
Trong một động thái gây chấn động, New York Times đã khởi kiện OpenAI và Microsoft về việc vi phạm bản quyền, mở ra một cuộc chiến tranh pháp lý mới xoay quanh việc sử dụng những tác phẩm đã xuất bản mà không có sự cấp phép để đào tạo trí tuệ nhân tạo.
New York Times, tổ chức truyền thông hàng đầu Mỹ, đã đệ đơn kiện OpenAI và Microsoft về việc vi phạm bản quyền, đặt ra những tranh chấp về quyền sở hữu tác phẩm văn bản. Theo đơn kiện nộp tại Tòa án liên bang quận Manhattan, hàng triệu bài viết do New York Times xuất bản đã bị sử dụng để đào tạo chatbot tự động, biến chúng thành đối thủ cạnh tranh với các tổ chức tin tức truyền thống.
Dàn Xếp Không Dễ Dàng
Vụ kiện không tiết lộ số tiền tổn thất cụ thể, nhưng các bị cáo phải chịu trách nhiệm về “hàng tỷ đô la tổn thất thực tế và theo quy định pháp luật” liên quan đến “việc sao chép và sử dụng không đúng các tác phẩm độc nhất của New York Times”. Các chatbot và dữ liệu từ New York Times sử dụng để huấn luyện chúng cũng phải bị xóa. New York Times khẳng định họ đã tiếp cận Microsoft và OpenAI từ tháng 4 để thể hiện lo ngại về việc sử dụng tài sản trí tuệ và tìm kiếm giải pháp, nhưng không có thoả thuận nào được đạt được trong cuộc đàm phán.
Người đại diện của OpenAI cho biết công ty đã có những bước tích cực trong cuộc trao đổi với New York Times và cảm thấy bất ngờ và thất vọng trước vụ kiện. “Chúng tôi tôn trọng quyền của người sáng tạo và chủ sở hữu nội dung, cam kết hợp tác để họ có lợi từ công nghệ AI và mô hình kinh doanh mới. Chúng tôi mong muốn chúng ta sẽ tìm ra cách hợp tác có lợi, như chúng tôi đang làm với nhiều nhà xuất bản khác.”, đại diện OpenAI nói. Trong khi đó, Microsoft chưa có tuyên bố nào liên quan đến sự việc.
Trong cuộc tranh cãi này, đây là bài kiểm tra cho những vấn đề pháp lý xoay quanh công nghệ AI sinh tồn, làm cho văn bản, hình ảnh và nội dung khác nảy sinh sau khi 'học' từ các dữ liệu lớn và ảnh hưởng đáng kể đến ngành tin tức. New York Times là một trong số ít tổ chức báo chí đã thành công trong việc xây dựng mô hình kinh doanh từ tin tức trực tuyến, nhưng nhiều tờ báo và tạp chí khác đang gặp khó khăn khi độc giả chuyển sang sử dụng internet để đọc tin tức.
Tuy nhiên, OpenAI và các công ty AI khác, sử dụng nhiều loại văn bản trực tuyến, từ bài báo, thơ, đến kịch bản phim, để đào tạo chatbot, đang thu hút hàng tỷ đô la về tài trợ. OpenAI hiện đang được định giá hơn 80 tỷ USD. Microsoft cam kết đầu tư 13 tỷ USD vào công ty này và đã tích hợp công nghệ của OpenAI vào bộ máy tìm kiếm Bing của mình.
Người đơn tố rằng: “Bị đơn đang tìm cách tận dụng lợi ích từ khoản đầu tư khổng lồ của The Times vào hoạt động báo chí của họ”, đồng thời buộc tội OpenAI và Microsoft “sử dụng nội dung của The Times mà không thanh toán để tạo ra các sản phẩm thay thế The Times và đoạt đi độc giả của tờ báo”.New York Times không phải là cái gì đó duy nhất và độc nhất
Những lo ngại về việc AI sử dụng tài sản trí tuệ mà không trả phí đã nảy lên trong các lĩnh vực sáng tạo, khi công nghệ này có khả năng mô phỏng ngôn ngữ tự nhiên và tạo ra câu trả lời bằng văn bản chi tiết cho hầu hết mọi yêu cầu.
Nữ diễn viên Sarah Silverman đã tham gia một vụ kiện vào tháng 7, buộc Meta và OpenAI đã sử dụng cuốn hồi ký của cô làm tài liệu đào tạo cho các chương trình AI. Các nhà văn cũng bày tỏ lo ngại khi biết rằng hệ thống AI đã 'đọc' hàng ngàn cuốn sách, dẫn đến các vụ kiện từ các tác giả như Jonathan Franzen và John Grisham. Getty Images đã kiện một công ty AI tạo ra hình ảnh dựa trên câu lệnh văn bản, cáo buộc nền tảng AI này lạm dụng các tài liệu hình ảnh có bản quyền thuộc sở hữu của Getty.
Các biên giới của luật bản quyền thường được xem xét cẩn thận vào những giai đoạn thay đổi công nghệ, như sự xuất hiện của đài phát thanh hoặc các chương trình chia sẻ file kỹ thuật số như Napster. Hiện nay, việc sử dụng trí tuệ nhân tạo trở thành một lĩnh vực mới làm đau đầu các nhà lập pháp.Chatbot: Đối thủ đáng gờm ngày nay
Bên cạnh nỗ lực bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, vụ kiện của The Times còn xem xét ChatGPT và các hệ thống AI khác như những đối thủ cạnh tranh có tiềm năng trong lĩnh vực kinh doanh tin tức. Khi chatbot được đặt câu hỏi về sự kiện hiện tại hoặc các chủ đề quan trọng khác, chúng có khả năng đưa ra câu trả lời dựa trên các bài viết của New York Times. Tờ báo này bày tỏ lo ngại rằng độc giả có thể hài lòng với phản hồi từ chatbot và không còn truy cập trang web của họ, từ đó làm giảm lưu lượng truy cập web và ảnh hưởng đến doanh thu từ quảng cáo và đặt báo (subscription).
Đơn kiện đưa ra một số ví dụ khi một chatbot cung cấp cho người dùng các đoạn trích gần như nguyên văn từ các bài báo của New York Times mà cần phải đăng ký trả phí để xem. New York Times khẳng định rằng OpenAI và Microsoft đặc biệt chú trọng đến việc sử dụng nội dung của tờ báo này trong quá trình đào tạo các chương trình AI của họ vì độ tin cậy và độ chính xác của tài liệu.
Các tổ chức truyền thông báo chí đã dành cả năm qua để xem xét các ảnh hưởng về pháp lý, tài chính và báo chí liên quan đến sự bùng nổ AI. Một số tổ chức báo chí đã đạt được thỏa thuận về việc sử dụng hoạt động báo chí của họ: Associated Press đã ký thỏa thuận cấp phép vào tháng 7 với OpenAI, và Axel Springer, nhà xuất bản Đức sở hữu Politico và Business Insider, cũng có thỏa thuận tương tự trong tháng này. Chi tiết của những thỏa thuận không được tiết lộ.Ảnh hưởng đến kinh tế và danh tiếng
New York Times đang tìm hiểu cách sử dụng công nghệ non trẻ này. Tờ báo này gần đây đã mời một giám đốc biên tập phụ trách các sáng kiến trí tuệ nhân tạo để xây dựng các quy trình cho việc sử dụng AI trong phòng tin tức và xem xét cách tích hợp công nghệ này vào hoạt động báo chí của công ty.
Trong một ví dụ về cách hệ thống AI sử dụng nội dung của New York Times, vụ kiện cho thấy Browse With Bing, một tính năng tìm kiếm của Microsoft do ChatGPT cung cấp, đã sao chép gần như nguyên văn các kết quả từ Wirecutter, trang đánh giá sản phẩm của New York Times. Tuy nhiên, kết quả văn bản từ Bing không liên kết đến bài viết của Wirecutter và họ đã loại bỏ các liên kết giới thiệu trong bài viết mà Wirecutter sử dụng để nhận hoa hồng từ doanh số bán hàng dựa trên gợi ý của nó. Đơn kiện nêu rõ: “Lưu lượng truy cập vào các bài viết của Wirecutter giảm và do đó, lưu lượng truy cập đến các liên kết tiếp thị giảm dẫn đến mất doanh thu cho Wirecutter”.
Vụ kiện cũng đề cập đến những tổn thất tiềm tàng đối với thương hiệu của New York Times thông qua hiện tượng gọi là “ảo giác” do AI, trong đó chatbot chèn thông tin sai lệch và sau đó được gán cho một nguồn không đúng. Đơn kiện trích dẫn một số trường hợp trong đó Bing Chat của Microsoft cung cấp thông tin không chính xác được cho là từ The Times, bao gồm kết quả về “15 loại thực phẩm tốt cho tim mạch nhất”, trong đó 12 không được tờ báo đề cập đến trong một bài viết.
Đơn kiện viết: “Nếu The Times và các tổ chức tin tức khác không thể tạo ra và bảo vệ nền báo chí độc lập của mình, thì sẽ có một khoảng trống mà không máy tính hoặc trí tuệ nhân tạo nào có thể lấp đầy. Báo chí sẽ giảm sản xuất và chi phí cho xã hội sẽ rất lớn”.
