nhiều để trân trọng những ngày nghỉ lễ”. Chị luôn giỏi, vẫn chăm chỉ và không ngừng nỗ lực sống hết mình nhưng chị khá cô đơn, cũng có lúc chị cảm thấy bất lực trước tuổi già, áp lực lập gia đình, giao tiếp với bố mẹ,...Thế rồi, tôi dần nhận ra, ai cũng có nỗi khổ riêng, tại sao chúng ta lại so sánh với người khác để thấy tự tin, buồn bã với chính mình ở hiện tại. 

Thế hệ này ai cũng đang nỗ lực, kể cả người sinh ra ở vạch đích, họ giỏi xuất sắc vẫn đang nỗ lực. Vậy sự nỗ lực của một người như chúng ta làm sao so sánh? 

“Đây không phải là một chứng bệnh được công nhận nào cả, và không có con số thống kê cụ thể, nhưng ở Anh, có đến 74% người trẻ nói rằng họ bị stress tới mức không thể chịu được. Ngoài ra, 49% người trẻ trong độ tuổi từ 18 đến 24 cảm thấy rằng việc tự so sánh bản thân với người khác là nguyên nhân chính gây ra stress, trong khi ở những độ tuổi lớn hơn thì ít ảnh hưởng hơn. Đây chính là loại stress làm chúng ta thấy mệt mỏi nhất – trạng thái căng thẳng đầu óc dẫn đến kiệt sức về thể chất và tinh thần.”  - trích BBC. Nguồn ảnh: Internet.

So sánh để chúng ta học hỏi và có thêm động lực để làm điều gì đó chứ không thể so sánh để chúng ta sống cuộc sống giống người khác. Đừng để bộ não liên tục so sánh và KIỆT SỨC.

3. GIẢM THIỀN TÂM & KÌ VỌNG

Có rất nhiều bạn trẻ trong số chúng ta, không phải cố gắng vì thành công và danh vọng, tiền bạc mà chỉ để bố mẹ tự hào. Giống như câu nói “Sự kỳ vọng của bố mẹ dành cho ta còn nhiều hơn chúng ta dành cho bản thân mình'. Cũng vì thế, chúng ta lại BẢO TRỌNG để càng ưu tú hơn và càng muốn bố mẹ tự hào về mình.

Nhưng đã bao giờ bạn suy nghĩ rằng việc sống thật vui và khỏe đã là thành công và hạnh phúc của bố mẹ mình chưa? Bất kỳ ai cũng hy vọng bạn tốt hơn, nhưng chẳng ai nói bạn phải vui vẻ. Bất cứ khi nào bạn cảm thấy bạn đã không thật sự làm tốt với sự kỳ vọng của bố mẹ, hãy nhớ đến một đoạn thư của bà Gam Ri trong Hometown Cha Cha Cha: “Cháu nói điều tốt nhất cha mẹ có thể làm cho con cái là đừng đau ốm và sống thật lâu? Đúng chứ ? Lòng cha mẹ cũng hệt như vậy đấy. Nếu con cái đổ bệnh thì trái tim cha mẹ cũng tan nát.”.

Đấy, không cần thiết áp lực bản thân phải 'rất nhiều và này nọ' mới là tốt nhất. Thành công về mặt sức khoẻ và tinh thần cũng là một trong những loại thành công mà con người cần hướng tới.

4.  KHÔNG CỐ GẮNG TRỐN TRÁNH ÁP LỰC

Cô bạn thân của tôi khi còn ở Sài Gòn nói rằng “Giá mà quay về quê làm việc, chắc chắn sẽ ít khói bụi ùn tắc, ẩm thực ngon bổ và không tốn kém chi phí sinh hoạt đắt đỏ” nhưng khi thực sự về quê, vẫn phàn nàn “Lương thấp, hàng ngày phải đi làm về lại phải ra ngoài ăn và chẳng còn bạn bè thân thiết để cùng đi ăn tối, uống vài ly”.

Anh chàng đồng nghiệp cũ của tôi từng nói “Chuyển đổi công ty, không cần phải đối mặt với sếp khó tính này nữa” nhưng khi nhận công việc mới, anh ấy lại nhắn tin cho tôi rằng “Làm việc tại công ty nhỏ quá lâu, tôi đã quen với sự nhiệt tình, niềm vui và sự ấm áp ở đó, sang công ty lớn mỗi bộ phận đều phân tách, rất khó để thích nghi”.

Chúng ta thường tưởng tượng về những cảnh tượng tốt đẹp hơn, kèm theo câu nói “Giá mà…”. Bạn có thể tránh xa thành phố này, công việc này, người này,... nhưng không thể tránh khỏi áp lực cuộc sống. Càng tránh, chúng ta càng mất đi năng lượng và KIỆT SỨC. Nhiệm vụ của chúng ta là nhìn nhận những điều tốt đẹp mà chúng ta đang có và tiếp tục bước đi.

5. KHÔNG THEO ĐUỔI XU HƯỚNG

Một cô gái 28 tuổi chia sẻ về Hội chứng kiệt sức với đoạn tâm sự này: “Trong thời của cha mẹ, chỉ cần có một công việc với mức lương đủ sống là tốt, nhưng hiện nay chúng ta luôn cảm thấy cần một công việc với mức lương cao, thú vị, truyền cảm hứng, phù hợp với sở thích và đam mê. Tiêu chuẩn về sức khỏe cũng tương tự. Đối với mẹ tôi, sống lành mạnh chỉ đơn giản là ăn ba bữa một ngày và luôn giữ cho quần áo sạch sẽ. Nhưng ngày nay, một lối sống lành mạnh là phải dậy sớm để đi tập gym từ 5 giờ sáng, kèm theo 30 phút chạy bộ để tập cardio, ăn càng nhiều rau càng tốt, và chăm sóc da để tránh lão hóa. Đó là một cuộc sống phải hoàn hảo cho sức khỏe, theo xu hướng, và thời thượng – và chúng ta dần mất đi sức khỏe của bản thân vì điều đó.”

Một phần của giới trẻ đang đối mặt với vấn đề này, không phải lúc nào cũng tiêu cực nhưng khi tự bó buộc mình vào khung giờ quá chật chội, có lúc sẽ thấy hơi thở khó khăn. Tôi nghĩ rằng cũng giống như việc ăn kiêng, nếu thực hiện không đúng cách, hiệu ứng Yoyo (càng ăn kiêng càng tăng cân) sẽ xuất hiện. Hãy đặt mục tiêu hợp lý và thay đổi một cách khoa học hơn, chúng ta sẽ tránh được sự kiệt sức trong hành trình theo đuổi chuẩn mực đẹp của xã hội.

6. DỪNG TỰ CẢM THẤY CÓ LỖI

Tôi dậy từ 4h30 mỗi sáng để tập yoga, về nhà nấu ít rau củ và thịt để mang theo cho bữa trưa ở công ty, tối muộn nhưng vẫn không bỏ qua bước skincare dài 7 bước và từ bỏ những thức uống như trà sữa, chocolate, bánh ngọt,... để giữ cho cơ thể khỏe mạnh. Không phải vì xu hướng mà vì tôi cảm thấy lỗi nếu làm trái với những điều đó.

Ví dụ như: Khi uống 1 ly trà sữa full-topping, tôi sẽ cảm thấy lỗi với cơ thể của mình. Tối nào về muộn và quên kem dưỡng mắt, môi sáng hôm sau tôi sẽ tự trách mình thiếu trách nhiệm. Những ngày làm sớm về muộn, ăn uống đầy đủ vào 7pm, tôi sẽ lo lắng về việc còn công việc chưa hoàn thành hay không,... và chỉ cần làm sai một điều gì đó, tôi sẽ tự động vào và dằn vặt bản thân mình mấy ngày.

Bạn trai tôi nói rằng tôi đang bị “cảm giác có lỗi” chi phối. Tôi nhận ra điều đó và anh ấy viết ra vài dòng trên giấy để tôi nhận ra rằng tôi không hề phạm phải tội lỗi như tôi nghĩ:

• Không phải tôi lãng phí thời gian trên TikTok thay vì làm việc.
• Tôi không béo phì hay mắc ung thư chỉ vì một vài bữa ăn thoải mái.
  
• Không phải tôi lười biếng bỏ qua skincare mà tôi đã kiên nhẫn hàng ngày....
• Nếu hôm qua tôi tắt điện và ngủ sớm, hôm sau tôi có thể dậy sớm để làm những việc khác mà tôi muốn.

Tất cả chúng ta cần ngừng phóng đại lỗi lầm của bản thân. Năng lượng hàng ngày có hạn, thay vì tiêu tốn nó cho việc cảm thấy đau khổ vì sai lầm dẫn đến cảm giác kiệt sức, chúng ta cần học cách vượt qua và cải thiện vào ngày mai. 

PHẢN ÁNH

Bạn có thể dốc hết tâm trí và công sức vào công việc, tham gia vào mọi sự kiện xã hội, lớp học,... để không bị loại khỏi nhịp sống hiện đại, phát triển nhanh chóng này. Nhưng bạn cũng cần học cách từ chối những thứ không phải của mình. 

Hãy lắng nghe những người thành công chia sẻ về cách họ vượt qua khó khăn. Nhưng hãy tự chọn lựa cuộc sống mà bạn có thể theo đuổi.

Hãy hành động để biến kỳ vọng của bạn thành hiện thực. Nhưng đừng để kỳ vọng của người khác làm bạn áp đặt lên bản thân.

Hãy cố gắng để không phụ lòng ông bà, bố mẹ, người thân đã kỳ vọng. Nhưng tôi tin rằng họ sẽ vui mừng khi thấy bạn mạnh mẽ và hạnh phúc mỗi khi gặp gỡ.

Nếu thế hệ trước hiểu được những áp lực mà chúng ta đang phải đối mặt, họ sẽ hiểu rằng chúng ta không chỉ là lười biếng và quan trọng hóa vấn đề. Và nếu thế hệ hiện tại học cách sống lành mạnh và cân bằng, không chỉ đòi hỏi thành công mà còn chú trọng đến sức khỏe tinh thần, chúng ta sẽ giảm bớt sự quan trọng hóa vấn đề kiệt sức.

Tác Giả: Bunny