Vị trí của Hà Nội nằm ở phía tây bắc của đồng bằng châu thổ, bên cạnh dòng sông Hồng, với vĩ độ bắc từ 20º53′ đến 21°23′ và kinh độ đông từ 105º44′ đến 106º02′. Phía bắc giáp Thái Nguyên, Vĩnh Phúc; phía nam liên kết với Hà Nam, Hòa Bình; phía đông giữa Bắc Giang, Bắc Ninh, Hưng Yên; phía tây kề Hòa Bình và Phú Thọ. Sau khi mở rộng, diện tích Hà Nội là 3.342,92km².
Khi trở thành Thủ đô nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam, Hà Nội trải qua nhiều giai đoạn đô hộ, xâm chiếm và mở rộng địa lý. Những thay đổi không chỉ ở diện tích mà còn ảnh hưởng đến hình ảnh trên bản đồ. Hãy cùng nhìn lại bản đồ Hà Nội xưa để hiểu rõ hơn về những sự biến đổi này.
Bản đồ Thành phố Hà Nội cổ được khôi phục từ bản vẽ của Phạm Đình Bách vào năm 1873.
Hà Nội hiện nay có tổng cộng 30 đơn vị hành chính cấp huyện, bao gồm 12 quận, 1 thị xã và 17 huyện:
