Bài viết về Hội chứng trào ngược dạ dày thực quản: Nguyên nhân và triệu chứng

1. Tìm hiểu về hội chứng trào ngược dạ dày thực quản

Hội chứng trào ngược dạ dày thực quản (GERD - Gastroesophageal reflux disease) hay còn gọi là trào ngược dạ dày. Đây là một căn bệnh phổ biến trong hệ tiêu hóa, chiếm tỷ lệ từ 10 đến 20% dân số toàn cầu và có thể xảy ra ở mọi độ tuổi. Trào ngược dạ dày là tình trạng axit từ dạ dày trào ngược lên thực quản, gây tổn thương niêm mạc thực quản và tạo ra cảm giác không thoải mái.

Hội chứng trào ngược dạ dày thực quản thường gặp

Tùy thuộc vào tình trạng và nguyên nhân khác nhau, hội chứng trào ngược dạ dày có thể xuất hiện từng cơn hoặc kéo dài liên tục. Nếu không điều trị đúng cách, các triệu chứng của trào ngược dạ dày có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm thực quản, xơ hoá thực quản, bệnh barrett, thậm chí là ung thư thực quản hoặc các vấn đề khác liên quan đến hệ tiêu hóa.

2. Nguyên nhân gây trào ngược dạ dày thực quản

Nguyên nhân gây hội chứng trào ngược dạ dày thực quản thường được chia thành hai nhóm cơ bản như sau:

• Sự suy giảm chức năng co thắt thực quản dưới do tác dụng phụ của một số loại thuốc như glucagon, aspirin, ibuprofen,...; việc sử dụng thường xuyên các chất kích thích như cà phê, rượu bia, thuốc lá,...; các bệnh lý như xơ hoá, nhiễm trùng thực quản, thoát vị hoành,...
• Sự dư thừa axit dạ dày do các bệnh lý như viêm loét, ung thư, hẹp hang môn vị,...; thói quen ăn uống không lành mạnh như ăn nhanh, ăn thức ăn nhiều dầu mỡ, chiên xào, uống nước ngọt có ga, và thực phẩm khó tiêu,...

Tích tụ axit gây ra việc dạ dày trào ngược

Còn có những nguyên nhân khác như sau:

• Thừa cân có thể gây áp lực và ép dạ dày đặc biệt.
• Thai phụ: Kích thước của thai nhi ảnh hưởng đến dạ dày.
• Stress kéo dài có thể gây ra trạng thái căng thẳng ảnh hưởng đến hệ thần kinh gây ra trào ngược.

3. Dấu hiệu nhận biết

3.1. Cảm giác nóng, chua đắng

Cảm giác chua đắng, nóng là dấu hiệu phổ biến và dễ nhận biết ở những người bị hội chứng trào ngược dạ dày thực quản. Thường xuất hiện sau khi ăn hoặc vào buổi sáng. Sau khi cảm giác chua đắng, người bệnh thường cảm thấy miệng có vị chua kèm theo cảm giác nóng rát hoặc đau ở vùng xương ức từ phần cơ trơn thực quản sau đó dần lan ra họng và tai.

Cảm giác nóng, chua đắng là biểu hiện hàng đầu của trào ngược dạ dày

3.2. Buồn nôn, nôn

Theo quá trình tự nhiên của cơ thể, khi thức ăn đi vào qua đường tiêu hóa đến dạ dày, cơ vòng dạ dày sẽ đóng lại để ngăn axit và thức ăn lên trào ngược. Tuy nhiên, khi axit trào ngược lên gây kích thích miệng và họng, có thể gây ra cảm giác buồn nôn hoặc nôn. Tình trạng này có thể xảy ra bất kỳ lúc nào trong ngày, đặc biệt là khi ngủ không đúng tư thế hoặc khi nghỉ ngơi, khiến cho hệ thần kinh hoạt động mạnh mẽ hơn.

3.3. Miệng có vị đắng và mùi hôi

Ở mức độ trào ngược vừa và nặng, người bệnh thường cảm nhận mùi hoặc vị đắng trong miệng. Điều này có thể do axit từ dạ dày trào lên thực quản kèm theo một phần dịch mật. Sự kích thích axit trào ngược kết hợp với rối loạn thần kinh làm cho van môn vị mở rộng hơn bình thường, đặc biệt khi dạ dày co bóp. Kết quả, dịch mật và axit từ dạ dày có thể trào ra ngoài theo thực quản.

Trào ngược dạ dày và dịch mật gây ra mùi hôi và vị đắng trong miệng.

3.4. Đau vùng thượng vị

Đau vùng thượng vị là những cơn đau nhức nhẹ, cảm giác co thắt, nặng nề ở phía dưới xương sườn và phía trên rốn. Cơn đau này có thể lan rộng khắp vùng ngực, cánh tay hoặc thậm chí là vùng lưng. Đây là dấu hiệu phổ biến ở người bệnh do axit trào ngược kích thích hệ thần kinh trên niêm mạc thực quản, gây ra cảm giác đau. Cơn đau này cũng có thể bị nhầm lẫn với các vấn đề về tim mạch hoặc hệ hô hấp.

3.5. Tiết nhiều nước bọt

Khi axit từ dạ dày trào lên, cơ thể tự nhiên sẽ sản xuất nhiều nước bọt hơn để làm dịu axit. Điều này làm cho người bệnh phải chú ý hơn để phát hiện và điều trị sớm trào ngược dạ dày.

3.6. Nuốt khó

Triệu chứng khó nuốt thức ăn, nước bọt và cảm giác nghẹn ở họng thường xuất hiện khi mắc Hội chứng trào ngược dạ dày thực quản, do niêm mạc thực quản bị tổn thương do axit dạ dày gây ra.

Niêm mạc thực quản bị tổn thương khi tiếp xúc với axit gây phù nề là yếu tố chính dẫn đến 3.7. Khàn tiếng, ho khan.

Khàn tiếng hoặc ho khan thường là dấu hiệu của trào ngược dạ dày, do axit dạ dày gây tổn thương cho niêm mạc thanh quản.

Tăng cảm giác ho khan kèm theo khàn tiếng hoặc đau họng thường là biểu hiện của tổn thương niêm mạc thanh quản do axit dạ dày tiết ra quá mức.

Một số bệnh nhân mắc trào ngược dạ dày nặng có thể phát hiện các dấu hiệu nguy hiểm như đi ngoài có máu, nôn máu, khó thở, giảm cân đột ngột, thiếu máu, đau ngực dữ dội,...

4. Lưu ý về chế độ ăn cho bệnh nhân trào ngược dạ dày

Để không làm tổn thương dạ dày nặng hơn và cải thiện tình hình dần dần, người bệnh cần tuân thủ các nguyên tắc dinh dưỡng sau:

• Chia nhỏ khẩu phần ăn thành nhiều bữa nhỏ trong ngày để giảm áp lực lên dạ dày.
• Ưu tiên lựa chọn thực phẩm giàu tinh bột để điều trị axit dạ dày.
• Hạn chế thức ăn cay, chua, dầu mỡ hàng ngày.
• Tránh sử dụng thức uống có cồn như bia rượu hoặc đồ uống có gas.
• Giảm lượng đường trong khẩu phần ăn hàng ngày, bao gồm cả trà sữa, bánh ngọt, nước ngọt, đồ ăn vặt, đồ ăn nhanh,... để ngăn ngừa tình trạng viêm nặng hơn.
• Bệnh nhân trào ngược dạ dày nên hạn chế hút thuốc lá vì đây là nguyên nhân gây trở ngại cho quá trình lành vết thương trong quá trình phục hồi sau viêm của cơ thể.

Thay đổi chế độ ăn kết hợp với điều trị y học để cải thiện trào ngược

Triệu chứng của hội chứng trào ngược dạ dày thực quản thường dễ nhầm lẫn với các bệnh khác, vì vậy quan trọng khi phát hiện triệu chứng, bệnh nhân cần đến các cơ sở y tế để được tư vấn và chẩn đoán chính xác.

Nếu cần tìm đơn vị y khoa uy tín, bạn có thể tham khảo chuyên khoa Tiêu hóa tại Hệ thống Y tế Mytour, nơi có đội ngũ chuyên gia hàng đầu và trang thiết bị hiện đại.

• Dàn máy nội soi tiêu hóa: CV- 170 Olympus (Nhật Bản).
• Máy định danh vi khuẩn: HP HIGIR FORCE 500.
• Hệ thống máy siêu âm: VIVID-T8, VOLUSION 730, X6,...
• Máy chụp X-quang,...