Buzz
Người thường nói rằng mọi thứ đều sẽ qua đi, và đúng vậy, sự tồn tại cũng không phải là ngoại lệ. Theo các nghiên cứu khảo cổ, Trái Đất của chúng ta đã trải qua 5 cuộc đại tuyệt chủng quét sạch nhiều sự sống trong vòng 445 triệu năm qua. Tuy nhiên, ý tưởng về sự tuyệt chủng chỉ mới được đề xuất trong hơn 200 năm gần đây, khi nhà giải phẫu học Georges Cuvier lần đầu tiên bàn về chúng trong một bài diễn thuyết ở Paris vào năm 1796.Khoảng 445 triệu năm trước: Sự kiện tuyệt chủng Ordovic
Sự kiện tuyệt chủng Ordovic là một trong những bi kịch đại tuyệt chủng xa xôi nhất mà con người từng biết đến. Đây cũng là lần tuyệt chủng có quy mô lớn thứ hai trong số 5 lần đã từng xảy ra. Nó xảy ra vào thời điểm mà hầu hết sự sống trên Trái Đất đều nằm dưới mặt nước và biển cả, ảnh hưởng đến nhiều loài động vật không xương sống như brachiopods, trilobites, bivalves,...
Nguyên nhân gây ra sự tuyệt chủng này, theo các nhà khoa học, là do sự di chuyển của mảnh lục địa siêu lục địa Gondwana. Siêu lục địa Gondwana đã di chuyển vào bán cầu nam của Trái Đất, khiến mực nước biển liên tục dâng và hạ trong hàng triệu năm. Điều này đã khiến môi trường sống của nhiều loài dưới biển biến mất. Đó là chưa kể đến việc kỷ băng hà Ordovic cũng bắt đầu diễn ra, thành phần hoá học trong nước cũng dần thay đổi, góp phần vào sự tuyệt chủng.Khoảng 370 triệu năm trước: Sự kiện tuyệt chủng Devon muộn
Vào cuối kỷ Devon, khoảng 370 triệu năm trước, sự kiện Kellwasser và Hangenberg đã gây ra một thảm họa kép, khiến mất mát lớn về loài và tổn thất về đa dạng sinh học của Trái Đất. Thời gian diễn ra của sự kiện này ước chừng từ 500 ngàn đến 25 triệu năm trước và không có nguyên nhân cụ thể nào được chỉ ra gây ra sự tuyệt chủng. Nhiều loài đã tiến hoá và di chuyển lên mặt đất để sống, khiến cho những loài cũ dần biến mất. Tuy nhiên, môi trường sống của Trái Đất cũng đã trải qua biến đổi mạnh mẽ, làm cho sự sống trở nên khó khăn hơn.
Tương tự như sự kiện tuyệt chủng Ordovic, các loài sinh vật sống dưới biển là những loài bị ảnh hưởng nhiều nhất. Đặc biệt, các loài san hô trong thời gian này gần như đã bị xoá sổ hoàn toàn và không thể phục hồi cho đến 120 triệu năm sau đó. Nhiều loài sinh vật có xương sống dưới biển cũng bị ảnh hưởng, như loài cá da phiến placoderms quen thuộc đã biến mất trong sự kiện này.
252 triệu năm trước: Sự kiện tuyệt chủng kỷ Permi-Trias
Nếu quý vị cảm thấy cái tên này quen thuộc, đó là bởi đây là sự kiện tuyệt chủng lớn nhất, nghiêm trọng nhất mà Trái Đất từng trải qua. 96% loài sinh vật biển và 70% các loài động vật có xương sống trên mặt đất đã bị tuyệt chủng. Sự kiện này còn được gọi là The Great Dying, vì hầu hết mọi hình thức sự sống của động vật đều bị ảnh hưởng trong sự kiện này.
Phải mất đến 10 triệu năm sau, hành tinh của chúng ta mới phục hồi lại được đa dạng sinh học sau sự kiện tuyệt chủng Permi-Trias. Nguyên nhân của sự kiện là do khí hậu biến đổi tiêu cực, các thảm họa tự nhiên liên tiếp xảy ra, tiểu hành tinh va chạm với Trái Đất và khí nhà kính từ đáy biển phát thải lên khí quyển. Mặc dù có nhiều giả thiết được đưa ra, nhưng nguyên nhân cuối cùng vẫn là câu hỏi cần được tìm kiếm kĩ lưỡng.201 triệu năm trước: Sự kiện tuyệt chủng Trias-Juras
Toàn bộ lớp conodont răng nón và 20% các họ sinh vật sống đã bị quét sạch trong sự kiện này khi nó xảy ra vào cách đây 201 triệu năm, chỉ vài ngàn năm trước khi siêu lục địa Pangea bị phân tách. Nguyên nhân của sự kiện này vẫn chưa được xác định chính xác, nhưng vẫn là những giả thiết về thay đổi khí hậu, phun trào núi lửa và tác động của các thiên thể ngoài vũ trụ. Có đến 1/3 số loài lưỡng cư và sinh vật biển đã trở thành nạn nhân của sự kiện này.
66 triệu năm trước: Sự kiện tuyệt chủng kỷ Creta-Paleogen
Đây có lẽ là sự kiện tuyệt chủng nổi tiếng và quen thuộc nhất, có lẽ ai cũng đã từng nghe qua. Mặc dù có tới 75% sự sống đã bị quét sạch sau khi thiên thạch khổng lồ va chạm vào Trái Đất. Thế nhưng các loài khủng long với kích thước to bản là những nạn nhân khốn khổ nhất trong sự kiện này. Mặc dù vậy, nhiều giả thiết và nghiên cứu vẫn liên tục được đưa ra để làm sáng tỏ toàn bộ sự kiện này. Ví dụ, cách đây ít lâu, người ta đã nói rằng thực tế thì loài khủng long đã bị suy thoái từ nhiều triệu năm trước, trước khi chính thức bị xoá sổ bởi thiên thạch. Tức là thiên thạch chỉ là yếu tố làm cho sự tuyệt chủng của khủng long diễn ra nhanh chóng và dứt khoát hơn chứ thực ra, chúng đã gặp vấn đề về sự sống từ trước đó.
- Một thiên thạch khổng lồ đã đâm vào Trái Đất, vị trí vụ va chạm này hiện tại chính là Mexico. Vụ va chạm xảy ra vào 66 triệu năm trước và gây ra sự tuyệt chủng của khủng long cùng với 75% sự sống trên hành tinh vào thời điểm đó. Vụ va chạm mang sức công phá tương đương 10 tỷ quả bom nguyên tử.
- Bằng các phân tích những viên đá nằm sâu trong miệng hố va chạm, các nhà khoa học đã mô phỏng, xây dựng lại những điều đã diễn ra sau vụ va chạm.
- Những mẫu vật tiết lộ rằng ngay sau sự kiện va chạm, nó đã tạo ra một cơn sóng thần cao hơn 1.6km, những vụ cháy nổ liên tục diễn ra và giải phóng hàng tỷ tấn lưu huỳnh, che phủ và làm mờ mặt trời dẫn đến làm cho Trái Đất trở nên lạnh lẽo.
- Một vài loài sinh vật chết ngay trong phạm vi va chạm, một số khác trở nên tuyệt chủng dần vì sự thay đổi nhiệt độ.
Sự kiện tuyệt chủng lần thứ 6 đang dần diễn ra?
Được gọi với cái tên Holocene Extinction, sự kiện tuyệt chủng lần thứ 6 được cho là sẽ ảnh hưởng đến các loài đang sinh sống trong thế Holocen như động thực vật đang sinh sống, các loài có vú, chim, lưỡng cư, bò sát,… Nhiều người cho rằng sự kiện này đã và đang diễn ra, bắt đầu từ hơn 10.000 năm qua và tác nhân chính của sự kiện này là gì anh em có đoán được không? Đó chính là loài người hiện đại. Mặc dù vậy, ý kiến này vẫn đang có nhiều chiều tranh cãi khác nhau.
