
Khi gặp Tiến sĩ Thelma Moss tại phòng thí nghiệm UCLA, Orloff bắt đầu nhận ra giá trị của sự nhạy cảm của mình. Moss là người đầu tiên khẳng định rằng đặc điểm này không phải là điều tiêu cực. Orloff nhận ra rằng việc hiểu biết sâu sắc về cảm xúc là một ưu điểm đáng trân trọng. 'Tôi là một người thấu hiểu cảm xúc,' Orloff nói, 'và đó không phải là điều tồi tệ.' Qua đó, một thế giới mới mở ra trước mắt khi những người thấu hiểu cảm xúc bắt đầu khám phá và tận dụng khả năng của họ.Empath và người nhạy cảm khác nhau như thế nào?Thuật ngữ 'Empath' không còn xa lạ trong lĩnh vực tâm lý học, chỉ đơn giản là những người có khả năng đồng cảm và thấu hiểu cảm xúc của người khác. Họ có khả năng đặt mình vào hoàn cảnh của người khác để cảm nhận và hiểu rõ hơn về tình hình. Không chỉ đơn thuần là chia sẻ cảm xúc, những người Empath còn có khả năng cảm nhận sâu sắc hơn, thậm chí là cảm nhận năng lượng và cảm xúc thông qua cơ thể và tâm trí của họ.
Cần lưu ý rằng những người cực kỳ nhạy cảm (highly sensitive people - HSP) và người thấu hiểu cảm xúc (empath) không giống nhau. Mặc dù thường bị gộp chung lại, nhưng đây là hai loại tính cách khác biệt với những đặc điểm riêng. Người nhạy cảm thường phản ứng quá mạnh mẽ với các yếu tố bên ngoài, đặc biệt là các kích thích cảm xúc. Họ cảm nhận môi trường xung quanh một cách cực kỳ nhạy cảm, bao gồm cả ánh sáng, âm thanh và các yếu tố khác. Trong khi đó, những người thấu hiểu cảm xúc không chỉ có khả năng chia sẻ cảm xúc của người khác mà còn sở hữu trực giác cao.“Họ thường hấp thụ năng lượng từ người khác vào cơ thể của mình,” - Orloff giải thích về người thấu hiểu cảm xúc, mặc dù có thể một số người nhạy cảm cũng là người thấu hiểu nhưng không phải tất cả.
Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng khoảng 1-2% dân số có khả năng đồng cảm cực độ, được biết đến như hội chứng mirror-touch synaesthesia. Điều này có nghĩa là họ có khả năng phản chiếu cảm giác mà họ nhận được từ người khác. Ví dụ, nếu họ nhìn thấy một người bị chạm vào bên trái, họ có thể cảm nhận sự chạm đó như thể nó xảy ra trên cơ thể của chính họ ở phía bên phải. Thậm chí một số người nhạy cảm còn phát triển được giác quan thứ sáu, có khả năng cảm nhận mọi thứ thông qua trực giác.Người thấu hiểu cảm xúc và HSP phổ biến ra sao?
Mặc dù không có con số chính xác về tỷ lệ người thấu hiểu cảm xúc và HSP, theo nghiên cứu của nhà tâm lý học Elaine Aron vào năm 2014, khoảng 20% dân số thể hiện mức độ nhạy cảm và phản ứng cao với các yếu tố từ môi trường và xã hội. Đặc điểm này cũng được quan sát ở hơn 100 loài động vật khác nhau như chuột, chim,...Khoa học đằng sau sự nhạy cảmTừ năm 1991, Aron bắt đầu khám phá về mức độ nhạy cảm của con người. Vào năm 1997, cô công bố HSPS, một thang đo chẩn đoán để nhận biết HSP, bao gồm khả năng nhận biết sự khác biệt về mùi, màu sắc, cấu trúc, âm thanh và cảm giác cũng như xu hướng quan sát trước khi hành động.
Nghiên cứu của Aron đã phát hiện ra mối liên hệ giữa HSP và gene, hành vi, phản ứng sinh linh và mô hình kích hoạt não. Nhóm nghiên cứu của cô đã khám phá rằng bộ não của những người có điểm HSP cao sẽ có sự tăng cường kích hoạt ở các khu vực liên quan đến sự chú ý, lập kế hoạch hành động, nhận thức và đồng cảm. Đơn giản là bộ não của những người nhạy cảm phản ứng mạnh hơn trong việc xử lý thông tin cảm giác.Khi cảm thấy đau đớn hoặc chứng kiến nỗi đau của người khác, các tế bào trong hệ thần kinh sẽ được kích hoạt. Tế bào thần kinh gương là lý do khiến chúng ta nhăn mặt hoặc rùng mình khi chứng kiến ai đó chẻ tay, khi nghe các đoạn video ASMR,... Ở những người thấu hiểu cảm xúc, tế bào thần kinh gương hoạt động tích cực và nhạy cảm hơn nhiều.Thấu hiểu là kết quả của di truyền hay học tập?
Orloff cho rằng đồng cảm hoặc nhạy cảm có thể là do di truyền, thường được kế thừa từ thế hệ trong gia đình. Đối với một số người, đặc điểm này có thể bắt nguồn từ những cú sốc trong thời thơ ấu hoặc từ môi trường sống và giáo dục. Những người có độ nhạy cảm cao thường bị hiểu lầm và đánh đồng với những đặc điểm như nhút nhát và hướng nội. Tuy nhiên, khoảng 30% trong số HSP lại có tính cách hướng ngoại.Là món quà hay nhược điểm?Aron và các đồng nghiệp của bà đồng thuận rằng sự nhạy bén trong cảm xúc là chìa khóa giúp các loài nâng cao khả năng sống sót và tiến hóa. Các HSP được cho là có khả năng phản ứng nhanh với nguy cơ, mối đe dọa và những nguy hiểm tiềm ẩn. Ví dụ, những người thấu hiểu cảm xúc thường có khả năng cảm nhận âm nhạc tốt hơn và xử lý vấn đề một cách thông minh hơn người bình thường.
Tuy nhiên, việc quá đồng cảm hoặc nhạy cảm có thể gây ra nhiều vấn đề không mong muốn trong cuộc sống. Nhiều người phải đối mặt với tình trạng 'quá tải cảm xúc' khi phải tiếp nhận quá nhiều thông tin từ người khác và đưa mọi cảm xúc vào trong cơ thể của họ. Các triệu chứng có thể bao gồm mệt mỏi, uể oải, lo lắng, trầm cảm, và tiêu cực. Những người nhạy cảm với cảm xúc của người khác cũng dễ bị trầm cảm.Bên cạnh đó, những người thấu hiểu cảm xúc đôi khi sợ sự phát triển thân thiết trong các mối quan hệ, bởi họ có khả năng cảm nhận sâu sắc các vấn đề và nhu cầu của người khác. 'Rất nhiều người thấu hiểu cảm xúc không biết cách thể hiện nhu cầu của bản thân và thường cảm thấy áp đặt trong mối quan hệ'. Tính cách của những người thấu hiểu cảm xúc có thể hơi nhút nhát và do không muốn làm tổn thương người khác, họ thường giữ vai trò lắng nghe trong các cuộc trò chuyện. Nếu không biết cách từ chối và rời đi, họ sẽ cảm thấy rất mệt mỏi và đau khổ.Có những dạng empath nào?
