Khi nhắc đến Apple, thế giới thường nhớ đến Steve Jobs và người đồng sáng lập Steve Wozniak, ít ai biết về người thứ ba cũng đóng góp vào việc thành lập Apple, nhưng ông đã bán 10% cổ phần đó với giá 800 USD từ rất sớm.
Cổ phiếu Apple hiện đang giao dịch ở mức 189,99 USD/cổ và giá trị vốn hóa thị trường khoảng 2,95 nghìn tỷ USD. Apple là công ty Mỹ đầu tiên đạt giá trị 1 nghìn tỷ USD vào tháng 8 năm 2018 và sau đó hai năm, họ cũng là công ty đầu tiên vượt mốc 2 nghìn tỷ USD.
Các công ty khác như Microsoft và Alphabet cũng từng vượt qua mốc này, cùng với Saudi Aramco, nhưng Apple vẫn giữ vị thế hàng đầu.
Sở hữu 10% cổ phần Apple ngày nay thực sự là một giấc mơ. Tuy nhiên, nhiều năm trước, một người đàn ông đã bán 10% cổ phần của mình. Đó là Ronald Wayne, một trong những người sáng lập Apple. Việc bán cổ phần này là một quyết định tồi tệ khi nhìn vào giá trị cổ phiếu Apple hiện tại.
Vào một ngày năm 1976, Steve Jobs, Steve Wozniak và Ronald Wayne đã cùng nhau sáng lập công ty máy tính Apple.

Thỏa thuận sáng lập doanh nghiệp với chữ ký của Steve Wozniak, Steve Jobs và Ronald Wayne Ảnh: Bloomberg
Vì ông Wayne lớn tuổi hơn, cùng với hai nhà đồng sáng lập Steve Wozniak và Steve Jobs, lúc đó lần lượt 21 và 25 tuổi, ông Wayne mang đến cho Apple “sự giám sát của người trưởng thành”. Ông giám sát tài liệu kỹ thuật và cơ khí của Apple để nhận được 10% cổ phần trong công ty.
“Vào thời điểm đó, Steve Jobs là một nhà tư vấn. Tôi đã làm việc với Jobs vì tôi đã từng cùng các kỹ sư khác làm việc cho sản phẩm mới. Jobs đang phụ trách lĩnh vực game họ đang phát triển. Tôi nghĩ lúc đó Jobs thích làm việc với tôi vì tôi đã trên 40 tuổi, có đủ kinh nghiệm và chuyên môn. Còn Jobs mới chỉ 20”, Ronald Wayne chia sẻ trong một video trên Tech Insider.
Wayne kể rằng Steve Jobs đã đến gặp ông và đề xuất hợp tác. “Tôi đang muốn tạo ra một công ty cùng Wozniak, nhưng chúng tôi gặp một số vấn đề nhỏ. Hãy giúp chúng tôi giải quyết vấn đề này”, Jobs nói.
Vào ngày 1/4/1976, Wayne ký thỏa thuận xác định rõ trách nhiệm của mỗi người trong bộ ba sáng lập Apple, chính thức xác nhận vai trò của mình trong công ty. Ông cũng là người thiết kế logo đầu tiên của Apple. Logo này được sử dụng trong gần một năm trước khi bị thay thế bằng biểu tượng quả táo cắn dở đến ngày nay.
Tuy nhiên, chỉ sau 12 ngày ngắn ngủi sau khi Apple được thành lập, Wayne bắt đầu lo sợ về rủi ro tài chính có thể đối diện khi ông rút lui khỏi doanh nghiệp.
Lúc đó, ông tin rằng mình đã quá già (lớn tuổi hơn Steve Jobs và Steve Wozniak) để đối mặt với rủi ro, trong khi còn nhiều thời gian phía trước. Vì vậy, Wayne quyết định rút lui, bán cổ phần của mình cho hai nhà sáng lập với giá 800 USD.

Ronald Wayne đã cùng với Steve Wozniak và Steve Jobs sáng lập Apple Computer Company.
Vậy sau khi bán cổ phần của mình từ Apple, Wayne dùng số tiền 800 USD để mua vàng vào năm 1980. Mặc dù không phải là một quyết định tồi, nhưng lợi nhuận từ việc này không thể so sánh với lợi nhuận mà ông Wayne có thể thu được nếu giữ lại cổ phần tại Apple.
Ngày nay, 10% cổ phần của Apple có giá hơn 300 tỷ USD, có thể biến ông Wayne thành một trong những người giàu nhất thế giới. Apple hiện có doanh thu hàng quý là 119,6 tỷ USD và thu nhập hàng quý trên mỗi cổ phiếu là 2,18 USD. Các con số này cho thấy giá trị hiện tại của cổ phiếu Apple và tình hình tài chính của công ty vào năm 2024.
Ngạc nhiên là Ronald Wayne không hối tiếc về quyết định của mình. Ông hiểu rằng ông không thể phát triển mạnh mẽ tại Apple và cảm thấy như mình sẽ bị lạc hậu nếu ở lại. Ông chia sẻ về cuộc sống hiện tại của mình, nói rằng mặc dù không bao giờ giàu có nhưng cũng không bao giờ phải chịu đói.
“Tôi hiện đang sống trong một căn nhà thuê và được hỗ trợ bởi trợ cấp an sinh xã hội để trang trải các chi phí. Mặc dù một số người cảm thấy tiếc nuối về quyết định của tôi, nhưng tôi không cảm thấy hối tiếc. Tôi đã từng có tài sản lớn, nhưng điều đó không phải là quan trọng nhất”, Wayne chia sẻ về quyết định của mình.
