Buzz
Dù bạn là chuyên gia, nhưng việc truyền đạt kiến thức có thể gặp khó khăn với những người không có kiến thức sâu sắc. Đó là lý do khiến nhiều người gặp phải hiện tượng ấp úng khi giải thích.
Khi khoảng cách kiến thức quá lớn, giao tiếp trở nên khó khăn và dẫn đến tình trạng ấp úng vì giải thích nhiều mà ít người hiểu. Đó chính là “Lời nguyền của sự hiểu biết” - Curse of knowledge
“Lời nguyền của sự hiểu biết” là hiện tượng khi chúng ta quên đi rằng người khác có thể không có kiến thức tương đương với chúng ta về một vấn đề.
Khi trở thành chuyên gia, chúng ta thường mất đi cái nhìn của người mới bắt đầu và gặp khó khăn trong việc chia sẻ kiến thức một cách hiệu quả.
Dù bạn hiểu sâu về vấn đề, nhưng không phải lúc nào cũng dễ dàng truyền đạt kiến thức cho người khác. Đó chính là “Lời nguyền của sự hiểu biết” - Curse of knowledge
Trong việc học thiết kế đồ họa, sau nửa năm, người mới có thể dạy cho người khác hiểu được. Nhưng sau mười năm, việc truyền đạt kiến thức cho người mới trở nên khó khăn hơn nhiều.
Mechanism and Impact of the 'Curse of Knowledge'
Não bộ của chúng ta phản ứng mạnh mẽ với điều gì đó mới mẻ. Tuy nhiên, nó cũng nhanh chóng quen với điều đó khi nó được lặp lại đủ nhiều lần.
Khi chúng ta đã thành thạo một kỹ năng nào đó, chúng ta thường quên cảm giác khi mới bắt đầu học. Do đó, khó để đặt mình vào tâm trạng của người mới bắt đầu.
Thiên kiến này tạo ra khoảng cách lớn trong giao tiếp. Chúng ta có xu hướng nghĩ rằng người khác đã có kiến thức cơ bản về vấn đề. Vì vậy, chúng ta thường sử dụng ngôn ngữ chuyên môn làm cho thông điệp trở nên khó hiểu đối với người nghe.
Ở phía người nghe, họ không phải lúc nào cũng muốn phản hồi. Đôi khi vì họ ngại, hoặc vì họ tin tưởng vào bạn. Ngoài ra, não bộ của họ cũng cần thời gian để xử lý lượng thông tin mới và khó hiểu.
Thêm vào đó, người nghe thường cho rằng họ đã hiểu ý của bạn. Nhưng thực tế, điều đó không luôn đúng, thậm chí là họ hiểu sai vấn đề. Điều này phổ biến nhất đối với những người từ các lĩnh vực khác nhau, khiến cho trải nghiệm về cùng một vấn đề trở nên đa dạng.
“Nghệ thuật” vượt qua “Curse of knowledge”
Sử dụng từ ngữ dễ hiểu
Bạn thường dùng ngôn ngữ chuyên ngành hoặc các khái niệm trừu tượng trong giao tiếp. Khi bạn hiểu sâu về vấn đề, bạn thường muốn tổng quát hóa nó. Điều này khiến cho người nghe khó hiểu những từ bạn sử dụng.
Một mẹo nhỏ và đơn giản là sử dụng từ ngữ phổ biến và dễ hiểu. Bạn có thể viết lại bằng ngôn ngữ phổ thông trước khi truyền đạt cho người khác. Trong trường hợp các khái niệm chuyên ngành, hãy kèm theo ví dụ để giúp người nghe dễ hình dung.
Khuyến khích người nghe đặt câu hỏi
Nhiều người nghe thường cảm thấy e ngại khi muốn đặt câu hỏi mặc dù chưa hiểu rõ vấn đề. Điều này thường xảy ra ở các lớp học hoặc trong môi trường làm việc. Tuy nhiên, việc đặt câu hỏi là một phần quan trọng trong việc tạo ra giao tiếp hiệu quả hơn.
Do đó, bạn cần khích lệ người nghe hỏi khi họ chưa hiểu rõ vấn đề. Hãy tránh làm cho họ cảm thấy bị tự ti khi hỏi những câu hỏi. Tạo ra một môi trường hỏi đáp thoải mái, giúp họ dễ dàng hơn trong việc đặt câu hỏi.
Đặt mình vào vị trí của người nghe
Hãy luôn hỏi người nghe xem họ đã hiểu ý bạn muốn truyền đạt chưa. Nếu họ có vẻ không hiểu, hãy thay đổi tốc độ nói và cách truyền đạt thông tin để dễ hiểu hơn. Việc đặt mình vào tâm trạng của người nghe giúp bạn hiểu được những gì họ cần.
Ngoài ra, bạn cũng có thể yêu cầu người nghe trình bày lại vấn đề theo cách họ hiểu. Khi nghe vấn đề được trình bày bằng ngôn ngữ thông thường, bạn sẽ nhận ra những điểm chưa rõ cần được giải đáp.
Đây là cách 'nghệ thuật' vượt qua 'lời nguyền kiến thức' khi giải thích một cách dễ hiểu hơn. Chỉ cần áp dụng những phương pháp trên là bạn có thể truyền đạt thông tin một cách hiệu quả nhất đến người nghe. Chúc bạn vượt qua 'lời nguyền kiến thức' này thành công!
