Bạn đã từng thử món Xôi trứng kiến Mù Cang Chải độc đáo ở vùng Tây Bắc chưa?

Xôi trứng kiến Mù Cang Chải với màu tím nổi bật và hương thơm hấp dẫn đã trở thành hình ảnh quen thuộc với những du khách ghé thăm Tây Bắc. Sự kết hợp độc đáo giữa xôi nếp thơm ngon và hạt trứng kiến vỡ ra trong miệng tạo ra một trải nghiệm ẩm thực đặc biệt, khiến thực khách phải say mê từ những miếng đầu tiên.

1.1 Phần trứng kiến

Thành phần chính của Xôi trứng kiến Mù Cang Chải chính là những miếng trứng kiến đen. Trong những tháng 2 hoặc 3 theo lịch âm, khi mùa xuân nồng ấm bắt đầu, kiến ở Ruộng bậc thang Mù Cang Chải bắt đầu hoạt động mạnh mẽ. Đây là thời điểm vàng để người dân lấy trứng kiến để làm xôi.

Người dân Yên Bái biết rằng mùa trứng kiến đã đến khi mặt trời mọc đỏ rực như hoa dong riềng. Lúc này, đàn ông sẽ ra rừng với dao để thu thập trứng kiến, một cơ hội hiếm hoi hàng năm, mang về cho gia đình để chế biến thành món ăn độc đáo.

Ở Yên Bái, không phải loại kiến nào cũng có thể lấy trứng và ăn được. Loại kiến được chọn lấy trứng thường được gọi là con ngạt. Người dân ở đây có khả năng phân biệt chúng một cách khéo léo, thậm chí chỉ cần một cái nhìn sơ qua là có thể biết được tổ kiến nào chứa trứng.

Trứng kiến ở Yên Bái thường có những tổ lớn đến mức có thể so với kích thước của mũ. Để lấy trứng, người dân thường đập nhẹ tổ kiến để khiến kiến chạy ra ngoài, sau đó sử dụng dao để bổ tổ kiến và lấy trứng. Tuy nhiên, người dân miền cao Yên Bái thường không lấy hết trứng mà để lại một phần để kiến có thể sinh sản ở mùa sau.

1.2 Cách làm Xôi trứng kiến Mù Cang Chải

Yên Bái có nhiều dân tộc sinh sống như Thái, Dao, Tày… và họ đều rất giỏi chế biến các món ăn từ trứng kiến. Thường người ta hay ướp muối tinh, hạt sẻn, vỏ dổi, các loại lá thơm, gói lá dong nướng than, nấu canh với măng sặt… Tuy nhiên món ấn tượng nhất phải kể đến có lẽ là xôi nếp trứng kiến.

Người miền cao nơi đây sẽ lựa chọn nếp ngon để ngâm với các loại lá để nhuộm màu. Các loại lá này được tuyển chọn khá kỹ và lành tính, không những giúp xôi có màu sắc bắt mắt mà còn hỗ trợ tăng hương vị nữa. Sau đó mọi người sẽ lấy lá dong ngăn thành các ô để không lẫn màu vào nhau.

Để làm được trứng kiến đúng chuẩn cũng khá công phu. Những hạt trứng nhỏ, trong suốt và li ti sẽ được người ta đãi nhẹ cùng nước ấm, để ráo nước thì ướp hành khô, bột canh, phi cùng mỡ cho tới lúc tỏa hương thơm. Sau đó người ta sẽ khéo léo gói trứng kiến vào trong lá chuối ngự, để cho mùi thơm của lá chuối lẫn vào mùi thơm trứng.

Sau khi được ướp gia vị, trứng đem gói trong lá sẽ được nướng than cho chín mà không  bị cháy. Xin chín rắc trứng kiến lên, nhẹ tay đảo đều sẽ thành món Xôi trứng kiến Mù Cang Chải nổi tiếng. Đĩa xôi đủ màu tươi sáng cùng những hạt trứng kiến điểm xuyết tựa như các hạt mầm đang chờ nảy lộc.

Thụy Anh

Nguồn: Tổng hợp.