
Các bậc cha mẹ hiếm khi đáp “Thử xem thế nào” với những khao khát nghệ thuật của con cái. Họ thường có xu hướng đưa ra những lời khuyên thận trọng, trong khi sự ủng hộ có thể đi thẳng vào vấn đề hơn. Sự dè dặt của cha mẹ cộng thêm với nỗi sợ của bản thân thường khiến các nghệ sĩ trẻ buộc phải từ bỏ giấc mơ cháy bỏng của mình, bước vào cái thế giới chạng vạng của những tiếc nuối. Ở đó, mắc kẹt giữa khao khát hành động và nỗ sợ bị thất bại, các nghệ sĩ bóng tối ra đời.
Ở đây tôi đang nghĩ đến Edwin, một thương gia triệu phú khốn khổ, với niềm vui sống đến từ thú sưu tầm nghệ thuật. Với năng khiếu bẩm sinh về nghệ thuật thị giác, từ nhỏ anh ta đã bị hướng theo ngành tài chính. Cha anh ta đã mua một ghế ở thị trường chứng khoán dành tặng con trai nhân dịp sinh nhật lần thứ 20. Anh ta trở thành thương gia từ đó. Bây giờ khi ở độ tuổi 30, anh ta rất giàu và cũng rất nghèo. Tiền không thể mua về cho anh ta niềm hạnh phúc vì được sáng tạo.
Khi xung quanh là những nghệ sĩ và tác phẩm nghệ thuật, anh ta giống như đứa trẻ dán mũi vào cửa kính của cửa hàng kẹo. Anh ta muốn sáng tạo hơn nhưng lại tin rằng đó là đặc quyền của người khác, anh ta chẳng thể khao khát cái gì cho riêng mình. Là một người hào phóng, gần đây anh ta đã tặng một họa sĩ một năm chi phí sinh hoạt để cô ta có thể theo đuổi giấc mơ của mình. Được dạy dỗ để tin rằng khái niệm “nghệ sĩ” không phải dành cho mình, nên anh ta không thể tặng món quà đó cho chính mình.
Edwin không phải là một trường hợp hiếm. Có nhiều đứa trẻ có niềm đam mê nghệ thuật nhưng thường bị bỏ qua hoặc bị kìm nén. Phụ huynh thường cố gắng nuôi dưỡng tính cách khác biệt và lý trí hơn cho con cái của họ. 'Đừng mơ mộng nữa!', 'Nếu con không thể tìm ra một nghề nghiệp lập luận, con sẽ không có ích gì' là những câu cảnh báo phổ biến nhất.
Những đứa trẻ có đam mê nghệ thuật thường bị ép suy nghĩ và hành động như những bác sĩ hoặc luật sư nhí. Rất ít gia đình khuyến khích con cái thử sức trong nghệ thuật. Thay vào đó, dù có khuyến khích nhưng thường được khuyên rằng nghệ thuật nên được coi là một sở thích, một thú tiêu khiển sáng tạo nằm ngoài cuộc sống thực.
Với nhiều gia đình, nghệ thuật tồn tại bên ngoài thực tế xã hội và kinh tế của họ: 'Nghệ thuật không thể trả tiền điện'. Kết quả là nếu con cái được khuyến khích coi nghệ thuật là một nghề nghiệp, thì họ phải coi nó là một lựa chọn lý trí.
Erin, một chuyên gia tâm lý trẻ tài năng, khoảng 35 tuổi, đã trải qua những nỗi lo lắng trong công việc của mình. Không biết phải làm gì, cô bắt đầu chuyển đổi sách thiếu nhi thành phim. Trước khi trở thành một chuyên gia tâm lý, cô đã là một sinh viên nghệ thuật tài năng. Trong hai thập kỷ, cô đã kìm nén khao khát sáng tạo của mình, dồn hết năng lượng vào việc giúp đỡ người khác. Bây giờ, gần 40 tuổi, cô lại muốn giúp đỡ chính mình.
Câu chuyện của Erin không phải là hiếm. Những người trẻ có năng khiếu nghệ thuật thường được khuyến khích trở thành giáo viên nghệ thuật hoặc thợ thủ công cho người khuyết tật. Những nhà văn trẻ có thể bị ép trở thành luật sư hoặc đi học y vì sự thông minh của họ. Do đó, một đứa trẻ có năng khiếu viết truyện có thể trở thành một chuyên gia tâm lý tài năng, người chỉ có thể trải nghiệm những câu chuyện một cách gián tiếp.
Sợ trở thành nghệ sĩ, thường tự đánh giá thấp mình khiến họ không nhận ra giấc mơ nghệ thuật, từ đó dần trở thành nghệ sĩ ẩn danh. Mặc dù là nghệ sĩ nhưng họ không hiểu rõ về bản thân, thường theo đuổi theo những người nổi tiếng. Không nhận ra khả năng sáng tạo của bản thân, họ thường kết hôn với những người theo đuổi sự nghiệp mà họ mong muốn.
Jerry, một nghệ sĩ tự do, bắt đầu hẹn hò với Lisa, người có tài năng nhưng tự ti. Anh ấy là người hâm mộ số một của Lisa, nhưng không bao giờ tiết lộ ước mơ của mình. Dường như anh sợ làm hiện thực giấc mơ, thay vào đó, anh dành tất cả thời gian cho Lisa và sự nghiệp của cô.
Dưới sự hướng dẫn của anh, sự nghiệp của Lisa thăng tiến. Cô ấy trở nên nổi tiếng hơn, trong khi Jerry vẫn mắc kẹt. Khi Lisa gợi ý anh tham gia một khóa học làm phim, anh nói: “Không phải ai cũng có thể trở thành nghệ sĩ.”
Nghệ sĩ ẩn danh yêu thích những nghệ sĩ khác. Họ không dám thể hiện bản thân, thường sống trong bóng tối sợ rằng giấc mơ sẽ biến mất khi ánh sáng chiếu vào.
Nghệ sĩ ẩn danh thường giấu sự nghiệp của mình, sống gần với nghệ thuật mà họ mong muốn nhưng không dám thể hiện. Những người muốn trở thành nghệ sĩ có thể trở thành người quản lý cho các nghệ sĩ và thực hiện giấc mơ của họ bằng cách phụng sự.
Carolyn, một nhiếp ảnh gia tài ba, có sự nghiệp thành công nhưng không hạnh phúc với vai trò làm người đại diện nhiếp ảnh. Jean, muốn viết kịch bản phim truyện nhưng phải làm việc cho quảng cáo 30 giây. Kelly, mong muốn trở thành nhà văn nhưng sợ sự nghiệp sáng tạo, nên cô chọn đại diện cho người sáng tạo. Những người nghệ sĩ bóng tối cần đặt bản thân và ước mơ lên hàng đầu, nhưng họ không dám. Họ đã tự đặt mình vào vị trí của người nghệ sĩ bóng tối và cần phải có ý chí để bước ra khỏi đó.
Cần phải có cái tôi mạnh mẽ để nói với cha mẹ rằng: “Con cũng là nghệ sĩ!” Câu trả lời đáng sợ có thể là: “Làm sao con biết?” Và những người nghệ sĩ trẻ thường không biết. Họ chỉ có giấc mơ, cảm giác, thúc đẩy và khát khao. Hiếm khi có bằng chứng, nhưng giấc mơ vẫn sống mãi.
Theo kinh nghiệm của tôi, người nghệ sĩ bóng tối thường tự trách vì không hành động để hiện thực hóa ước mơ. Sự tàn bạo này chỉ củng cố vị trí của họ. Chúng ta cần được nuôi dưỡng mới trở thành nghệ sĩ. Những người nghệ sĩ bóng tối không được nuôi dưỡng đầy đủ. Họ trách bản thân vì thiếu can đảm để hành động.
Trong một phiên bản méo mó của lý thuyết của Darwin, chúng ta tin rằng những người nghệ sĩ đích thực có thể sống sót trong mọi điều kiện khắc nghiệt và tìm thấy đam mê đích thực. Nhưng thực tế không như vậy. Nhiều nghệ sĩ không có cơ hội để thực hiện giấc mơ của họ vì lý do văn hóa hoặc tài chính.
Đối với những người nghệ sĩ bóng tối, cuộc sống có thể trở thành một trải nghiệm đầy thất vọng, họ bị chìm đắm trong cảm giác không đạt được mục tiêu và không thực hiện được lời hứa. Họ muốn sáng tạo nhưng lại sợ phải làm điều đó một cách nghiêm túc.
Để rời khỏi vùng tối tăm và chìm vào dòng sáng sủa của sự sáng tạo, nghệ sĩ của bóng đêm cần phải thực sự nghiêm túc với bản thân mình. Bằng những nỗ lực nhẹ nhàng nhưng có mục đích, họ phải chăm sóc và nuôi dưỡng ngọn lửa nghệ thuật trong lòng. Sáng tạo là một trò chơi, nhưng với những người nghệ sĩ của bóng tối, việc họ tự cho phép mình tham gia trò chơi này thật sự là một thách thức lớn.
- Trích từ cuốn sách 'The Artist's Way: Thức Tỉnh Bản Thân Nghệ Sĩ' -
